Các bệnh về gan như men gan cao, gan nhiễm mỡ và rối loạn chức năng gan đang có xu hướng trẻ hóa và diễn tiến âm thầm. Việc chủ động tầm soát bằng các công nghệ chẩn đoán thế hệ mới là giải pháp then chốt giúp phát hiện sớm tổn thương ngay từ khi chưa có triệu chứng, ngăn nguy cơ tiến triển thành xơ gan hay ung thư gan.

Thông tin này được các chuyên gia chia sẻ tại chương trình giao lưu trực tuyến với chủ đề “Men gan cao, gan nhiễm mỡ, rối loạn chức năng gan chọn gói khám công nghệ cao nào để phát hiện sớm tổn thương gan?” diễn ra tối 11/06/2026. Chương trình có sự tham gia tư vấn của BS.CKI Phạm Huyền Thu, BS.CKI Nguyễn Thị Hồng Khang và BS.CKI Vũ Phương Thy, thuộc khoa Nội Tổng hợp, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

Tại buổi tư vấn, BS.CKI Phạm Huyền Thu nhận định, gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa hiện là một trong những bệnh phổ biến trên thế giới, ảnh hưởng đến khoảng 30% người trưởng thành và đang có xu hướng gia tăng, trẻ hóa nhanh chóng. Đáng lo ngại, phần lớn người bệnh thường chủ quan vì tổn thương gan ở giai đoạn đầu hầu như không có triệu chứng rõ ràng.

“Nếu không được phát hiện và kiểm soát sớm, bệnh có thể tiến triển từ gan nhiễm mỡ đơn thuần sang viêm gan mạn tính. Theo thời gian, các tế bào gan bị phá hủy liên tục sẽ kích thích hình thành các mô xơ, dẫn đến xơ hóa gan, xơ gan và cuối cùng là ung thư gan. Không chỉ vậy, gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch nguy hiểm như tăng huyết áp, đái tháo đường, nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Đây chính là một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu ở nhóm bệnh nhân này”, bác sĩ Thu cảnh báo.

Lý giải về sự khác biệt của y học hiện đại, BS.CKI Nguyễn Thị Hồng Khang cho biết, nhiều người vẫn nghĩ chỉ cần siêu âm bụng thông thường hoặc làm vài xét nghiệm cơ bản là đủ. Tuy nhiên, ở giai đoạn rất sớm, các phương pháp truyền thống có độ nhạy hạn chế nên rất dễ bỏ sót tổn thương.

Hiện nay, sự ra đời của các công nghệ hiện đại như máy siêu âm đàn hồi mô gan giúp bác sĩ đánh giá chính xác mức độ xơ hóa gan từ rất sớm (giai đoạn F1, F2) cũng như định lượng mức độ mỡ trong gan một cách nhanh chóng và hạn chế xâm lấn.

Bên cạnh đó, tầm soát ung thư gan, các xét nghiệm dấu ấn thế hệ mới – điển hình là bộ chỉ số HCC Risk (bao gồm AFP, AFP-L3 và PIVKA-II) có độ nhạy cao, giúp phát hiện các khối u ác tính ngay từ khi kích thước còn siêu nhỏ và chưa có biểu hiện lâm sàng.

Tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, các dòng máy hiện đại như MRI 3 Tesla hay CT SOMATOM VB30 (Đức) hơn 100.000 lát cắt, CT Revolution Apex Elite (Mỹ) 1975 lát cắt… đóng vai trò rất lớn trong việc dựng cấu trúc hình ảnh sắc nét, phân biệt u lành hay u ác, mang lại cơ hội điều trị tối ưu cho người bệnh.

Một trong những thông tin quan trọng được làm rõ tại buổi tư vấn là việc thay đổi quan niệm sai lầm của cộng đồng về đối tượng mắc bệnh. BS.CKI Vũ Phương Thy chia sẻ, trên lâm sàng có khoảng 5% dân số dù sở hữu vẻ ngoài gầy gò, chỉ số BMI hoàn toàn bình thường nhưng khi siêu âm vẫn có kết quả gan nhiễm mỡ. Nguyên nhân xuất phát từ yếu tố di truyền, lượng mỡ nội tạng tích tụ cao, hoặc do thói quen tiêu thụ các năng lượng dư thừa từ nước ngọt, trà sữa, thức khuya.

Bác sĩ Thy cũng đặc biệt lưu ý về thực trạng người dân chủ quan, trì hoãn đi khám và tự ý điều trị bằng các bài thuốc truyền miệng hoặc thực phẩm chức năng gắn mác “thuốc bổ gan”, “mát gan” không rõ nguồn gốc. Nhiều loại thuốc trôi nổi bị trộn chất bảo quản, kim loại nặng hoặc lượng lớn corticoid.

Việc lạm dụng này không những không giải quyết được gốc rễ nguyên nhân (như virus viêm gan, rối loạn chuyển hóa thực sự) mà còn có thể đẩy người bệnh vào tình trạng suy gan cấp tính do thuốc hoặc mắc hội chứng Cushing nguy hiểm.

Trước những diễn tiến âm thầm của các bệnh gan mật, các chuyên gia tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh khuyến cáo người dân, nhất là nhóm nguy cơ cao như người thường xuyên sử dụng rượu bia, mắc đái tháo đường, thừa cân béo phì hoặc có tiền sử gia đình nhiễm viêm gan virus – cần thiết lập thói quen khám sức khỏe định kỳ 6-12 tháng một lần. Việc chủ động thực hiện các gói tầm soát công nghệ cao, cá nhân hóa theo từng độ tuổi và nền bệnh chính là giải pháp để bảo vệ gan trước khi quá muộn.