Thị lực mắt giảm nhanh một năm nay, từ mờ nhòe, nhanh mỏi tới đau mắt dồn dập, nhìn kém hẳn, chị Lý (38 tuổi, TP.HCM) mới phát hiện bị thoái hóa điểm vàng nặng do biến chứng tiểu đường.

10 năm trước, khi mang thai con đầu lòng, chị Lý được chẩn đoán tiểu đường thai kỳ, kiểm soát đường huyết tạm ổn định. Bác sĩ đề nghị chị sau khi sinh con xong đi khám lại nội tiết chuyên sâu và theo dõi định kỳ. Tuy nhiên bận rộn và thấy sức khỏe bình thường nên chị không đi khám.

Khi mắt nhìn kém và yếu hơn, nghĩ có thể do bị cận hoặc thiếu chất, chị tự uống vitamin bổ mắt và nhỏ nước mắt nhân tạo, song mắt ngày càng kém, dễ sưng đỏ, đau rát.

Đi khám tại Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa, quận Tân Bình cũ), ThS.BS Phạm Huy Vũ Tùng, Phó khoa Mắt chẩn đoán chị Lý bị thoái hóa điểm vàng (hoàng điểm – khu vực ở trung tâm võng mạc) nghiêm trọng ở cả hai mắt. Mô ở vùng điểm vàng mỏng, có cặn trong võng mạc. Các mạch máu trong võng mạc bị vỡ, làm máu và dịch rò rỉ gây phù hoàng điểm. Đây chính là nguyên nhân khiến người bệnh nhìn mờ, hình ảnh méo mó, màu sắc nhạt nhòa.

Khai thác bệnh sử biết chị Lý từng bị tiểu đường thai kỳ, mổ lấy thai chủ động bé 4,1kg, thường xuyên mệt mỏi, khát nước, sụt cân, bác sĩ Tùng nghi ngờ người bệnh bị phù hoàng điểm do biến chứng tiểu đường. Người bệnh được tư vấn khám nội tiết chuyên sâu, đồng thời dùng thuốc uống kết hợp tiêm thuốc nội nhãn 2 lần, mỗi lần cách nhau 1 tháng.

Sau khi làm các xét nghiệm tại khoa Nội tiết – Đái tháo đường, với chỉ số đường huyết HbA1c cao 7.5% (bình thường dưới 5.7%), chỉ số đường huyết đo lúc đói tăng gần gấp đôi (bình thường 126mg/dL). BS.CKI Võ Trần Nguyên Duy nhận định, chị Lý bị tiểu đường type 2.

“Không biết mình mắc bệnh và không kiểm soát tốt đường huyết là nguyên nhân dẫn đến biến chứng thoái hóa điểm vàng tiểu đường. Nếu không điều trị kịp thời, người bệnh có thể mất thị lực không hồi phục”, bác sĩ Duy nói.

Giải thích kỹ hơn, bác sĩ Duy cho biết, phần lớn những người mắc bệnh tiểu đường sẽ phát triển một số loại bệnh về mắt với các triệu chứng như mờ mắt, nhức mắt hoặc cảm thấy khô rát ở mắt. Nguyên nhân do lượng đường huyết thay đổi thất thường, áp lực thẩm thấu trong mắt không ổn định và mắt phải điều tiết liên tục. Nếu tình trạng kéo dài, thị lực của bệnh nhân có thể suy giảm tạm thời hoặc lâu dài thậm chí dẫn đến mù lòa. Mức glucose máu cao liên tục cùng với huyết áp tăng và cholesterol cao là những nguyên nhân chính gây ra biến chứng ở mắt.

Tuy nhiên, tình trạng này có thể được kiểm soát nếu người bệnh đi kiểm tra mắt thường xuyên, giữ ổn định mức đường máu và lipid máu bình thường. Nếu đường huyết bất ổn kéo dài, người bệnh tiểu đường còn có nguy cơ đối diện với nhiều biến chứng nghiêm trọng hơn, như tình trạng tê bì chân tay, mất cảm giác bàn chân dẫn đến những tổn thương vĩnh viễn như cắt cụt ngón chân, một phần hoặc toàn bộ bàn chân, cẳng chân…

Chị Lý được điều trị để ổn định đường huyết, phòng ngừa những tổn thương lâu dài hơn lên thị lực và các cơ quan khác trong cơ thể. Ngoài việc uống thuốc hàng ngày, chị Lý phải đi tái khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ.

Bác sĩ Duy cho biết, tình trạng phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ nhưng chủ quan không theo dõi, không điều trị dẫn đến mắc tiểu đường type 2 như chị Lý khá phổ biến. Kiểm soát đường huyết tốt ngay cả khi đã sinh con sẽ tránh gây tổn thương đến mạch máu, uống thuốc trị tiểu đường theo chỉ định của bác sĩ và tái khám thường xuyên giúp kiểm soát bệnh ổn định. Nên có chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục để giữ huyết áp và cholesterol ở mức an toàn; khám mắt thường xuyên giúp phát hiện sớm những bất thường ở mắt để được điều trị sớm, mang lại kết quả cao, tránh biến chứng nguy hiểm.

20h ngày 12/3, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM tổ chức tư vấn trực tuyến: “Tầm soát nguy cơ đái tháo đường chuyên sâu công nghệ cao – Xét nghiệm máu, truy tìm gene, đánh giá cảm giác bàn chân”.

BS.CKI Võ Trần Nguyên Duy, ThS.BS Nguyễn Thị Kim Tuyền, ThS.BS Trần Đình Mạnh Long, khoa Nội Tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM tham gia chương trình. Độc giả có thể đặt câu hỏi tại đây để được tư vấn.