Nguy cơ tăng cân sau mổ tuyến giáp nên khắc phục thế nào?

Nguyễn Văn Bình
Bác sĩ ơi, dạo gần đây tôi thấy mình tăng cân nhanh sau khi phẫu thuật tuyến giáp. Xin bác sĩ cho tôi biết vì sao sau mổ tuyến giáp lại dễ bị tăng cân và tình trạng này nên khắc phục như thế nào ạ?
THS.BS.CKI HUỲNH BÁ TẤN
THS.BS.CKI HUỲNH BÁ TẤN
Bác sĩ Đơn vị Ngoại Vú
Khoa Ngoại Ung Bướu
Trung tâm Ung Bướu
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM

Tuyến giáp là cơ quan giữ vai trò quan trọng trong việc điều hòa chuyển hóa năng lượng. Bất kỳ can thiệp nào lên tuyến giáp, đặc biệt là phẫu thuật, đều có thể dẫn đến những thay đổi về cân nặng. Vậy tăng cân sau mổ tuyến giáp có sao không? Bài viết sau sẽ giải đáp chi tiết.

tăng cân sau mổ tuyến giáp

Vì sao lại bị tăng cân sau mổ tuyến giáp? 

Một số lý do chính dẫn đến tăng cân sau khi cắt toàn bộ tuyến giáp:

1. Chuyển đổi trạng thái chuyển hóa đột ngột

Sau khi cắt bỏ hoàn toàn tuyến giáp, cơ thể chuyển từ trạng thái có chức năng giáp bình thường (euthyroidism) hoặc cường giáp (hyperthyroidism) sang trạng thái suy giáp hoàn toàn và phụ thuộc vào hormone tuyến giáp ngoại sinh (levothyroxine). Sự điều chỉnh hormone không phù hợp có thể dẫn đến thay đổi trong trao đổi chất.

Tình trạng tăng cân thường gặp ở những người phẫu thuật do cường giáp (như bệnh Graves hay bướu giáp đa nhân nhiễm độc). Nguyên nhân có thể do trước mổ, người bệnh ở trạng thái tăng chuyển hóa, dẫn đến giảm cân. Sau mổ, khi được điều trị ổn định, cơ thể có xu hướng “bù” lại mức cân nặng trước đó và đôi khi vượt quá.

2. Ảnh hưởng của việc sử dụng thuốc thay thế hormone

Việc bổ sung levothyroxine (thuốc thay thế hormone) giúp đạt mục tiêu TSH bình thường. Tuy nhiên, nhiều trường hợp có thể không đáp ứng hoàn toàn cơ chế điều tiết hormone phức tạp của cơ thể. Chính sự khác biệt này có thể dẫn đến những thay đổi trong quá trình trao đổi chất (tiêu hao năng lượng) và cách cơ thể dự trữ, phân bổ mỡ, từ đó góp phần vào hiện tượng tăng cân ở một số người bệnh.

3. Yếu tố tuổi tác

Một nghiên cứu được đăng tải trên Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ cho biết, tuổi càng trẻ thì nguy cơ tăng cân sau mổ càng cao. Điều này có thể liên quan đến sự trao đổi chất hoặc các yếu tố lối sống.

người bệnh phẫu thuật vì cường giáp dễ bị tăng cân sau mổ
Người bệnh phẫu thuật vì cường giáp dễ bị tăng cân sau mổ.

Tăng cân sau mổ tuyến giáp nên khắc phục thế nào?

Sau mổ tuyến giáp bị tăng cân có thể khắc phục bằng các biện pháp sau:

1. Ngắn hạn (giai đoạn hồi phục sau mổ)

Ưu tiên các loại thức ăn mềm, lỏng, dễ nuốt như súp, cháo, sinh tố, rau củ nghiền để tránh kích thích cổ họng, giúp việc ăn uống dễ dàng hơn, đảm bảo đủ dinh dưỡng. Ngoài ra, người bệnh cần uống đủ nước để hỗ trợ quá trình hồi phục.

2. Dài hạn (duy trì cân nặng ổn định)

Theo dõi và tối ưu hóa liều levothyroxine là bước quan trọng nhất. Cần tái khám định kỳ để bác sĩ điều chỉnh liều hormone phù hợp, duy trì tình trạng “bình giáp” (euthyroidism). Áp dụng chế độ ăn uống cân bằng, lành mạnh như sau:

  • Ăn đa dạng rau xanh, trái cây tươi ít đường, ngũ cốc nguyên hạt.
  • Ưu tiên nguồn thực phẩm giàu đạm ít béo (thịt gà, cá, hải sản tươi, các loại đậu, hạt).
  • Hạn chế đường, carbohydrate tinh chế và chất béo bão hòa.
  • Uống đủ nước, hạn chế rượu bia.
  • Kết hợp với chế độ ăn, tập thể dục đều đặn giúp đốt cháy năng lượng, duy trì cân nặng và nâng cao sức khỏe tổng thể.

Nếu gặp khó khăn trong việc kiểm soát cân nặng, bạn nên chia sẻ với bác sĩ chuyên khoa Nội tiết để được điều chỉnh liệu pháp hormone và gặp chuyên gia dinh dưỡng để có kế hoạch ăn uống cá nhân hóa.

người bệnh nên bổ sung thực phẩm giàu protein sau mổ tuyến giáp
Sau mổ tuyến giáp, người bệnh nên bổ sung thực phẩm giàu protein như thịt gà, cá, hải sản tươi, các loại đậu, hạt… vào chế độ ăn để duy trì cân nặng ổn định.

Để đặt lịch khám, tư vấn dinh dưỡng sau mổ tuyến giáp tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin:

Tăng cân sau mổ tuyến giáp là tình trạng hoàn toàn có thể xảy ra, đặc biệt với người bệnh phải cắt toàn bộ tuyến giáp. Hiện không có chế độ ăn kiêng dành riêng cho người mới được phẫu thuật tuyến giáp. Giải pháp hiệu quả và lành mạnh nhất là một lối sống tích cực với chế độ dinh dưỡng cân bằng, dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.

Đánh giá bài viết:

ĐẶT CÂU HỎI VỚI CHUYÊN GIA NGAY




ĐĂNG KÝ NHẬN TIN

ĐỐI TÁC BẢO HIỂM

›
›