Một tuần sau cơn khó thở khi đi bộ khoảng 100 m, bà Trân, 73 tuổi, nhập viện trong tình trạng suy tim cấp, phát hiện hở van hai lá nặng do đứt dây chằng van tim.

ThS.BS.CKII Nguyễn Thị Ngọc, khoa Nội tim mạch 2, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng mệt nhiều, thở khó, thở co kéo. Siêu âm tim xác định hở van hai lá nặng 4/4 do sa lá van, khả năng do đứt dây chằng van hai lá, tràn dịch màng phổi hai bên lượng trung bình. Xét nghiệm dịch màng phổi cho thấy đây là dịch thấm, phù hợp tình trạng suy tim cấp, phù phổi cấp do hở van hai lá nặng và đứt một số dây chằng của van.

Van hai lá có nhiệm vụ ngăn máu trào ngược từ thất trái lên nhĩ trái khi tim co bóp. Khi van không đóng kín, máu chảy ngược khiến tim phải làm việc nhiều hơn, lâu dần gây suy tim.

Có nhiều nguyên nhân gây hở van hai lá gồm hở van 2 lá hậu thấp, thoái hóa nhầy, thoái hóa vôi, bẩm sinh (van bị sa, van bị chẻ giữa lá van, dây chằng van ngắn bất thường), viêm nội tâm mạc nhiễm trùng, bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, bệnh cơ tim giãn nở, bệnh cơ tim phì đại. Trường hợp bà Trân có thoái hóa van, sa lá van, kèm đứt một số dây chằng lá van sau dẫn đến van hai lá bị hở nặng đột ngột, khó thở cấp và suy tim mất bù.

Bà Trân không có tiền sử bản thân hay gia đình mắc bệnh van tim. Bà bị tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu 2 năm nay, uống thuốc đều đặn, bệnh ổn định.

Ngoài hở van hai lá nặng, kết quả chụp mạch vành còn ghi nhận bệnh nhân hẹp nặng hai nhánh mạch vành. Êkíp quyết định phẫu thuật sửa van tim và bắc cầu mạch vành trong cùng một cuộc mổ nhằm xử lý đồng thời hai bệnh lý tim mạch nguy hiểm.

Bác sĩ Ngọc điều trị suy tim cho bà Trân để ổn định sức khỏe trước khi phẫu thuật.

ThS.BS Nguyễn Minh Trí Viên, Cố vấn Phẫu thuật tim, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, nhận định tổn thương van và các tổ chức dưới van của bệ nhân có thể sửa chữa được, chưa cần thay van tim. Do đó, êkíp quyết định kết hợp phẫu thuật sửa van tim và bắc cầu mạch vành trong một lần.

Ca phẫu thuật kết thúc thành công sau hơn 4 giờ. Siêu âm kiểm tra sau mổ ghi nhận van hai lá đóng – mở tốt cũng như lưu thông nhĩ – thất nhịp nhàng. Hai cầu nối mạch vành hoạt động trơn tru, dòng máu nuôi tim được mở rộng.

Nhờ phương pháp gây mê vô cảm kết hợp gây tê mặt phẳng cơ dựng sống, bệnh nhân ít đau, hạn chế dùng morphin sau mổ. Sau mổ, bà Trân hết khó thở, tự đi lại, chức năng tim dần cải thiện và xuất viện sau 7 ngày.

Bác sĩ Ngọc cho biết, hở van hai lá có nhiều mức độ, từ nhẹ đến nặng. Trường hợp hở van nhẹ có thể chưa cần điều trị mà theo dõi hàng năm. Hở van trung bình đến nặng không kèm triệu chứng thường được điều trị bằng thuốc trước, nếu không cải thiện sẽ cân nhắc phẫu thuật sửa hoặc thay van.

Sau mổ, bệnh nhân cần tiếp tục uống thuốc theo hướng dẫn, tái khám định kỳ để theo dõi thoái hóa van, hở van tái phát, nhiễm trùng van tim. Để phòng ngừa viêm nội tâm mạc dẫn đến hở van hai lá, mỗi người nên giữ môi trường sống sạch sẽ, kiểm tra răng miệng và điều trị sớm viêm họng. Khi có triệu chứng mệt, khó thở, đau ngực, hồi hộp, tim đập không đều, mệt mỏi kéo dài, giảm khả năng gắng sức, cần đi khám ngay.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi