U mỡ ác tính là gì? Khi nào sẽ tiến triển đáng lo ngại?

Nghe có vẻ lạ lẫm nhưng ung thư mỡ là căn bệnh có thật và có thể xảy ra ở bất kỳ ai. Mặc dù phần lớn u mỡ là lành tính, nhưng một số trường hợp có thể tiến triển thành u mỡ ác tính gây nguy hiểm cho sức khoẻ nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Vậy, dấu hiệu nào cảnh báo khối u mỡ có khả năng tiến triển ác tính? Cùng xem trong bài viết dưới đây để nhận biết sớm các biểu hiện cảnh báo bệnh, thăm khám và điều trị kịp thời tránh biến chứng nghiêm trọng.

U mỡ ác tính là gì?

U mỡ ác tính hay còn gọi là ung thư mỡ (Liposarcoma) là căn bệnh ung thư hiếm gặp bắt nguồn từ các tế bào mỡ, có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể nhưng thường gặp nhất là ở thân mình, chân tay và sau phúc mạc. Có 4 loại u mỡ chính là u mỡ biệt hóa tốt, u mỡ dạng nhầy, u mỡ đa hình và u mỡ không biệt hóa. (1)

Theo số liệu thống kê, u mỡ chiếm 11,51% trong tổng số các loại u mỡ mô mềm và khoảng 0,15% trong tổng số các loại ung thư. Mặc dù u mỡ có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai ở mọi lứa tuổi, nhưng độ tuổi trung bình khi chẩn đoán bệnh là 65 tuổi. Ngoài ra, số lượng bệnh nhân chẩn đoán mắc u mỡ là nam giới cao gấp đôi nữ giới.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây bệnh

U mỡ ác tính xảy ra khi một số gen đột biến, khiến các tế bào mỡ nhân lên không kiểm soát và hình thành khối u. Các nhà nghiên cứu đã xác định được có ít nhất 20 đột biến gen khác nhau gây ra khối u này.

Hiện nay, nguyên nhân chính xác gây ra các đột biến này vẫn chưa được xác định rõ, tuy nhiên một số yếu tố nguy cơ được cho là làm tăng nguy cơ phát triển u mỡ ác tính, bao gồm:

• Tiền sử xạ trị ung thư.
• Tiếp xúc với hóa chất (như vinyl clorua).
• Mắc một số bệnh di truyền.

Một số triệu chứng báo hiệu bướu mỡ ác tính

Hầu hết u mỡ là u lành tính, khối u mỡ có hình tròn hoặc bầu dục, mềm, nhão, nằm dưới da, có thể di chuyển nhẹ nhàng khi ấn vào, không đau. Nếu u mỡ tăng kích thước, to nhanh bất thường, cứng, sờ nắn không di chuyển, gây đau đớn… đó là những dấu hiệu cảnh báo khối u mỡ ác tính.

Bác sĩ Trông cho biết, các triệu chứng của u mỡ khác nhau tùy thuộc vào vị trí và kích thước của khối u. Trường hợp u mỡ dạng ác tính phát triển dưới da sẽ gây sưng, đau, yếu tay hoặc chân bị ảnh hưởng. Nếu u mỡ phát triển ở vùng bụng hoặc sau phúc mạc có thể gây sưng đau bụng, chán ăn hoặc cảm thấy no ngay khi mới bắt đầu ăn, táo bón, phân có lẫn máu hoặc có màu đen trông giống hắc ín.

Chẩn đoán khối u mỡ ác tính như thế nào?

Khối u mỡ dạng ác tính thường không gây triệu chứng rõ rệt ban đầu, nhưng có thể quan sát bằng mắt thường thấy sự xuất hiện của một khối u gồ trên bề mặt da. Theo thời gian, khối u phát triển tăng dần kích thước gây đau đớn, hoặc cảm thấy sưng, tê quanh khối u. Khi nhận thấy những dấu hiệu bất thường này, người bệnh nên đến các bệnh viện uy tín để được thăm khám và chẩn đoán sớm.

Để chẩn đoán bệnh, bác sĩ sẽ thăm khám đánh giá trực tiếp khối u (sờ nắn khối u xem có mềm hay gây đau đớn không), kết hợp các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và sinh thiết mô (nếu cần) để xác định tính chất khối u là u ác tính hay u lành tính.

Phương pháp điều trị u mỡ ác tính

Việc điều trị u mỡ ác tính phụ thuộc vào loại u mỡ, kích thước khối u, mức độ xâm lấn cũng như khả năng di căn đến các cơ quan khác. Dựa trên tình trạng cụ thể của người bệnh, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, có thể kết hợp nhiều phương pháp để tối ưu hiệu quả điều trị. Các phương pháp điều trị bao gồm:

1. Phẫu thuật

Mục tiêu của phẫu thuật là loại bỏ hết các tế bào ung thư, vì thế bác sĩ sẽ cố gắng loại bỏ toàn bộ u mỡ mà không làm tổn thương bất kỳ cơ quan nào xung quanh.

Trường hợp u mỡ phát triển và ảnh hưởng đến các cơ quan lân cận, việc loại bỏ toàn bộ u mỡ chỉ bằng phẫu thuật có thể không khả thi. Lúc này bác sĩ cần thêm một số phương pháp điều trị khác nhằm thu nhỏ kích thước u mỡ, giúp việc loại bỏ các khối u dễ dàng hơn khi phẫu thuật.

Nhiều trường hợp cần phẫu thuật nhiều lần để cắt bỏ toàn bộ khối u hoặc khi khối u tái phát.

2. Xạ trị

Xạ trị sử dụng các chùm năng lượng mạnh để tiêu diệt tế bào ung thư. Phương pháp này có thể được sử dụng sau phẫu thuật để tiêu diệt bất kỳ tế bào ung thư nào còn sót lại. Ngoài ra, xạ trị có thể được sử dụng trước phẫu thuật để thu nhỏ khối u, giúp bác sĩ loại bỏ khối u dễ dàng hơn trong phẫu thuật.

3. Hóa trị

Hóa trị sử dụng các loại thuốc mạnh để tiêu diệt tế bào ung thư. Một số loại thuốc hóa trị được truyền qua tĩnh mạch, một số loại khác được uống dưới dạng viên. Tuy nhiên, vì không phải tất cả các loại u mỡ đều nhạy cảm với hóa trị, do đó người bệnh sẽ được kiểm tra cẩn thận các tế bào ung thư để đánh giá rằng hóa trị có hữu ích hay không. (2)

Hóa trị có thể được sử dụng sau phẫu thuật để tiêu diệt bất kỳ tế bào ung thư nào còn sót lại. Bên cạnh đó, hóa trị cũng có thể được sử dụng trước phẫu thuật để thu nhỏ khối u. Một số trường hợp, hóa trị được kết hợp với xạ trị.

Sau khi kết thúc quá trình điều trị, người bệnh cần theo dõi sức khỏe lâu dài để quan sát bất kỳ dấu hiệu nào của khối u mới hoặc khối u tái phát. Người bệnh có thể cần tái khám định kỳ trong ít nhất 10 năm. Bác sĩ sẽ có hướng dẫn cụ thể cho từng trường hợp, người bệnh cần tuân thủ đúng hướng dẫn để bảo vệ sức khỏe tốt nhất.

Có phòng ngừa được u mỡ ác tính không?

Hiện nay, chưa có biệt pháp đặc hiệu nào giúp phòng ngừa hoàn toàn u mỡ dạng ác tính, vì nguyên nhân chính xác gây đột biến gen dẫn đến bệnh vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh bằng cách:

• Duy trì lối sống lành mạnh bằng cách xây dựng chế độ ăn uống khoa học, cân đối các nhóm dưỡng chất, tránh xa các chất kích thích, tập luyện thể dục thể thao thường xuyên để tăng cường đề kháng chống lại bệnh tật.
• Tránh hoặc hạn chế tiếp xúc, làm việc trong môi trường chứa các hóa chất độc hại để giảm nguy cơ phát triển u mỡ.
• Khám sức khỏe định kỳ mỗi 6 tháng đến 1 năm một lần để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Khi có chẩn đoán u mỡ, bạn cần theo dõi sát sao các đặc điểm và tính chất của khối u, tái khám ngay khi khối u mỡ gây sưng, đau cùng nhiều triệu chứng ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc thường ngày để được chẩn đoán chính xác, có kế hoạch điều trị phù hợp và hiệu quả.

Một số câu hỏi thường gặp

1. U mỡ ác tính có nguy hiểm không?

U mỡ ác tính là một dạng ung thư, có khả năng xâm lấn và di căn sang các cơ quan khác trong cơ thể, có thể đe dọa tính mạng người bệnh nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Vì thế người bệnh tuyệt đối không được chủ quan, ngay khi nhận thấy khối u hoặc nốt sưng xuất hiện ở bất cứ vị trí nào trên cơ thể nên thăm khám ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

2. U mỡ có thể tiến triển thành ung thư không?

Dù hiếm gặp nhưng u mỡ có thể tiến triển ác tính, do đó khi có chẩn đoán u mỡ người bệnh không được chủ quan, cần theo dõi sát sao các đặc điểm và tính chất khối u. Nếu cảm thấy khối u to nhanh, thay đổi hình dạng, trở nên cứng, đau khi sờ hoặc không di động khi ấn vào… người bệnh cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra, chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.

Hy vọng qua bài viết này bạn đã nắm được u mỡ ác tính là gì, các dấu hiệu nhận biết để có thể phát hiện sớm, điều trị kịp thời và hiệu quả. Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào khiến bạn lo lắng, hãy đến ngay Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được các chuyên gia giỏi thăm khám, đánh giá và tư vấn cụ thể!