Ở tuổi 52, da bà Minh (TP.HCM) bỗng nhạy cảm, ngứa dữ dội, nổi mẩn toàn thân do mề đay kháng trị, thể bệnh khó điều trị và dễ bị nhầm lẫn, bỏ sót ở người trung niên.

Bà Minh bắt đầu nổi mề đay, mẩn ngứa cách đây khoảng một năm, thoạt đầu chỉ âm ỉ, da nổi sần rải rác vài mảng nhỏ. Chỉ sau thời gian ngắn, tình trạng tiến triển nhanh, da sưng phù, nổi cục toàn thân, ngứa dữ dội đến mức gãi trầy xước, rớm máu. Đêm đến, bà gần như không thể ngủ trọn giấc.

Trong hơn một năm mắc bệnh, bà Minh đi khám tại nhiều cơ sở y tế, được chẩn đoán mề đay mạn tính và điều trị theo phác đồ chuẩn, sử dụng thuốc kháng histamine liều tăng dần, kết hợp tránh các yếu tố khởi phát. Tuy nhiên, các triệu chứng chỉ cải thiện rất hạn chế và nhanh chóng tái phát.

Sau đó, bà tiếp tục điều trị tăng bậc tại cơ sở y tế tuyến chuyên sâu, dùng các thuốc điều hòa và ức chế miễn dịch, nhóm thuốc thường chỉ định cho các trường hợp mề đay mạn tính mức độ nặng. Dù tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ, tình trạng ngứa và nổi mề đay vẫn dai dẳng, tái phát liên tục, không kiểm soát được hoàn toàn.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ), TS.BS Nguyễn Phúc Tân, khoa Miễn dịch Lâm sàng, xác định bà Minh mắc mề đay kháng trị. Với mề đay mạn tính thông thường, đa số người bệnh có thể kiểm soát triệu chứng bằng thuốc kháng histamine và điều chỉnh lối sống. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển đến mức phải tăng bậc điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch mà vẫn không đáp ứng, điều này phản ánh tình trạng rối loạn miễn dịch sâu hơn và khó kiểm soát hơn.

“Ở giai đoạn này, các phản ứng viêm không còn diễn ra theo cơ chế thông thường. Hệ miễn dịch bị kích hoạt quá mức và mất kiểm soát, khiến da phản ứng mạnh dù không có yếu tố dị nguyên rõ ràng”, TS Tân nói.

Đó cũng chính là lý do khiến làn da của bà trở nên quá nhạy cảm với mọi tác động xung quanh. Ra gió, thay đổi nhiệt độ, quần áo cọ vào da, tựa lưng vào ghế, thậm chí chỉ cần chạm nhẹ cũng đủ làm mề đay bùng lên dữ dội. Các phản ứng lặp đi lặp lại suốt ngày đêm khiến bà luôn sống trong trạng thái căng thẳng, dè chừng từng cử động.

Bà Minh được đánh giá lại toàn bộ diễn tiến bệnh, các phác đồ điều trị trước đó và mức độ đáp ứng. Từ đó, bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị chuyên biệt, cá thể hóa theo tình trạng miễn dịch hiện tại và các bệnh nền đi kèm của bà như tiểu đường và mỡ máu, tăng huyết áp, nhằm kiểm soát nhanh đợt bùng phát và duy trì ổn định lâu dài. Chỉ sau một tuần, tình trạng ngứa dữ dội và sưng nề toàn thân của bà đã được khống chế rõ rệt. Sau đó, phác đồ được điều chỉnh liều phù hợp để duy trì hiệu quả và đảm bảo an toàn.

Bác sĩ Tân cho biết mề đay có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, ở nhóm trung niên và người cao tuổi, bệnh thường bị chẩn đoán muộn do triệu chứng không điển hình, dễ bị xem là “bệnh ngứa tuổi già” hoặc dị ứng thông thường. Việc điều trị mề đay ở người lớn tuổi phức tạp hơn so với người trẻ do phần lớn người bệnh có nhiều bệnh nền như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, xương khớp và phải sử dụng nhiều loại thuốc cùng lúc. Điều này làm tăng nguy cơ tương tác thuốc, tác dụng phụ và khiến đáp ứng điều trị chậm.

“Ở người trung niên, cao tuổi, bài toán điều trị không chỉ là kiểm soát triệu chứng ngứa mà còn phải cân nhắc kỹ các bệnh nền đi kèm và nguy cơ tương tác thuốc”, bác sĩ Tân nói.

Theo bác sĩ Tân, không ít người bệnh mề đay kháng trị, đặc biệt ở tuổi trung niên, vẫn chưa nhận thức rõ về thể bệnh này. Việc tự điều trị kéo dài, chữa nhầm sang dị ứng thông thường, hoặc tự ý ngưng thuốc vì lo tác dụng phụ là những sai lầm phổ biến khiến bệnh ngày càng nặng và khó kiểm soát.

Bác sĩ khuyến cáo khi xuất hiện những cơn ngứa kéo dài, da phản ứng quá mức với các tác động thông thường, tái phát nhiều lần và không đáp ứng điều trị, người bệnh nên đến bệnh viện có chuyên khoa Miễn dịch Lâm sàng để được chẩn đoán đúng thể bệnh. Việc điều trị sớm, đúng hướng ngay từ đầu giúp kiểm soát bệnh an toàn, bền vững, đặc biệt quan trọng với người có nhiều bệnh nền.

*Tên nhân vật đã được thay đổi