Ông Tùng, 78 tuổi, đi tiêu lẫn máu tưởng do bệnh trĩ, nội soi phát hiện khối ung thư chiếm toàn bộ lòng đại tràng, được phẫu thuật robot cắt u, nạo 18 hạch.

Ông Tùng bị bệnh trĩ nhiều năm, thường xuyên đi tiêu ra máu nhưng không đi khám. Khoảng 2 tuần gần đây, ông thường xuyên bị táo bón, đi cầu ra máu đỏ tươi lẫn máu bầm nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP. HCM kiểm tra.

Kết quả nội soi đại tràng phát hiện ở đại tràng xuống cách bờ hậu môn 34 cm có một u sùi khoảng 3,5 cm chiếm toàn bộ chu vi đại tràng, bề mặt dễ chảy máu. Ở trực tràng có 1 polyp 1,5 cm được bác sĩ tiến hành cắt trong quá trình nội soi. Kết quả sinh thiết khối u ở đại tràng là ung thư biểu mô tuyến xâm nhập, độ 2. Polyp trực tràng được xác định lành tính, diện cắt chân polyp không còn tổn thương.

Tiến sĩ bác sĩ Phạm Công Khánh, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết khối u lớn làm hẹp đường đi trong đài tràng gây táo bón kéo dài. Hơn nữa, bề mặt của khối u lại dễ tổn thương, trầy xước khi phân cứng đi qua hoặc có sự co bóp của đại tràng khi đại tiện nên dễ gây chảy máu. Bác sĩ chỉ định ông Tùng chụp cắt lớp vi tính CT 1975 lát cắt để xác định giai đoạn bệnh và có phương pháp điều trị phù hợp nhất. Kết quả ghi nhận, ung thư đại tràng xuống, giai đoạn T4a (khối u đã xâm lấn đến lớp thanh mạc), nghi ngờ có di căn hạch.

Ông Tùng được chỉ định phẫu thuật nội soi bằng robot Da Vinci Xi thế hệ mới hiện đại nhất Đông Nam Á, cắt đại tràng trái kết hợp nạo vét hạch triệt để. Đây là phương pháp điều trị tối ưu, xâm lấn tối thiểu với những vết mổ nhỏ chỉ khoảng 0,5 – 1 cm, tăng tỉ lệ điều trị triệt căn, an toàn (tránh tổn thương niệu quản trái và các cơ quan lân cận), bảo tồn chức năng sinh lý, mất máu ít, giúp người bệnh phục hồi nhanh sau mổ.

Quá trình phẫu thuật với sự hỗ trợ của robot, qua hệ thống camera 3D độ phân giải cao cung cấp hình ảnh không gian ba chiều, sắc nét và phóng đại gấp 10 lần, giúp bác sĩ quan sát rõ các cấu trúc mạch máu, thần kinh hạ vị, niệu quản trái,… Đồng thời, điều khiển các cánh tay robot phẫu tích chính xác các mạch máu nuôi phần đại tràng chứa u và nạo vét hạch tối đa. Tiếp theo, bác sĩ cắt ngang đại tràng trên u 10 cm và dưới 5 cm, nối 2 đầu đại tràng bằng máy khâu nối (stapler) hoàn toàn trong ổ bụng (không cần rạch da để làm miệng nối bên ngoài).

Ca mổ kéo dài khoảng 180 phút, sau mổ người bệnh ít đau, có thể đi lại ngay ngày hôm sau. Ngày thứ 2, người bệnh có thể ăn cháo, sinh hoạt bình thường và được xuất viện sau 5 ngày.

Kết quả giải phẫu bệnh là ung thư giai đoạn pT3N0, tế bào ung thư đã phát triển đến lớp cơ. 18 hạch được nạo vét không có di căn, tế bào ung thư chưa thâm nhập mạch máu hoặc thần kinh. Người bệnh đã được phẫu thuật điều trị triệt căn, không cần hóa hay xạ trị bổ sung và chỉ cần thăm khám sức khỏe định kỳ.

Ung thư đại trực tràng là một trong những ung thư thường gặp ở Việt Nam và thế giới, và đang có xu hướng gia tăng. Ghi nhận từ Tổ chức Ung thư toàn cầu (GLOBOCAN 2022), hàng năm Việt Nam phát hiện hơn 14.000 ca mắc mới và hơn 7.500 ca tử vong do ung thư đại trực tràng, đứng thứ 5 trong các loại ung thư phổ biến, sau gan, phổi, dạ dày và vú. Bệnh nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm có thể cắt hớt/tách niêm mạc (EMR/ESD) hay phẫu thuật triệt căn với tiên lượng sống sau 5 năm lên tới 85-90%.

Tuy nhiên, ung thư đại trực tràng ở giai đoạn đầu thường không có triệu chứng hoặc rất mơ hồ, dễ nhầm lẫn với bệnh tiêu hóa thông thường khác. Các triệu chứng có thể diễn biến từ từ, khiến người bệnh chủ quan không đi khám, khi phát hiện thì bệnh thường đã ở giai đoạn muộn. Triệu chứng cảnh báo ung thư đại trực tràng thường gặp như đi ngoài ra máu, rối loạn thói quen đại tiện, táo bón, đại tiện ra máu, phân đen, đau bụng, đầy hơi, chứng bụng… Trong khi đó, triệu chứng bệnh trĩ là đi tiêu máu đỏ tươi, thường nhỏ giọt hoặc thành tia, kèm đau rát, ngứa hậu môn. Người bệnh ít sụt cân và mệt mỏi như bệnh ung thư đại tràng.

Bác sĩ Công Khánh khuyến nghị, bên cạnh xây dựng lối sống, chế độ dinh dưỡng và vận động khoa học thì cần thăm khám, tầm soát ung thư đường tiêu hóa định kỳ. Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS), những người thuộc nhóm nguy cơ trung bình được khuyến nghị bắt đầu tầm soát ung thư đại trực tràng từ tuổi 45, nội soi đại tràng được xem là “tiêu chuẩn vàng” giúp phát hiện và cắt bỏ các polyp (tổn thương tiền ung thư) ngay trong quá trình nội soi. Thường thực hiện mỗi 5 năm nếu kết quả bình thường.

Đặc biệt, những người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng, hội chứng đa polyp di truyền, tiền sử bản thân bị polyp tuyến, hoặc mắc các bệnh lý viêm ruột mãn tính (viêm loét đại tràng, bệnh Crohn…) cần phải tầm soát sớm hơn, thường là trước 45 tuổi, và với tần suất dày hơn theo khuyến cáo riêng của bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa và đại trực tràng. Khi có bất kỳ triệu chứng chảy máu hoặc thay đổi thói quen đại tiện (táo bón, rối loạn tiêu hóa, phân dẹt, mót rặn), nên đến các bệnh viện uy tín, có đầy đủ trang thiết bị nội soi và chẩn đoán hình ảnh hiện đại với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời và hiệu quả.