Ông Lĩnh, 68 tuổi, khàn tiếng suốt 10 ngày, không đau họng, không khó thở, đi khám phát hiện ung thư phổi di căn, gây liệt dây thanh.

Ban đầu ông Lĩnh tưởng khàn tiếng do viêm họng nên tự mua thuốc uống nhưng triệu chứng không cải thiện. Ông có tiền sử tăng huyết áp, hút thuốc lá nhiều, bệnh lao phổi.

ThS.BS.CKI Trương Tấn Phát, Trưởng Chuyên khoa Tai Mũi Họng, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, kết quả nội soi họng thanh quản của ông Lĩnh ghi nhận dây thanh trái bị liệt, hai dây thanh phù nề, sụn phễu sung huyết.

Theo bác sĩ Phát, liệt dây thanh thường gặp sau phẫu thuật tuyến giáp hoặc bướu cổ, chấn thương cổ ngực hoặc chấn thương dây thanh, đặt nội khí quản sau gây mê. Tuy nhiên, ông Lĩnh không phẫu thuật và không chấn thương dây thanh trước đó.

Ông Lĩnh được chỉ định chụp thêm CT-scan vùng cổ ngực để đánh giá cấu trúc tại thanh quản và các yếu tố ảnh hưởng dây thần kinh quặt ngược thanh quản. Đây là dây thần kinh chi phối vận động dây thanh, xuất phát từ não, đi qua vùng cổ, xuống lồng ngực rồi vòng ngược trở lại thanh quản. Bất kỳ tổn thương nào trên đường đi này đều có thể gây liệt dây thanh.

Hình ảnh chụp CT-Scan gợi ý ung thư phổi vùng trung tâm phổi trái, xâm lấn rốn phổi trái và trung thất, đã cắt cụt hoàn toàn phế quản góc trái và nhánh các phế quản thùy, di căn hạch trung thất và thượng đòn trái; xẹp hoàn toàn nhu mô phổi trái, ứ dịch nhánh phế quản thùy dưới trái. Kết quả CT-Scan cũng ghi nhận u ở tuyến thượng thận trái và nhiều hạch sau phúc mạc cạnh động mạch chủ bụng, nghi ngờ di căn. Nội soi sinh thiết lấy mô u xét nghiệm giải phẫu bệnh, xác định người bệnh ung thư biểu mô tế bào lớn của phổi. Khối u kích thước lớn ở phổi trái, lan rộng vào vùng trung tâm, gây tắc phế quản và làm xẹp gần toàn bộ phổi trái, u đã di căn tuyến thượng thận, hạch ổ bụng.

“Khối u đã xâm lấn và di căn, chèn ép dây thần kinh thanh quản quặt ngược gây liệt dây thanh nên người bệnh khàn tiếng, không đáp ứng thuốc điều trị viêm họng thông thường”, bác sĩ Phát nói; thêm rằng liệt dây thanh gây khàn tiếng, hụt hơi, khó thở… là biến chứng nặng của ung thư phổi đã tiến triển hoặc di căn. Ở trường hợp ông Lĩnh, khàn tiếng là biểu hiện duy nhất, không kèm hụt hơi hay khó thở nên người bệnh nhầm lẫn.

Ông Lĩnh được chỉ định thực hiện xét nghiệm hóa mô miễn dịch để xác định chính xác thể loại ung thư, nguồn gốc tế bào u, đánh giá tiên lượng, định hướng điều trị. Kết quả ghi nhận người bệnh có đột biến E298* trên gen TP53.

ThS.BS Trần Như Tùng, Khoa Giải phẫu bệnh và Tế bào, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết TP53 là một gen ức chế khối u nằm trên nhiễm sắc thể số 17, có chức năng mã hóa protein p53 – vai trò như “người kiểm soát” trong chu kỳ tế bào. Protein này giúp phát hiện và sửa chữa các tổn thương DNA, đồng thời loại bỏ những tế bào bất thường.

Khi xảy ra đột biến gen TP53, cấu trúc và chức năng của protein p53 bị suy giảm hoặc mất hoàn toàn chức năng. Khi đó, các tế bào mang tổn thương không được kiểm soát sẽ tiếp tục phân chia, tích tụ dần và hình thành khối u. Đây là một trong những đột biến thường gặp ở nhiều loại ung thư.

Từ kết quả này, bác sĩ lên phác đồ điều trị kết hợp hóa trị và liệu pháp miễn dịch. Mục tiêu điều trị lúc này là giảm triệu chứng, giúp người bệnh dễ chịu và kéo dài tiên lượng. Ông Lĩnh tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ.

Theo bác sĩ Phát, khàn tiếng là triệu chứng rất thường gặp do viêm họng, viêm thanh quản, trào ngược và đa số có thể cải thiện sau điều trị thông thường. Tuy nhiên, khàn tiếng cũng là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng như tổn thương dây thanh, ung thư thanh quản, liệt dây thanh do chèn ép dây thần kinh hoặc các khối u vùng cổ ngực, ung thư phổi.

Bác sĩ khuyến cáo, không nên xem nhẹ tình trạng khàn tiếng kéo dài hơn 1-2 tuần, đặc biệt khi không đáp ứng điều trị thông thường. Lúc này, cần đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để bác sĩ nội soi họng thanh quản, đánh giá nguyên nhân, chẩn đoán và có hướng xử trí kịp thời, hiệu quả.