Không biết mình bị vô sinh do suy tuyến yên, chị Miên (37 tuổi, Cần Thơ) tự uống nhiều loại thuốc điều hòa kinh nguyệt hơn 10 năm nhưng vẫn không có tin vui.

Kinh nguyệt của chị Miên không đều kể từ khi dậy thì, tháng có tháng không, hoặc 2-3 tháng mới có kinh một lần. Khi lấy chồng, vì muốn có con nên chị uống nhiều loại thuốc để điều hòa kinh nguyệt nhưng không có tác dụng. Khám sức khỏe định kỳ ở công ty, siêu âm ổ bụng, xác định chị không bị buồng trứng đa nang.

Một lần đến thăm người thân điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa, quận Tân Bình cũ), chị quyết định khám kỹ hơn về tình trạng kinh nguyệt thất thường kèm mệt mỏi, giảm cân của mình.

ThS.BCKII Trần Nguyễn Quỳnh Trâm, Phó khoa Nội tiết – Đái tháo đường cho biết, kết quả siêu âm tử cung – buồng trứng cho thấy chị Miên có nang noãn nhỏ, nội mạc tử cung mỏng, nghi do bất thường tuyến yên dẫn đến rối loạn phóng noãn. Xét nghiệm máu chuyên sâu cho thấy, nồng độ estrogen của người bệnh giảm thấp dưới 50 pmol/L (chỉ số bình thường từ 70 – 220 pmol/L), thiếu hụt hormone FSH (hormone kích thích nang trứng) và LH (hormone tạo hoàng thể) dẫn đến kinh thưa, kinh ít, nang noãn không phát triển.

“Đây là nguyên nhân chiếm đến 25% trường hợp vô sinh nữ. Khi bị rối loạn phóng noãn, trứng sẽ không rụng hoặc rụng không theo chu kỳ thông thường. Tình trạng này xảy ra khi việc điều hòa rụng trứng gặp trục trặc tại vùng dưới đồi – tuyến yên hoặc tại buồng trứng”, bác sĩ Trâm nói.

Chị Miên được chỉ định sử dụng liệu pháp thay thế hormone tuyến yên, tiêm thuốc kích thích rụng trứng tuy nhiên bác sĩ Trâm cho biết, khả năng mang thai của chị Miên rất thấp do tình trạng suy tuyến yên đã kéo dài và chữa trị muộn.

Suy tuyến yên là bệnh rối loạn nội tiết hiếm gặp, thường có các dấu hiệu ít được quan tâm như mệt mỏi, giảm cân, giảm ham muốn tình dục, phù mặt, thiếu máu… Theo bác sĩ Trâm, các dấu hiệu suy tuyến yên phát triển dần dần, thường bị bỏ qua trong nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm. Phụ nữ bị suy tuyến yên có thể có các triệu chứng như kinh thưa, vô kinh dẫn đến khả năng mang thai thấp, vô sinh và không sản xuất sữa sau khi sinh. Việc mang thai thành công ở bệnh nhân suy tuyến yên rất hiếm gặp vì suy tuyến yên có liên quan đến nguy cơ biến chứng thai kỳ cao hơn, chẳng hạn như sảy thai, thiếu máu, tăng huyết áp do thai kỳ, bong nhau thai, sinh non và xuất huyết sau sinh.

Chị Miên được bác sĩ khuyến cáo tuyệt đối tuân thủ phác đồ điều trị suy tuyến yên, định kỳ khám và kiểm tra sức khỏe theo lịch hẹn của bác sĩ chuyên khoa Nội tiết, giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, phát hiện và điều trị kịp thời các dấu hiệu bất thường. Ngoài ra, chị cần duy trì chế độ ăn uống lành mạnh với đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng, rau xanh và trái cây tươi, hạn chế sử dụng các thực phẩm chứa cafein, đường và thực phẩm chế biến sẵn, giảm stress.

*Tên người bệnh đã thay đổi