Thấy mẹ chồng đau xương khớp thường xuyên, điều trị mãi không đỡ vì tăng cân khó kiểm soát, chị Liên quyết định đồng hành cùng bà giảm cân.

Sau mãn kinh, sức khỏe bà Minh (65 tuổi, Đồng Nai) giảm sút nhiều và tăng cân khó giảm. Quan niệm đầy đặn mới phúc hậu và “vượng phu”, bà không nghĩ tới chuyện giảm cân. Đến khi khớp gối đau nhức khiến bà di chuyển khó khăn, ngại vận động, bà đi khám được chẩn đoán thoái hóa khớp gối, đĩa đệm. Ngoài dùng thuốc và tập vật lý trị liệu, bác sĩ tư vấn bà cần giảm cân để giảm bớt áp lực lên hệ thống xương khớp, tránh thoái hóa nhanh và nặng hơn phải phẫu thuật.

Mặc dù cố gắng ăn ít hơn, đi bộ mỗi ngày nhưng cân nặng không thay đổi, bà Minh tính buông xuôi. Chị Liên (28 tuổi, con dâu bà Minh) nhận thấy mẹ gặp khó khăn, thiếu động lực vì không có ai đồng hành, đã quyết định giảm cân cùng bà, cũng giúp mình lấy lại vóc dáng thon gọn hơn.

Chị Liên cùng bà Minh đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám giảm cân, giảm mỡ. BS.CKII Trương Thị Vành Khuyên, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, cho biết bà Minh béo phì độ 2 với cân nặng 80kg, cao 1m6, chỉ số khối cơ thể (BMI) 31.2kg/m2; chị Liên nặng 65kg, chớm béo phì độ 1, BMI 26kg/m2. Trên nền huyết áp cao, tiểu đường type 2, bà Minh còn bị rối loạn mỡ máu, tăng axit uric, thoái hóa khớp gối hai bên, chỉ số mỡ nội tạng 192cm2, gần gấp đôi mức an toàn.

Bác sĩ Khuyên giải thích, khi tuổi tác tăng, chuyển hóa trao đổi chất trong cơ thể sẽ giảm, quá trình bài tiết các enzym tiêu hóa cũng giảm gây thiếu hụt một số vi chất, như vitamin B12 (một loại vitamin có tác dụng chuyển hóa mỡ thành năng lượng), khả năng tiếp nhận năng lượng của người cao tuổi sẽ ít hơn so với khi còn trẻ.

Tuổi càng cao, các cơ càng teo lại, thêm rằng chế độ ăn nhiều đạm, giàu dinh dưỡng nhưng ít vận động dẫn đến năng lượng cần thiết duy trì hoạt động của cơ thể cũng giảm đi. Do đó, người cao tuổi càng dễ thừa cân, béo phì và mắc các biến chứng kèm theo cùng các bệnh nền khác. Hơn nữa, việc giảm cân ở người cao tuổi cũng khó khăn hơn người trẻ vì dễ mệt hơn.

Bác sĩ Khuyên tư vấn phương pháp giảm cân an toàn cho bà Minh gồm thuốc tiêm, thuốc uống; còn chị Liên dùng thuốc uống. Song song đó, bác sĩ phối hợp cùng chuyên gia dinh dưỡng, vận động thiết kế chế độ ăn uống và tập luyện phù hợp với hai mẹ con.

Chị Liên cho biết, những ngày đầu tiên theo liệu trình giảm cân, bà Minh hay quên lịch dùng thuốc và ít tập luyện thể dục, còn chị chưa sắp xếp được công việc và lịch sinh hoạt ngay. Qua vài ngày thấy cân nặng không xê dịch, chị bàn với chồng “không thể không thay đổi”. Theo đó, con trai nhỏ được giao cho chồng chăm sóc, đưa đi học để chị có thời gian dành riêng cho mẹ. Biết mẹ dễ quên, chị Liên hẹn giờ cùng sử dụng thuốc hai cữ sáng – chiều với mẹ.

Chị mua giày chuyên đi bộ đường dài cho bà, đặt trước liệu trình massage ở gần nhà để bà thư giãn trong trường hợp tập thể dục chưa quen bị căng cơ, đau mỏi. Chị đặt báo thức cho hai mẹ con cùng thức dậy từ 5h30 sáng, đi bộ quanh công viên gần nhà, kết hợp đi chợ sáng hoặc đi bơi… sau đó mới đi làm.

Hai mẹ con chủ động rủ nhau làm việc nhà nhẹ nhàng, như trồng rau, cây cảnh; dọn dẹp, tự lau nhà thay bằng dùng robot hay thuê người giúp việc theo giờ… Thói quen ăn uống nhiều năm chủ yếu là các món mặn như cá kho, thịt kho,… giảm bớt, thay bằng các món dễ tiêu, nhiều rau xanh như món nộm, gỏi, nem cuốn…

Vợ chồng dành thời gian chiều tối hoặc cuối tuần đưa bà ra công viên dạo chơi, tập dưỡng sinh, nhảy dân vũ, khiêu vũ nhẹ nhàng để bà vừa vận động, vừa giao lưu với các bạn trung niên; cháu nội cũng được vui chơi.

Một tháng, bà Minh giảm được 4kg và sau 3 tháng, cân nặng của bà còn 68kg, tình trạng đau xương khớp, mỡ máu đã giảm đáng kể. Chị Liên giảm 8kg, vóc dáng thon gọn, săn chắc hơn. Họ tiếp tục liệu trình để đạt được cân nặng phù hợp, khoảng 60kg với bà Minh và 50kg ở chị Liên.

“Nhờ quyết tâm giảm cân, gia đình tôi không chỉ khỏe mạnh hơn, mà còn gắn bó, gần gũi nhau hơn”, bà Minh nói.

Theo bác sĩ Khuyên, lão hóa khiến tình trạng trao đổi chất trong cơ thể suy giảm nên bất cứ tác động nào từ bên ngoài như chế độ ăn uống, bổ sung dưỡng chất, vận động… cũng đều có thể ảnh hưởng đến cơ thể như tích tụ mỡ quá nhiều hoặc suy kiệt, góp phần tăng nặng các bệnh nền sẵn có. Do đó, việc giảm cân ở người lớn tuổi khó khăn hơn người trẻ và cần sự đồng hành, động viên, hỗ trợ của người thân để giúp họ có thêm động lực điều trị.