Anh Toàn, 38 tuổi, bị vô tinh, từng vi phẫu micro-TESE thất bại ở Mỹ, về Việt Nam khám được bác sĩ tư vấn thắt ống dẫn tinh kết hợp phẫu tích MESA tìm tinh trùng để có con.

ThS.BS.CKII Dương Quang Huy, Trưởng đơn vị Nam học, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8 cho biết, ở Mỹ anh Toàn được chỉ định mổ micro-TESE lần hai (phẫu tích tìm tinh trùng từ mô tinh hoàn). Đây là kỹ thuật xâm lấn, được chỉ định khi tinh hoàn sản xuất tinh trùng cực kém, chỉ còn những diện nhỏ (focal) có sản xuất tinh trùng. Bác sĩ phải dùng kính hiển vi có độ phóng đại cực lớn để tìm kiếm từng ống sinh tinh có khả năng chứa tinh trùng.

Trường hợp anh Toàn vẫn có sản xuất tinh trùng bình thường nhưng bị xuất tinh ngược dòng – hiện tượng tinh dịch không được phóng ra ngoài qua dương vật, mà đi ngược vào trong bàng quang, vì vậy không thể gặp trứng để thụ tinh.

Với anh Toàn, nếu tiếp tục mổ micro-TESE lần nữa, mẫu tinh trùng thu được ở tinh hoàn thường bất động và chưa trưởng thành, tỷ lệ thụ tinh và tạo phôi ngày 5 thấp hơn tinh trùng trưởng thành ở mào tinh. Đồng thời việc lấy mô tinh hoàn qua phẫu tích ở những lần sau có thể khiến lượng mô tinh hoàn lành lặn còn lại rất ít, ảnh hưởng chức năng sản xuất testosterone duy trì sinh lý.

Do đó, cân nhắc lợi ích và nguy cơ, bác sĩ Huy quyết định chọc hút tinh trùng từ mào tinh (MESA), do tinh trùng đã bị đưa ngược dòng đến mào tinh để dự trữ nên đã trưởng thành, có khả năng di động và thụ tinh tốt hơn. Kỹ thuật MESA ít gây tổn thương nhu mô tinh hoàn hơn, phù hợp với thể trạng người bệnh.

Bác sĩ Huy cũng tư vấn anh Toàn kết hợp phẫu thuật thắt ống dẫn tinh để triệt sản trong cùng cuộc mổ. Bác sĩ giải thích, bệnh tiểu đường gây biến chứng thần kinh khiến cổ bàng quang không đóng lại được nên tinh trùng trôi ngược vào bàng quang và bị tiêu diệt bởi môi trường nước tiểu vốn không thuận lợi cho tinh trùng. Khi thắt ống dẫn tinh, tinh trùng sẽ từ tinh hoàn đến mào tinh và dừng lại trước điểm thắt. Trong tương lai, nếu anh Toàn cần thêm tinh trùng trưởng thành để thụ tinh trong ống nghiệm, bác sĩ chỉ dùng kim nhỏ chọc hút (PESA) hoặc vi phẫu nhẹ nhàng (MESA). Các thủ thuật này chỉ mất 15-20 phút, ít xâm lấn hơn, bảo tồn lượng mô tiết testosterone và an toàn cho người bệnh tiểu đường.

“Cuộc phẫu thuật này tưởng như triệt sản nhưng thực tế là bảo tồn khả năng sinh sản cho người bệnh”, bác sĩ Huy nói.

Vợ anh Toàn được bác sĩ chọc hút, thu được 18 trứng trưởng thành, nuôi lên 14 phôi ngày 3 và được 9 phôi ngày 5. Bác sĩ chuyển một phôi ngày 5 loại tốt vào buồng tử cung, chị đậu thai ngay lần đầu chuyển phôi, hiện được hơn 13 tuần.

Xuất tinh ngược dòng là tình trạng thường gặp ở nam giới có liên quan bệnh tiểu đường, biến chứng sau phẫu thuật vùng bụng chậu, tiền liệt tuyến hay tác dụng phụ của thuốc… Trường hợp anh Toàn có thể do biến chứng của bệnh tiểu đường gây tổn thương dây thần kinh kiểm soát cơ bàng quang. Khi mắc bệnh, nam giới vẫn đạt được cực khoái nhưng rất ít hoặc không có tinh dịch thoát ra ngoài.

Bác sĩ Huy nhấn mạnh nam giới bị xuất tinh ngược dòng vẫn sản xuất tinh trùng bình thường nhưng đi nhầm đường. Tùy tình trạng bệnh, bác sĩ có thể chỉ định thu tinh trùng khỏe mạnh bị lẫn trong nước tiểu hoặc tiến hành trích tinh trùng để thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.

Bác sĩ khuyến cáo vợ chồng kết hôn một năm chưa có con (hoặc 6 tháng với trường hợp phụ nữ trên 35 tuổi), nên đi khám tại các trung tâm Hỗ trợ sinh sản có chuyên khoa Nam học để được đánh giá toàn diện sức khỏe sinh sản và điều trị phù hợp.