Trong lúc khám trực tràng bằng tay, bác sĩ phát hiện tuyến tiền liệt ông M. (75 tuổi, ở TP.HCM) to và cứng, chứ không mềm mại như bình thường. Từ dấu hiệu đáng ngờ này, bác sĩ lập tức chỉ định các xét nghiệm chuyên sâu và phát hiện người bệnh bị ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm, điều trị triệt căn.

Ông M. bị tiểu rất khó kèm tiểu máu nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM để thăm khám. TS.BS Nguyễn Hoàng Đức, Trưởng khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, trực tiếp khám cho ông M., phát hiện tuyến tiền liệt của người bệnh có thể tích bất thường và cứng chắc (bình thường cơ quan này mềm mại).

Nhận thấy có dấu hiệu không bình thường, bác sĩ Đức đã chỉ định cho người bệnh xét nghiệm PSA máu (kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt), kết quả PSA của ông M. báo động – vượt mức cho phép (4 ng/mL). Sau đó, người bệnh được chụp CT và làm sinh thiết tuyến tiền liệt, kết quả cho thấy ông có một khối u ác tính tuyến tiền liệt tồn tại song song với phì đại lành tính.

“Chúng tôi đã tư vấn cho người bệnh một số lộ trình điều trị ung thư tuyến tiền liệt gồm phẫu thuật nội soi cắt bỏ tuyến tiền liệt tận gốc với sự hỗ trợ của robot hoặc phương pháp xạ trị, phân tích các ưu – nhược điểm của mỗi phương pháp điều trị cho người bệnh hiểu. Cuối cùng, người bệnh và gia đình quyết định chọn phương pháp phẫu thuật” – bác sĩ Đức cho biết.

Êkip bác sĩ Khoa Tiết niệu gồm: TS.BS Nguyễn Hoàng Đức, BSNT.CKI Châu Minh Duy, ThS.BS CKII Phạm Thanh Trúc trực tiếp thực hiện ca phẫu thuật nội soi có hỗ trợ của Robot Da Vinci Xi. Các bác sĩ đã đưa các dụng cụ nội soi được gắn với bốn cánh tay robot vào ổ bụng để tiến hành cuộc phẫu thuật. Từ buồng điều khiển, bác sĩ Đức điều khiển linh hoạt bốn cánh tay robot thực hiện thao tác cắt bỏ tuyến tiền liệt tận gốc, đồng thời nạo hạch chậu hai bên theo nguyên tắc điều trị của ung thư tuyến tiền liệt.

“Ưu thế của phẫu thuật nội soi robot so với phẫu thuật nội soi truyền thống là sự phóng đại hình ảnh ba chiều giúp bác sĩ dễ dàng quan sát vùng mổ và sự linh hoạt của các khớp cánh tay robot đi sâu vào các vùng khó, hẹp, nhờ đó cuộc mổ diễn ra thuận lợi, giúp bảo tồn chức năng cương và đi tiểu của người bệnh tốt hơn so với phẫu thuật nội soi truyền thống” – bác sĩ Đức nói.

Sau phẫu thuật triệt căn ung thư tuyến tiền liệt, người bệnh cần theo dõi diễn tiến của chỉ số PSA. Bác sĩ Đức cho biết thêm, về nguyên tắc PSA phải giảm đến mức thấp nhất, đó là dấu hiệu cho thấy không còn hoạt động của tế bào ung thư trong cơ thể. Nếu PSA tăng dần là dấu hiệu có sự tái phát của tế bào ung thư, trong trường hợp này các bác sĩ sẽ xác định vị trí tái phát ung thư ở đâu để chỉ định phương pháp điều trị bổ sung như xạ trị hoặc điều trị hormone (trường hợp tái phát di căn hạch, di căn xa).

Ung thư tuyến tiền liệt là bệnh thường xảy ra ở nam giới lớn tuổi (sau 50 tuổi), tuy nhiên bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng, dễ nhầm lẫn với các bệnh đường tiểu khác, nhất là phì đại tuyến tiền liệt. Người bệnh thường phát hiện bệnh khi xét nghiệm tầm soát nồng độ PSA trong máu tăng cao hơn mức bình thường (4 ng/mL). Nguyên nhân gây bệnh thường do tuổi tác, yếu tố di truyền hoặc lối sống ít vận động, thừa cân béo phì, yếu tố môi trường thường xuyên tiếp xúc với chất độc hại.

Theo Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ, ung thư tuyến tiền liệt là loại ung thư phổ biến, là nguyên nhân gây tử vong do ung thư đứng thứ năm ở nam giới trên toàn thế giới, với ước tính hơn 1,4 triệu ca ung thư mới và trên 375.000 ca tử vong vào năm 2020.

Trong khi đó, phì đại lành tính là tình trạng phổ biến ở nam giới sau 50 tuổi, thường gây bí tiểu, tiểu khó, tiểu đêm, tiểu nhiều lần, tiểu ra máu, tiểu không hết… Hiện chưa có bằng chứng chứng minh phì đại lành tính tuyến tiền liệt sẽ chuyển sang ác tính. Hai diễn tiến này có thể tồn tại song song, một người bệnh vừa có thể mắc phì đại lành tính, vừa mắc ung thư tuyến tiền liệt.

Đơn cử, tháng 5 tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, TS.BS Nguyễn Hoàng Đức cũng thực hiện ca phẫu thuật cắt bỏ ung thư tuyến tiền liệt tận gốc bằng Robot Da Vinci Xi cho một người bệnh 66 tuổi, phát hiện ung thư tuyến tiền liệt song song với diễn tiến phì đại. Trước đó, tháng 3, một người bệnh 68 tuổi cũng được phát hiện ung thư tuyến tiền liệt ở giai đoạn 4 cùng phì đại lành tính. Do có nhiều bệnh nền, khối u ác tính đã phát triển, xâm lấn ngoài tuyến tiền liệt và di căn hạch, người bệnh vượt quá chỉ định phẫu thuật.

Người bệnh được đặt stent thông tiểu trước, sau đó chuyển đến Khoa Ung bướu điều trị theo phác đồ ung thư. Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ điều trị phù hợp, có thể kết hợp nhiều liệu pháp như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, liệu pháp hormone….

“Một số người phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn do chậm trễ trong việc thăm khám. Giai đoạn sớm của ung thư tuyến tiền liệt hoàn toàn không có triệu chứng, một số nam giới có triệu chứng rối loạn đường tiểu của phì đại lành tính tuyến tiền liệt nên chủ yếu tập trung chữa phì đại mà quên mất ung thư tuyến tiền liệt có thể tồn tại song song. Vì vậy chúng ta phải cảnh giác, không được để bỏ sót việc tầm soát ung thư” – bác sĩ Đức khuyến cáo.

Theo bác sĩ Đức, ung thư tuyến tiền liệt ở giai đoạn sớm có thể chữa trị được, tỷ lệ sống sót sau 5 năm của người bệnh lên đến 98%. Do vậy nam giới cần tự bảo vệ sức khỏe bản thân bằng cách đến bệnh viện tầm soát tuyến tiền liệt định kỳ (6-12 tháng) để phát hiện sớm bệnh. Đặc biệt nếu trong gia đình có tiền sử một người mắc ung thư tuyến tiền liệt, các thành viên nam giới trong gia đình cần đến thực hiện tầm soát sớm hơn (sau 45 tuổi) để kịp thời phát hiện nguy cơ, điều trị bệnh sớm.