Ung thư vòm họng và ung thư tuyến giáp là hai bệnh lý ác tính thường bị nhầm lẫn do vị trí gần nhau và có một số triệu chứng tương tự, tuy nhiên bản chất và cách điều trị của chúng hoàn toàn khác nhau, nên việc phân biệt đúng từ đầu là vô cùng quan trọng.
Trước khi tìm hiểu ung thư vòm họng và ung thư tuyến giáp, cần hiểu rõ cấu trúc của từng cơ quan, vì sự khác biệt giải phẫu chính là cơ sở giúp phân biệt hai bệnh lý này.
Vòm họng là phần nằm phía sau mũi, ở dưới nền sọ và trên khẩu cái mềm, thuộc một trong ba vùng của họng (bên cạnh họng miệng và hạ họng). Kích thước vòm họng thường rộng khoảng 2-4 cm, nhưng có thể thay đổi tùy từng người.
Khu vực này thông với tai giữa qua ống Eustachian, giúp cân bằng áp lực hai bên màng nhĩ và dẫn lưu dịch từ tai giữa xuống mũi – họng. Xung quanh vòm họng còn có các mô lympho gọi là VA, đóng vai trò như hàng rào miễn dịch đầu tiên, hỗ trợ cơ thể chống lại vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh trong không khí. (1)
Tuyến giáp là một tuyến nội tiết quan trọng của cơ thể, có hình dáng giống con bướm với hai thùy ôm lấy khí quản và được nối với nhau bằng một eo nhỏ. Tuyến này nằm ở phía trước cổ, ngay dưới thanh quản và phía trên khí quản, không nằm sát vòm họng nhưng vẫn thuộc vùng cổ trước, vị trí dễ sờ thấy khi phình to.
Tuyến giáp nằm ở phía trước cổ, gần khí quản và thực quản, trong khi vòm họng là phần trên của cổ họng và ở ngay phía sau mũi. Theo giải phẫu học, cả hai cấu trúc này đều nằm trong cùng một khoang giữa cổ. Các hạch bạch huyết ở cổ, nhất là nhóm hạch cổ trước, dẫn lưu từ cả vòm họng và vùng tuyến giáp.
Do vị trí gần nhau và dùng chung hệ hạch, khi một vùng bị viêm hoặc ung thư, các tế bào và vi trùng có thể đi qua hệ bạch huyết sang vùng kia. Vì vậy, tình trạng bất thường ở vòm họng đôi khi gây ảnh hưởng đến tuyến giáp, và ngược lại. (2)
Một số bệnh lý ở hai vùng này có liên hệ lẫn nhau. Ví dụ, viêm tuyến giáp dưới cấp tính thường xuất hiện cách vài tuần sau một nhiễm trùng đường hô hấp trên như cảm cúm hoặc viêm họng do virus. Tình trạng này khiến người bệnh đau nhức ở vùng cổ do tuyến giáp sưng viêm, cơn đau có thể lan lên hàm hoặc tai và kèm theo triệu chứng nuốt đau hoặc khàn tiếng. (3)
Triệu chứng này dễ bị nhầm lẫn với bệnh lý vùng họng, cho thấy ranh giới giữa viêm họng và viêm tuyến giáp không rõ ràng. Ngược lại, các bệnh lý vòm họng như viêm họng hoặc viêm amidan nặng có thể làm sưng các hạch cổ và đôi khi gây ảnh hưởng đến vùng tuyến giáp lân cận.
Ở nhóm bệnh lý ác tính, ung thư vòm họng thường di căn vào hạch cổ và một số cơ quan xa, trong khi ung thư tuyến giáp cũng di căn hạch nhưng rất ít khi lan ngược lên vòm họng.
Tuyến giáp rất nhạy cảm với bức xạ nên chức năng tuyến giáp có thể bị suy giảm sau khi người bệnh trải qua xạ trị vùng đầu – cổ. Với K vòm họng, xạ trị (thường kết hợp hóa trị) là liệu pháp điều trị chính, các nghiên cứu cho thấy khoảng 14-54% người bệnh sau xạ trị bị suy giáp muộn do tuyến giáp vô tình bị tổn thương bởi bức xạ.
Thậm chí, xạ trị vùng đầu – cổ cũng được xem là yếu tố làm tăng nguy cơ phát triển ung thư tuyến giáp sau này. Ngược lại, ung thư tuyến giáp có thể được điều trị thông qua phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp và hiếm khi ảnh hưởng trực tiếp đến vòm họng. Trong nhiều trường hợp, phương pháp này chỉ gây khàn tiếng nếu làm tổn thương dây thần kinh quặt ngược.
Một số điểm giống và khác nhau giữa ung thư vòm họng và ung thư tuyến giáp, giúp người bệnh dễ dàng phân biệt hai bệnh lý thường gây nhầm lẫn này.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng bài viết đã giúp người bệnh hiểu rõ mối liên hệ giữa ung thư vòm họng và ung thư tuyến giáp, từ đó nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và chủ động thăm khám để được chẩn đoán, điều trị đúng hướng. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, người bệnh có thể đến Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được bác sĩ tư vấn cụ thể.
