Nam, 17 tuổi, luôn tự ti vì sau đầu và vùng gáy bị hói mảng lớn, đã chữa bằng nhiều cách nhưng tóc không mọc lại.

Nam cho biết tóc bắt đầu rụng nhiều khoảng một năm trước. Mỗi lần em gội, chải đầu hay lau, sấy tóc sau gội, tóc rụng một nắm nhưng chỉ nghĩ không hợp dầu gội và căng thẳng do học hành. Khi cha mẹ phát hiện, tóc Nam đã rụng 2 mảng lớn bằng 2 đốt ngón tay ở sau đầu và gáy, các vùng khác tóc rụng thưa.

Nam cho biết em rất tự ti mỗi lần bị bạn bè trêu đùa về mái tóc “hói sớm”, vị trí bất thường của mình. Cha mẹ em cũng tìm mua nhiều loại thuốc bôi hàng triệu đồng kết hợp dùng các nguyên liệu tự nhiên như dầu dừa, nha đam, hành tây, lá ổi, bồ kết, hay thảo dược khác để kích thích mọc tóc, nhưng không cải thiện.

TS.BS.CKII Đặng Thị Ngọc Bích, Trưởng chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết vùng hói đầu của Nam có đường kính khoảng 4cm, da đầu trơn láng. Xung quanh mảng hói xuất hiện các sợi tóc hình dấu chấm than, cho thấy nang tóc đang bị tấn công bởi hệ miễn dịch.

“Rụng tóc mảng là tình trạng tóc rụng đột ngột thành từng mảng nhỏ. Nếu không điều trị đúng cách có thể tiến triển nặng gây rụng tóc toàn da đầu, ảnh hưởng ngoại hình và tổn thương tâm lý, nhất là lứa tuổi vị thành niên”, bác sĩ Bích nói.

Sau khi đánh giá mức độ tổn thương và tầm soát các nguyên nhân gây rụng tóc mảng, bác sĩ Bích chỉ định tiêm hoạt chất triamcinolone. Đây là phương pháp điều trị tại chỗ phổ biến và hiệu quả với các trường hợp rụng tóc mảng diện hẹp, từ 4-6 lần, mỗi lần cách nhau 1 tháng. Thuốc được tiêm trực tiếp vào lớp trung bì da đầu tại vị trí mảng rụng, gây ức chế phản ứng viêm, ngăn chặn hệ miễn dịch tấn công nang tóc, đồng thời thúc đẩy tóc mọc lại sau vài tuần. Sau 3 lần tiêm, tình trạng rụng tóc ở Nam cải thiện rõ rệt, tóc bắt đầu mọc lại, không còn cảm giác ngứa, khó chịu ở da đầu.

Bác sĩ Bích cho biết, rụng tóc từng mảng ở tuổi vị thành niên có thể là hệ quả của sự kết hợp giữa yếu tố di truyền (gene), chế độ sinh hoạt vận động, lối sống, môi trường…. Bên cạnh đó, căng thẳng tâm lý kéo dài, nhiễm trùng, thuốc, bệnh lý tuyến giáp, bệnh tự miễn… cũng góp phần gây ra rụng tóc thể mảng. Trong trường hợp của Nam, nguyên nhân gây rụng tóc có thể là phản ứng của cơ thể do stress kéo dài, áp lực học tập… Tình trạng căng thẳng làm rối loạn hệ miễn dịch, khiến các tế bào miễn dịch tấn công nang tóc, gây nên hiện tượng rụng tóc từng vùng rõ rệt.

“Người có cơ địa nhạy cảm miễn dịch khi gặp các yếu tố kích hoạt trên, hệ miễn dịch có thể hiểu nhầm nang tóc là “kẻ lạ” và tấn công chúng khiến tóc rụng thành từng mảng”, bác sĩ Bích nói và nhấn mạnh thêm rằng việc xác định chính xác nguyên nhân và can thiệp sớm đóng vai trò quan trọng để ngăn rụng tóc lan rộng và giảm nguy cơ tái phát.

Theo bác sĩ Bích, ngoài tiêm hoạt chất triamcinolone, trường hợp rụng tóc mảng mức độ nhẹ có thể điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch tại chỗ hoặc hoạt chất minoxidil kích thích mọc tóc. Nếu tổn thương lan rộng, các liệu pháp chuyên sâu như laser sử dụng các bước sóng thích hợp chiếu vào vị trí rụng để kích thích mọc tóc mới, ánh sáng trị liệu, điện di dưỡng chất, tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) có thể được áp dụng nhằm tăng tuần hoàn vùng da đầu, chữa lành da đầu và nang tóc, tái tạo nang tóc, kích thích mọc tóc.

Theo National Alopecia Areata Foundation (NAAF), tổ chức uy tín trên thế giới về hỗ trợ người bệnh bị rụng tóc mảng, khoảng 2% dân số thế giới sẽ bị rụng tóc từng mảng ít nhất một lần trong đời, nghĩa là cứ 50 người có 1 người bị. Tại Mỹ, khoảng 7 triệu người đang mắc bệnh này. Một số nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, tỷ lệ mắc rụng tóc mảng cao hơn ở người châu Á, người gốc Phi và người gốc Tây Ban Nha so với người da trắng.

Một nghiên cứu quy mô lớn trên hơn 5 triệu người do các nhà khoa học Israel thực hiện và công bố trên tạp chí JAMA Dermatology (2023) cũng cho thấy, tỷ lệ rụng tóc mảng ở nam giới 18-30 tuổi tăng từ 119 lên hơn 160 ca/100.000 người trong vòng 15 năm qua. Đây là nhóm tuổi có tỷ lệ tăng nhanh nhất trong nghiên cứu, đặt ra cảnh báo về nguy cơ rụng tóc sớm ở nam giới trẻ.

Bác sĩ Bích khuyên khi nhận thấy tóc rụng đột ngột ở một số vùng nhất định, người dân nên đến các cơ sở y tế, có chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da thăm khám và điều trị, tránh bệnh tiến triển nặng hơn. Ngoài ra, cần bổ sung các chất dinh dưỡng cho tóc như vitamin A, B, C, E, kẽm, sắt,… đội mũ rộng vành khi ra ngoài để bảo vệ tóc khỏi ánh nắng mặt trời.

Đồng thời, mỗi người cần chăm sóc tóc và da đầu đúng cách, tránh lạm dụng hóa chất, kéo căng tóc hoặc tạo kiểu thường xuyên, thay đổi thói quen sinh hoạt như hạn chế thức khuya, ngủ đủ giấc, không hút thuốc lá, kiểm soát căng thẳng để duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh.