Sau từng bước ổn định chức năng tim, thận, các bác sĩ hoàn thành ca thay khớp háng bán phần để cải thiện chức năng vận động cho cụ bà 89 tuổi.

Trước đó, bà Ngọc té ngã tại nhà khiến cổ xương đùi bị gãy. Đi khám tại bệnh viện tỉnh, bà được chỉ định phẫu thuật. Tuy nhiên thể trạng bà yếu do mắc nhiều bệnh nền, lại lớn tuổi, nguy cơ gặp rủi ro trong và sau mổ rất cao. Bác sĩ chuyển bà lên Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM điều trị tiếp.

ThS.BS.CKII Trần Anh Vũ, Trưởng khoa Y học thể thao và Nội soi, Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình cho biết, gãy cổ xương đùi là tình trạng gãy tại vị trí nối chỏm xương đùi vào thân xương đùi, khiến người bệnh đau nhiều tại vùng háng, mất vận động một phần hay toàn phần xung quanh khớp háng. Đây là một dạng gãy xương nặng, đe dọa tính mạng bệnh nhân, đặc biệt là người cao tuổi. Khi không chẩn đoán và điều trị kịp thời, người bệnh có nguy cơ tử vong rất cao do đau đớn và những biến chứng vì phải nằm bất động lâu ngày như nhiễm trùng phổi, nhiễm trùng đường tiểu, thuyên tắc huyết khối, loét mông, hoại tử da…

Bà Ngọc mắc bệnh thận mạn giai đoạn 4, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, từng đặt 3 stent mạch vành năm 2025, suy tim. “Chức năng các cơ quan của bệnh nhân suy giảm nghiêm trọng, cộng thêm yếu tố lớn tuổi và thể trạng yếu khiến nguy cơ gặp biến chứng thuyên tắc mạch, thuyên tắc phổi, tổn thương mạch máu, nhồi máu cơ tim, rối loạn nhịp, sốc tim trong lúc mổ là rất cao”, bác sĩ Vũ nhận định, thêm rằng bà còn uống thuốc loãng máu sau đặt stent mạch vành nên dễ dẫn đến mất máu nhiều lúc mổ, chảy máu sau mổ và lâu hồi phục.

Bà Ngọc được chuyển qua Trung tâm Tim mạch để điều trị ổn bệnh nền, tạo điều kiện cho ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng khoa Nội tim mạch 1, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, tiếp nhận bệnh nhân trong trạng thái đau nhiều vùng khớp háng, tăng kali máu, nhiễm trùng tiểu, suy thận, suy tim. Bác sĩ cho bà uống thuốc giảm đau, lợi tiểu, thuốc suy tim, kháng sinh, đồng thời ngưng kháng đông để giảm rủi ro chảy máu nhiều khi mổ. Bà còn được bổ sung dinh dưỡng tích cực qua sonde nuôi ăn và qua đường miệng với cháo xay, sữa.

Sau 5 ngày, chức năng tim và thận bệnh nhân ổn định, hết nhiễm trùng. Bác sĩ tiến hành phẫu thuật thay khớp háng bán phần cho bà.

Êkíp mở vết rạch da để tiếp cận khớp háng từ phía trước, tiếp đó loại bỏ xương và sụn hư hỏng, giữ lại phần xương khỏe mạnh và nguyên vẹn. Cuối cùng, bác sĩ thay thế chỏm xương đùi biến dạng bằng chỏm xương đùi với chất liệu nhân tạo, gắn vào thân vừa với xương đùi của người bệnh. Nhờ sự chuẩn bị kỹ (chụp phim, đo kích thước khớp trước mổ) cùng thao tác chuẩn xác, ca mổ kết thúc thuận lợi chỉ sau 30 phút.

Sau mổ, bệnh nhân được theo dõi sát ở phòng hồi sức tích cực. Sau 2 ngày, các chỉ số sinh tồn ổn định, bác sĩ chuyển bà xuống phòng nội trú Tim mạch, tiếp tục điều trị hậu phẫu với thuốc giảm đau, kháng đông, kháng sinh, lợi tiểu. Bà cũng được hướng dẫn tập vật lý trị liệu để phục hồi chức năng khớp háng. Hai tuần sau bà xuất viện, dự kiến có thể đi lại sau 1-2 tháng.

Theo bác sĩ Vũ, có nhiều nguyên nhân khiến người lớn tuổi dễ bị gãy cổ xương đùi hơn so với người trẻ. Như trường hợp bà Ngọc bị loãng xương nặng làm giảm độ chắc khỏe của xương, cộng thêm bệnh cảnh suy thận giai đoạn cuối làm giảm hấp thu canxi càng khiến bệnh loãng xương thêm nặng. Bên cạnh đó, việc té ngã từ tư thế đứng, thường gặp ở người già, cũng làm tăng nguy cơ gãy xương vùng háng.

Để giảm thiểu nguy cơ gãy cổ xương đùi, mỗi người cần vận động thể chất đều đặn với cường độ phù hợp theo tình trạng sức khỏe; bổ sung đủ canxi, vitamin và khoáng chất trong khẩu phần ăn; điều trị loãng xương từ sớm; loại bỏ những nguy cơ có thể gây té ngã cho người lớn tuổi như sàn nhà trơn, môi trường thiếu ánh sáng, chướng ngại vật trên lối đi… đồng thời hướng dẫn người cao tuổi cách phòng tránh té ngã trong sinh hoạt hàng ngày.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi