Bà Mai (69 tuổi, TP.HCM) bị mờ mắt, giật mí, co cứng cơ nửa mặt, được chẩn đoán vừa đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng vừa liệt dây thần kinh.

Các triệu chứng xuất hiện từ hơn 6 tháng trước, đến khi mắt phải nhìn kém, chói sáng rõ, bà Mai đến Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Sơn Hòa – Q.Tân Bình cũ) khám.

Người bệnh được kiểm tra chuyên sâu cấu trúc vi mô của mắt, chụp cắt lớp quang học (OCT) võng mạc và dây thần kinh thị giác. ThS.BS Phạm Huy Vũ Tùng, Phó khoa Mắt, cho biết cả hai mắt bà Mai đều bị thoái hóa điểm vàng và đục thủy tinh thể trên nền cận thị lâu năm, gây suy giảm thị lực, mắt phải bị nặng hơn.

Thoái hóa điểm vàng khiến lớp võng mạc có hiện tượng gồ lên, mất cấu trúc lớp như bình thường, người bệnh nhìn rõ được xung quanh nhưng mờ vùng trung tâm khiến khó đọc chữ, viết hoặc nhận diện mặt người. Thị lực mắt phải đạt 5/10, mắt trái 7/10.

Đáng chú ý, trong quá trình khám, bác sĩ Tùng phát hiện mí mắt trái người bệnh máy, giật liên tục, vùng mặt căng cứng, vận động không tự nhiên. Nghi ngờ có tổn thương dây thần kinh gây liệt cơ, bác sĩ Tùng chỉ định người bệnh khám chuyên khoa Thần kinh. Kết quả cho thấy bà Mai bị liệt dây thần kinh số 7, kèm theo co thắt nửa mặt trái khiến cơ mặt co giật không kiểm soát, gây khó chịu và ảnh hưởng đến thẩm mỹ, sinh hoạt.

Theo bác sĩ Tùng, thoái hóa điểm vàng và đục thủy tinh thể là hai bệnh thường gặp ở người lớn tuổi, tiến triển âm thầm, khó phát hiện sớm nếu không khám định kỳ. Trường hợp bà Mai, thoái hóa điểm vàng và đục thủy tinh thể được phát hiện ở giai đoạn đầu nên chỉ cần theo dõi và điều trị nội khoa bằng thuốc nhỏ, thay đổi thói quen sinh hoạt, mang kính râm khi ra nắng, bổ sung dinh dưỡng tốt cho mắt.

Người bệnh tiếp tục theo dõi, tái khám định kỳ mỗi 3-6 tháng. Khi thị lực mắt phải giảm xuống còn khoảng 3-4/10 dù đã đeo kính, hoặc tình trạng mờ mắt ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật thay thủy tinh thể nhân tạo.

Liệt dây thần kinh mặt là bệnh lý có tiên lượng khá tốt nếu được phát hiện và điều trị sớm bằng việc kết hợp thuốc kháng viêm, phục hồi chức năng, châm cứu. Liệt dây thần kinh mặt có liên quan đến các bệnh mắt do dây thần kinh mặt chi phối cơ nhắm mắt và tuyến lệ. Khi bị liệt, người bệnh không thể nhắm kín mắt, giảm tiết nước mắt dẫn đến khô mắt, viêm giác mạc hoặc thậm chí loét giác mạc nếu không được chăm sóc đúng cách. Do đó, việc điều trị cần được phối hợp chặt chẽ giữa chuyên khoa Thần kinh và Nhãn khoa để hạn chế biến chứng và bảo tồn thị lực cho người bệnh.

Bác sĩ Tùng cho biết nhiều người lớn tuổi thường chỉ chú ý đến triệu chứng mờ mắt mà bỏ qua các dấu hiệu đi kèm như giật mí kéo dài, méo miệng nhẹ, co cứng cơ mặt. “Những biểu hiện này có thể liên quan đến bệnh lý thần kinh. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, tình trạng co thắt có thể nặng dần, ảnh hưởng đến chất lượng sống”, bác sĩ Tùng nói.

Bác sĩ khuyến cáo người cao tuổi khi có các dấu hiệu như mờ mắt, chói sáng, nhìn kém về đêm nên đi khám sớm để có thể phát hiện các bệnh thường gặp như đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng, glôcôm hay bệnh lý võng mạc khác. Bên cạnh đó, người bệnh cần khám định kỳ toàn diện, kết hợp nhiều chuyên khoa để đánh giá tổng quát sức khỏe, giúp phát hiện và điều trị kịp thời (nếu có).