Thời tiết nắng mưa thất thường; ở phòng máy lạnh liên tục; hệ miễn dịch suy giảm; niêm mạc mũi họng trẻ non yếu, dễ tổn thương nên vi khuẩn, virus tấn công gây viêm mũi họng, dịch viêm lan lên tai gây viêm tai giữa; nhiều trường hợp nhập viện.

ThS.BS.CKI Trương Trí Tường, Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết thông tin trên; thêm rằng một tháng qua ghi nhận gia tăng trẻ viêm mũi họng, viêm amidan tái phát, viêm tai giữa, số lượng ca bệnh tăng 30% so với trước đó.

Theo bác sĩ Tường, thời tiết nắng nóng và mưa bất chợt trong ngày, nhiệt độ thay đổi đột ngột, hệ miễn dịch trẻ chưa kịp thích nghi, đồng thời niêm mạc mũi họng trẻ vốn nhạy cảm dễ bị kích thích, tổn thương nên dễ bị virus, vi khuẩn tấn công. Chưa kể, giai đoạn nghỉ hè này, trẻ thường ở phòng máy lạnh liên tục trong ngày, niêm mạc mũi họng càng khô và dễ kích ứng hơn.

Khi trẻ viêm mũi họng chưa điều trị dứt điểm, dịch viêm từ mũi họng lan ngược lên tai giữa khiến trẻ viêm tai giữa. Vì vòi nhĩ nối giữa tai giữa và mũi họng ở trẻ ngắn và ngang hơn với người lớn.

Hệ miễn dịch của trẻ còn non yếu nên dễ bị vi khuẩn, virus tấn công. Khi sinh ra, trẻ được nhận một lượng kháng thể từ mẹ nhưng lượng kháng thể này giảm dần sau 6 tháng tuổi. Từ 6 tháng đến 5 tuổi, trẻ rơi vào “khoảng trống miễn dịch”, lúc cơ thể chưa kịp sản sinh đủ kháng thể riêng để tự chống lại vi khuẩn, virus xung quanh. Niêm mạc mũi họng của trẻ cũng mỏng, hệ thống lông chuyển hoạt động chưa hiệu quả, phản xạ ho, hắt hơi yếu nên vi khuẩn, virus dễ xâm nhập. “Bộ nhớ” miễn dịch của trẻ còn “nghèo nàn”, cơ thể phản ứng chậm trước các tác nhân gây bệnh, khiến các bệnh đường hô hấp như viêm mũi họng, viêm tai giữa dễ tái đi tái lại, nhất là khi thời tiết, môi trường thay đổi liên tục, đột ngột.

Đơn cử như bé N.M.K. (7 tuổi, TP.HCM) được gia đình đưa đến Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM trong tình trạng sốt cao liên tục 3 ngày, đau nhức tai 2 bên dữ dội, ho, sổ mũi, bỏ ăn, mệt lả sau 1 tuần viêm mũi họng nhưng uống thuốc không bớt.

Nội soi tai mũi họng, bác sĩ Tường ghi nhận màng nhĩ căng phồng, tụ mủ hòm nhĩ, mũi xuất tiết dịch nhầy đục, họng sung huyết; chẩn đoán bé viêm mũi họng, viêm tai giữa cấp mủ, cần dùng kháng sinh đường tĩnh mạch. Nếu bé không đáp ứng kháng sinh ban đầu, các bác sĩ buộc phải lấy dịch mủ tai làm thêm xét nghiệm nuôi cấy mủ, kháng sinh đồ để tìm phác đồ phù hợp, tránh nguy cơ kháng thuốc.

Bé K. nhập viện, may mắn sau 5 ngày điều trị tích cực bé đáp ứng thuốc tốt, hết sốt, hết đau tai, giảm chảy mũi, sức khỏe ổn định, xuất viện.

“Nếu không xử lý kịp thời, viêm tai giữa cấp mủ như bé K. có thể biến chứng nặng thủng màng nhĩ, suy giảm thính lực vĩnh viễn hoặc lan rộng gây viêm xương chũm, viêm màng não. Không nên chủ quan khi trẻ viêm mũi họng kéo dài, viêm tai giữa tái đi tái lại”, bác sĩ Tường nói.

Hay như bé P.T.M.A. (5 tuổi, TP.HCM) bị sổ mũi, nghẹt mũi nhẹ nhưng cha mẹ nghĩ “bệnh vặt mùa hè không sao”, nên tự mua thuốc nhỏ mũi, thuốc ho về dùng. Sau 3 ngày, bé A. bắt đầu sốt cao, ho liên tục, đau rát họng, nôn ói sau khi ăn, khò khè khó thở, phải đưa vào Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 cấp cứu.

ThS.BS.CKI Trương Tấn Phát, Trưởng Đơn vị Tai Mũi Họng khám, nội soi tai mũi họng cho biết bé viêm mũi họng cấp bội nhiễm, niêm mạc họng đỏ rực, sưng nề, amidan sưng to có mủ trắng, nổi hạch cổ, đường thở hẹp làm bé khó thở, nguy cơ biến chứng viêm phổi nếu không điều trị kịp thời. Bé A. được hút rửa mũi để làm sạch dịch mũi, giảm tắc nghẽn, thông thoáng đường thở, hỗ trợ thuốc được hấp thu vào niêm mạc tốt hơn và chuyển về Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM điều trị theo dõi tiếp tục, ngăn biến chứng viêm phổi, viêm phế quản.

Bác sĩ Phát cho biết, những ngày qua, Đơn vị Tai Mũi Họng tiếp nhận không ít ca trẻ phải chuyển về nhập viện tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chỉ vì một đợt viêm mũi họng mùa hè chăm sóc không đúng cách. Nhiều cha mẹ thường nghĩ mùa hè trẻ ít bệnh, nhưng thực tế đây lại là thời điểm tiềm ẩn nhiều nguy cơ với đường hô hấp còn non yếu của trẻ nhỏ. Việc chủ quan tự chữa tại nhà, dùng thuốc sai cách không những khiến bệnh dễ tái phát, kéo dài mà còn có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và thính lực của trẻ.

Để phòng bệnh, bác sĩ Phát khuyến cáo cha mẹ cần hạn chế cho trẻ ở phòng máy lạnh nhiệt độ quá thấp, không để chênh lệch nhiệt độ ngoài trời và trong phòng quá lớn. Khi trẻ có dấu hiệu sổ mũi kéo dài, sốt cao, đau tai, cần đưa đi khám sớm để điều trị triệt để, tránh biến chứng. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh hay nhỏ tai cho trẻ tại nhà vì dễ khiến bệnh nặng hơn, nguy cơ kháng thuốc.