Tinh trùng đặc có dễ thụ thai không? Có gây vô sinh không?

Tinh trùng đặc theo cảm nhận của người bệnh thực chất là tinh trạng tinh dịch đặc. Tình trạng này khá phổ biến ở nam giới. Vậy tinh trùng đặc có dễ thụ thai không? Làm thế nào để điều trị dứt điểm tình trạng này? Bác sĩ Đặng Tuấn Anh, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Hà Nội sẽ giải đáp trong bài viết sau.

Tinh trùng đặc có dễ thụ thai không?

Tinh trùng đặc không phải là yếu tố quyết định khả năng thụ thai. Độ đặc hay loãng của tinh dịch chỉ phản ánh một phần nhỏ về tình trạng tinh trùng.

Tinh trùng đặc có gây vô sinh không?

Tinh trùng đặc không trực tiếp gây vô sinh, nhưng có thể là dấu hiệu của bất thường trong tinh dịch, từ đó ảnh hưởng đến khả năng thụ thai nếu không được xử lý đúng cách.

Tinh dịch đặc hơn bình thường, khó ly giải sẽ ảnh hưởng đến khả năng di động của tinh trùng, tác động đến quá trình tinh trùng bơi đến trứng để thụ tinh. Do đó nếu tình trạng “tinh dịch đặc” kéo dài và ảnh hưởng đến khả năng mang thai tự nhiên của người phụ nữ, nam giới nên thăm khám với các bác sĩ Nam khoa – Hiếm muộn để được chẩn đoán và lên phương án phù hợp. (1)

Ảnh hưởng của tinh trùng đặc tới khả năng thụ thai như thế nào?

Độ nhớt trong tinh dịch cao bất thường có thể khiến tinh trùng khó di động hơn, thậm chí tinh trùng chết trước khi tiếp cận trứng hoặc biểu hiện của một tình trạng viêm nhiễm ở đường sinh dục. Tình trạng này kéo dài có thể làm giảm khả năng thụ tinh tự nhiên ở các cặp vợ chồng.

Ngoài ra nhiều nghiên cứu cho thấy tinh dịch đặc, “siêu đặc” có liên quan đến sức khỏe sinh sản ở nam giới. Cụ thể một nghiên cứu phát hiện ra rằng tình trạng tinh dịch đặc nhiều khả năng có số lượng tế bào bạch cầu trong tinh dịch cao hơn.

Sự gia tăng bạch cầu trong tinh dịch là dấu hiệu viêm nhiễm hoặc nhiễm trùng đường sinh dục, có thể ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng, bao gồm khả năng di động thấp và tăng nguy cơ phân mảnh DNA.

Các yếu tố khác ảnh hưởng đến khả năng thụ thai

Những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thụ thai thành công ở người phụ nữ khi điều trị IVF gồm:

• Tuổi tác của người phụ nữ: Đây là yếu tố quan trọng nhất khi đánh giá khả năng sinh sản của người phụ nữ. Mỗi người phụ nữ sinh ra với một số lượng trứng nhất định. Theo thời gian, tuổi tác càng cao thì số lượng, chất lượng trứng càng suy giảm. Hầu hết khả năng sinh sản của nữ giới giảm mạnh từ sau tuổi 35. Đến tuổi 40, cơ hội thụ thai thành công thấp hơn 5% mỗi chu kỳ rụng trứng. Do đó các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên có thai và sinh con trước năm 35 tuổi, bao gồm những trường hợp áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản;
• Trình độ, kỹ thuật thực hiện: Thụ tinh trong ống nghiệm là quá trình điều trị phức tạp kéo dài, đòi hỏi người thực hiện là các bác sĩ giàu kinh nghiệm, giỏi chuyên môn, đồng thời có sự hỗ trực đắc lực từ hệ thống phòng labo hiện đại, chuyên viên phôi học tay nghề cao… giúp tăng tỷ lệ thành công khi điều trị IVF;
• Hormone: Hormone đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong quá trình điều trị IVF cũng như duy trì thai kỳ khỏe mạnh. Vì vậy nếu người phụ nữ mắc các hội chứng, vấn đề gây mất cân bằng nội tiết tố, bác sĩ sẽ thăm khám và đưa ra các chỉ định phù hợp;
• Cấu trúc tử cung: Một số phụ nữ có bất thường tử cung bẩm sinh như tử cung đôi, tử cung có vách ngăn, tử cung hai sừng… làm giảm tiềm năng phôi làm tổ thành công. Đa số các trường hợp này sẽ được can thiệp điều trị trước khi chuyển phôi nhằm cải thiện tỷ lệ IVF thành công;
• Lối sống: Các yếu tố lối sống chưa khoa học, lạm dụng rượu bia, thuốc lá hoặc thừa cân, thiếu cân, thiếu ngủ, căng thẳng tinh thần đề có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và thụ thai của người phụ nữ.

Các nghiên cứu chỉ ra rằng, nguyên nhân vô sinh liên quan đến 40% do yếu tố nam, 40% do yếu tố nữ, 10% do cả hai và còn lại không rõ nguyên nhân. Để những đứa trẻ khỏe mạnh được sinh ra đời, điều cơ bản và quan trọng nhất chính là chất lượng trứng và tinh trùng khỏe mạnh. Mặc dù mật độ tinh trùng cao có thể là yếu tố tăng cơ hội thụ thai thành công ở người phụ nữ, song tinh dịch của nam giới quá “đặc” cũng có thể là lý do giảm thụ tinh thành công.

Chính vì vậy tại IVF Tâm Anh, các bác sĩ luôn hướng đến mục tiêu điều trị “liệu pháp cặp đôi” với định hướng điều trị vô sinh nam – nữ song song, toàn diện, tối đa cơ hội người phụ nữ mang thai thành công.

Làm thế nào để kiểm tra độ đặc của tinh trùng?

Tinh trùng là những tế bào kích thước rất nhỏ nằm trong tinh dịch, không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Do đó khó có thể đánh giá “tinh dịch đặc” nếu chỉ quan sát hình thức, biểu hiện trực quan hoặc cảm giác chủ quan của người quan sát.

Cách tốt nhất để kiểm tra độ đặc của tinh dịch ở nam giới là xét nghiệm tinh dịch đồ. Kết quả xét nghiệm cung cấp chi tiết các thông số chất lượng tinh trùng, bao gồm mật độ, số lượng, khả năng di động của tinh trùng và độ nhớt tinh dịch.

Do đó nếu nghi ngờ tinh dịch bản thân có độ nhớt cao hơn bình thường, nam giới nên thăm khám tại chuyên khoa Nam học – Hiếm muộn để kiểm tra và có biện pháp can thiệp phù hợp.

Cách tăng khả năng thụ thai khi tinh trùng quá đặc

Tình trạng tinh dịch đặc thường không đáng lo ngại và sẽ hết nếu nam giới áp dụng các biện pháp điều chỉnh lối sống, điều trị dứt điểm bệnh lý viêm nhiễm ở đường sinh dục tiết niệu Dưới đây là một số cách giúp tăng khả năng thụ tinh thành công ở nam giới có “tinh dịch đặc”.

1. Thay đổi chế độ dinh dưỡng

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện chất lượng tinh trùng. Một số biện pháp cải thiện tình trạng tinh dịch đặc bằng chế độ ăn uống khoa học mà nam giới có thể áp dụng như:

• Uống nhiều nước: Khi cơ thể thiếu nước, nam độ nhớt tinh dịch có thể tăng cao dẫn đến cảm nhận “tinh dịch đặc”. Để cải thiện, nam giới nên uống 2-3 lít nước mỗi ngày;
• Điều chỉnh chế độ ăn uống: Thực đơn hàng ngày nên bổ sung các loại thực phẩm giàu kẽm, vitamin C, E, axit folic và omega-3 như hàu, thịt gà, cá hồi, rau xanh, các loại hạt, trái cây tươi… nhằm cải thiện chất lượng tinh trùng, giảm độ đặc của tinh dịch.

2. Thay đổi thói quen sinh hoạt hàng ngày

Một số lối sống có khả năng cải thiện chất lượng tinh trùng, trong đó có giảm độ đặc tinh dịch mà nam giới có thể áp dụng:

• Không sử dụng các chất kích thích: Hạn chế sử dụng hoặc ngừng sử dụng hoàn toàn rượu bia, thuốc lá, các chất kích thích;
• Tăng cường vận động: Các bài tập thể dục, thể thao góp phần nâng cao sức khỏe, tốt cho việc cải thiện sức khỏe sinh sản. Tuy nhiên bác sĩ Tuấn Anh lưu ý nam giới nên lựa chọn các bài tập cường độ phù hợp, tránh các bài tập nặng, cường độ cao;
• Kiểm soát căng thẳng: Lo lắng, căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến nồng độ nội tiết tố và chất lượng tinh trùng. Nam giới có thể áp dụng các biện pháp giảm căng thẳng như thiền định, yoga, các hoạt động thư giãn khác…

3. Điều trị y tế

Nếu tình trạng tinh dịch đặc có liên quan đến viêm nhiễm hoặc vấn đề sức khỏe sinh sản, nam giới nên thăm khám và làm theo các hướng dẫn từ bác sĩ điều trị. Tùy thuộc vào tình trạng bệnh cụ thể, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị nội khoa hoặc can thiệp ngoại khoa.

Trong trường hợp vợ chồng mong muốn áp dụng các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ để có phương án phù hợp.

Tinh trùng đặc kèm dấu hiệu nào là cảnh báo nguy hiểm?

Như bác sĩ Tuấn Anh đã chia sẻ, “tinh trùng đặc” theo cảm quan của người bệnh hay tình trạng tinh dịch đồ có độ nhớt cao, thời gian ly giải kéo dài hay vón cục là vấn đề không quá nghiêm trọng và có thể tự hết.

Tuy nhiên khi tinh dịch có thời gian ly giải lâu hơn hay “đặc” theo cảm nhận của người bệnh hơn bình thường, thường kèm theo các dấu hiệu sau có thể là cảnh báo nguy hiểm:

• Đau hoặc sưng tấy cơ quan sinh dục: Triệu chứng đau, sưng tinh hoàn, bìu hoặc vùng bẹn có thể là dấu hiệu viêm tinh hoàn, mào tinh hoàn hoặc các vấn đề bất thường sức khỏe sinh sản khác;
• Chảy mủ đầu dương vật vào buổi sáng hay đi tiểu ra mủ bãi đầu gợi ý đang có tình trạng viêm nhiễm ở đường sinh dục hay tiết niệu;
• Tinh dịch lẫn máu hoặc có màu bất thường: Nếu tinh dịch xuất ra có máu hoặc màu bất thường như vàng hoặc ngả xanh, đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng hoặc cơ quan sinh dục bị tổn thương;
• Mùi khó chịu: Viêm nhiễm có thể là nguyên nhân khiến tinh dịch có mùi hôi khó chịu;
• Khó khi khi tiểu tiện: Nếu nam giới gặp khó khăn khi đi tiểu có thể là dấu hiệu cảnh báo bất thường đường tiết niệu, tuyến tiền liệt;
• Sốt, ớn lạnh: Đây là những triệu chứng cảnh báo nhiễm trùng nghiêm trọng.

Một số câu hỏi liên quan

1. Tinh trùng đặc có tự khỏi không?

Đa số các trường hợp “tinh trùng đặc” do tần suất xuất tinh ít, chế độ dinh dưỡng hoặc lối sống chưa khoa học có thể thể tự khỏi nếu nam giới thay đổi thói quen sinh hoạt, quan hệ.

Tuy nhiên nếu hiện tượng này liên quan đến các vấn đề sức khỏe sinh sản thì có thể cần can thiệp y tế để điều trị dứt điểm.

2. Tinh trùng đặc có chữa được không?

Tinh dịch đặc có chữa được hay không sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Một số phương pháp khắc phục tình trạng tinh dịch đặc gồm:

• Uống nhiều nước: Nguyên nhân tinh dịch đặc có thể xuất phát từ cơ thể thiếu nước. Do đó việc tăng cường uống nước có thể cải thiện tình trạng này;
• Chế độ dinh dưỡng và lối sống lành mạnh: Nam giới nên ăn uống đầy đủ, bổ sung các thực phẩm tốt cho sức khỏe “tinh binh” như hải sản, protein thịt, các loại rau xanh, trái cây tươi. Đồng thời từ bỏ các thói quen gây hại đến sức khỏe như hút thuốc, uống rượu bia, thức khuya, căng thẳng…
• Sử dụng thuốc điều trị nội khoa: Nam giới bị các vấn đề nhiễm trùng đường sinh dục hoặc viêm tuyến tiền liệt gây tình trạng đặc tinh dịch cần thăm khám với bác sĩ chuyên khoa để được chỉ định phương pháp điều trị phù hợp;
• Can thiệp ngoại khoa: Trường hợp các cơ quan sinh sản bị tổn thương nặng như viêm túi tinh, viêm ống dẫn tinh hay ung thư tuyến tiền liệt… có thể cân nhắc can thiệp ngoại khoa để cải thiện sức khỏe tinh trùng.

Trên đây là những chia sẻ, giải đáp của bác sĩ Nam khoa – Hiếm muộn về thắc mắc tinh trùng đặc có dễ thụ thai không. Bác sĩ Tuấn Anh khuyến cáo nam giới không nên chủ quan trước bất kỳ triệu chứng bất thường nào trong tinh dịch. Nếu nghi ngờ bản thân mắc các bệnh lý viêm nhiễm, đau nhức vùng cơ quan sinh dục, nam giới nên thăm khám tại các bệnh viện, cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và có biện pháp xử trí phù hợp.