Hà Nội – Sau 8 năm được chẩn đoán vô sinh do không có tinh trùng, anh Tùng, 41 tuổi, bất ngờ được bác sĩ thông báo vẫn còn cơ hội làm cha.

Ước mơ có con của anh Tùng từng tưởng như khép lại từ năm 2016, khi xác định nguyên nhân vô sinh do anh không có tinh trùng trong tinh dịch. Anh từng phẫu thuật tìm tinh trùng song không có kết quả, bác sĩ khuyên nên xin tinh trùng hiến tặng để làm thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Đây là lý do khiến cuộc hôn nhân đầu của anh dừng lại.

Năm 2024, anh Tùng tái hôn với người phụ nữ kém 3 tuổi cũng từng trải qua đổ vỡ hôn nhân. Chị có tiền sử lưu thai ở tuần thứ 7 và nhiều năm sau không có con trở lại. Cả hai bước vào cuộc hôn nhân mới với tâm thế chấp nhận khó có con, song khát khao được làm cha mẹ vẫn thúc giục họ tìm thêm cơ hội.

Tháng 10/2024, vợ chồng anh Tùng đến khám tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội (IVF Tâm Anh). TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng, Giám đốc Trung tâm ghi nhận anh Tùng không có tinh trùng, kích thước tinh hoàn hai bên rất nhỏ, song xét nghiệm di truyền không phát hiện bất thường. Chị Trang, vợ anh Tùng, dự trữ buồng trứng suy giảm, chỉ số AMH chỉ còn 1,58 ng/mL, tắc vòi trứng trái.

Ca bệnh hội tụ nhiều yếu tố khó, đặc biệt là vợ chồng đều lớn tuổi, vô sinh lâu năm. Tuy vậy quá trình sinh tinh của anh Tùng vẫn không hoàn toàn ngừng lại. “Người bệnh vẫn còn hy vọng can thiệp bằng các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hiện đại”, PGS Lê Hoàng nhận định.

Bác sĩ Hoàng chỉ định anh Tùng làm phẫu thuật vi phẫu micro-TESE tìm tinh trùng để thụ tinh ống nghiệm (IVF). Đây là kỹ thuật hiện đại, có tỷ lệ thành công khoảng 40-60%. Bác sĩ có thể quan sát trực tiếp các ống sinh tinh tiềm năng qua kinh vi phẫu có độ phóng đại 25-30 lần trong mô tinh hoàn và thu tinh trùng, hạn chế tối đa tổn thương mô lành và các biến chứng. Tại IVF Tâm Anh, phương pháp này giúp hơn 60% nam giới vô tinh tìm được tinh trùng, cho kết quả IVF/ICSI gần như tương đương với trường hợp dùng tinh trùng lấy trong tinh dịch.

Ca mổ diễn ra cùng ngày chị Trang chọc hút noãn nhằm tối ưu thời gian và cơ hội thành công. Tinh hoàn anh Tùng rất nhỏ, nhiều mô dính và xơ hóa do từng can thiệp trước đó, bác sĩ không phát hiện được ống sinh tinh tiềm năng. Song khi chuyển sang tinh hoàn phải, mất thêm 2 giờ tìm kiếm bác sĩ tìm thấy 1 vài ống sinh tinh giãn có thể còn khả năng sinh tinh nằm sâu trong góc. Sáu mẫu mô được lấy ra và chuyển ngay sang phòng Lab vô trùng tuyệt đối.

Các chuyên viên phôi học soi tìm tinh trùng dưới kính hiển vi đảo ngược phóng đại hơn 200 lần. Kết quả phát hiện một vi trường có 4–5 tinh trùng bất động, 6 vi trường có tinh trùng di động yếu. Những tinh trùng này được đưa vào môi trường nhược trương để hoạt hóa nhằm chọn lọc những tinh trùng còn sống, khỏe mạnh, đủ điều kiện để thụ tinh ống nghiệm. Kết quả, anh Tùng có được lượng tinh trùng đủ để thực hiện tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI) tạo phôi và trữ đông 2 tube làm IVF/ICSI lần sau mà không cần phải mổ lại.

Vợ chồng anh tạo được 4 phôi ngày 3. Bác sĩ chuyển 1 phôi tươi vào buồng tử cung chị Trang, ba phôi còn lại được nuôi lên ngày 5 và trữ đông, giúp vợ chồng thêm cơ hội sinh con sau này. Sau 12 ngày chuyển phôi, vợ chồng vỡ òa hạnh phúc khi chỉ số beta hCG đạt 307 mIU/mL. Suốt thai kỳ, chị Trang luôn được các bác sĩ Trung tâm Sản Phụ khoa đồng hành, theo dõi sát từng giai đoạn và điều chỉnh phác đồ kịp thời để thai nhi phát triển an toàn. Tháng 8/2025, vợ chồng anh Tùng đón con gái đầu lòng chào đời, nặng 3 kg.

“Các bác sĩ đã mang lại niềm vui, niềm hạnh phúc cho gia đình tôi”, anh Tùng viết trong lá thư tri ân gửi đến tập thể bác sĩ, điều dưỡng và chuyên viên IVF Tâm Anh tháng 10/2025.

PGS Lê Hoàng cho biết, vô tinh là tình trạng nam giới xuất tinh nhưng tinh dịch không chứa tinh trùng, có thể do tắc nghẽn hoặc không do tắc nghẽn như trường hợp anh Tùng. Trước đây nam giới mắc tình trạng này thường phải xin tinh trùng hiến tặng làm thụ tinh ống nghiệm hoặc xin con nuôi. Ngày nay, kỹ thuật vi phẫu micro-TESE phát triển mạnh khoảng 5 năm trở lại đây đã giúp nhiều nam giới vô tinh có con của chính mình, ngay cả khi tinh hoàn có kích thước rất nhỏ.

Tại IVF Tâm Anh, bác sĩ đã khám và điều trị thành công cho nhiều nam giới vô tinh do biến chứng teo tinh hoàn do bệnh quai bị, mắc hội chứng Klinefelter, đột biến gene mất đoạn AZF…, tiền căn phẫu thuật tìm tinh trùng thất bại nhiều lần từ phương pháp này. Tùy tình trạng, nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định vi phẫu micro-TESE trong thời gian sớm nhất hoặc điều trị nội khoa và chờ các mô tinh hoàn hồi phục mới mổ tiếp.

Bác sĩ khuyến cáo, nam giới có tiền sử mắc quai bị, chấn thương bìu, nhiễm bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào ở cơ quan sinh sản nên chủ động thăm khám sớm để phát hiện và điều trị kịp thời. Ngay cả khi chưa kết hôn, trường hợp phát hiện bất thường có thể cân nhắc trữ đông tinh trùng để bảo tồn khả năng làm cha trong tương lai.