Thời tiết miền Bắc lúc giao mùa khiến nhiều trẻ mắc cúm mùa, nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV), tay chân miệng, sốt xuất huyết.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Nga, khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết thông tin trên. Trong hai tuần qua, tại bệnh viện này mỗi ngày có hơn 200 bệnh nhi đến khám do bệnh đường hô hấp, tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó có khoảng 70% trẻ nhập viện có xét nghiệm dương tính với virus hợp bào hô hấp (RSV). Nhiều ca đồng nhiễm 2-3 bệnh truyền nhiễm như cúm mùa, tay chân miệng, tiêu chảy do virus rota, sốt xuất huyết…

Bệnh viện Nhi Trung ương cũng ghi nhận xu hướng gia tăng bệnh cúm mùa ở trẻ nhỏ, trong đó không ít trường hợp phải nhập viện vì biến chứng viêm phổi, viêm tai giữa hoặc co giật do sốt cao. Trong một tháng, bệnh viện tiếp nhận 3.726 ca cúm mùa, trong đó 479 trẻ cần điều trị nội trú. Số liệu từ CDC Hà Nội cho thấy trên địa bàn thành phố hiện xuất hiện nhiều ổ dịch sốt xuất huyết, tay chân miệng, sởi và rải rác ca bệnh não mô cầu.

Theo bác sĩ Nga, sự thay đổi nhiệt độ và độ ẩm trong giai đoạn giao mùa khiến virus, vi khuẩn sinh sôi mạnh, dễ lây lan trong môi trường đông đúc như lớp học, nhà trẻ. Một số virus còn có khả năng biến đổi theo mùa, hình thành chủng mới dễ lây hơn và khó bị hệ miễn dịch nhận diện. Bên cạnh đó, việc giảm tiếp xúc ánh sáng mặt trời vào mùa lạnh làm cơ thể giảm tổng hợp vitamin D –  yếu tố quan trọng giúp tăng sức đề kháng. Trẻ thường ở trong nhà, tiếp xúc gần và hay đưa tay hoặc đồ vật vào miệng khi chưa rửa sạch, làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo.

Các yếu tố ảnh hưởng đến nguy cơ nhiễm bệnh ở trẻ gồm độ tuổi, tình trạng miễn dịch, dinh dưỡng, bệnh nền. Trẻ dưới 5 tuổi là nhóm dễ tổn thương nhất do hệ miễn dịch và đường hô hấp chưa hoàn thiện.

Bé Hưng, 8 tháng tuổi, bị ho, khò khè, sổ mũi, sốt nhẹ, đi ngoài phân lỏng 3 ngày. Đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội khám, bác sĩ phát hiện trẻ có họng đỏ, mũi nề, tai giữa viêm ứ dịch, phổi có rale (tiếng ran) phế quản. Bác sĩ kết luận trẻ bị viêm tiểu phế quản cấp do RSV, viêm tai giữa ứ dịch bên trái, viêm mũi họng cấp kèm rối loạn tiêu hóa.

Còn bé Trung, 4 tuổi, sốt 39-40 độ C, có nốt rộp miệng, tổn thương sẩn đỏ ở lòng bàn tay, chân, mông, gối. Kết quả xét nghiệm dương tính với cúm A, EV71 IgM. Bác sĩ chẩn đoán bé đồng nhiễm cúm A và tay chân miệng.

Bác sĩ Nga cho biết, nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời, trẻ mắc bệnh truyền nhiễm có thể gặp biến chứng nặng như viêm phổi, suy hô hấp, co giật, mất nước… Khi cơ thể đang chống chọi với một tác nhân gây bệnh, hệ miễn dịch bị suy yếu hơn, tạo cơ hội cho các virus hoặc vi khuẩn khác dễ dàng xâm nhập, khiến trẻ dễ mắc thêm bệnh khác hoặc bội nhiễm vi khuẩn, làm quá trình điều trị kéo dài và phức tạp hơn.

Bé Hưng và bé Trung được theo dõi sát tình trạng hô hấp, kết hợp điều trị thuốc, vệ sinh mũi họng và tăng cường dinh dưỡng. Sau một tuần, sức khỏe các bé ổn định và được xuất viện.

Theo bác sĩ Nga, nhiều bệnh truyền nhiễm khởi phát giống nhau nên dễ nhầm lẫn. Ví dụ, RSV gây ho, sổ mũi tương tự cúm hoặc cảm lạnh, trong khi sốt xuất huyết dễ bị nhầm với sởi hay sốt virus thông thường. Một số người mang virus nhưng không có triệu chứng vẫn có thể lây bệnh cho trẻ, khiến dịch lan rộng nhanh chóng.

Trước tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, Bộ Y tế đưa ra cảnh báo nguy cơ dịch chồng dịch dịp cuối năm. Bác sĩ Nga khuyến cáo, để hạn chế nguy cơ trẻ mắc bệnh truyền nhiễm trong thời điểm này, phụ huynh cần đảm bảo cho trẻ tiêm chủng đầy đủ theo lịch khuyến cáo, bao gồm vaccine cúm, thủy đậu, sốt xuất huyết, sởi… và kháng thể phòng RSV (nếu được bác sĩ chỉ định).

Duy trì vệ sinh cá nhân, môi trường sống sạch sẽ, rửa tay cho trẻ thường xuyên bằng xà phòng. Vệ sinh mũi họng cho trẻ thường xuyên bằng nước muối sinh lý ấm, cho trẻ mặc quần áo phù hợp thời tiết, không để nhiễm lạnh.

Nếu trẻ có biểu hiện sốt cao kéo dài, ho nhiều, khò khè, phát ban hoặc tiêu chảy… nên đến bệnh viện để khám, làm xét nghiệm chẩn đoán nguyên nhân để có hướng xử trí kịp thời.