Bà Châm, 88 tuổi, nhập viện trong tình trạng suy hô hấp nặng, tím tái spO2 giảm sâu còn 80%, tụt huyết áp 78/45, được xác định sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, viêm phổi do phế cầu biến chứng.

Trước thời điểm nhập viện 1 ngày, bà Châm xuất hiện tình trạng sốt, có cơn rét run, ho nhiều, đờm đặc. Tình trạng chuyển biến xấu nhanh chóng, người bệnh mệt mỏi, đau tức ngực nhiều, không thể đi lại và tự chủ sinh hoạt, bà được đưa vào Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cấp cứu khi đã có biểu hiện rối loạn ý thức, tím tái.

Chỉ số SpO₂ chỉ đạt khoảng 80% (chỉ số bình thường trên 95% ở người khỏe mạnh) cho thấy tình trạng suy hô hấp cấp nặng. Kết quả chụp X-quang ngực ghi nhận hình ảnh hai phổi gần như trắng xóa; trên phim CT, nhiều vùng đông đặc xen kẽ kính mờ xuất hiện ở cả hai phổi, khả năng trao đổi khí suy giảm nghiêm trọng. Tình trạng suy hô hấp cấp khiến lượng oxy lên não giảm nghiêm trọng khiến người bệnh nhanh chóng rơi vào rối loạn ý thức. Kết quả xét nghiệm cho thấy bà Châm dương tính với khuẩn phế cầu.

Tình trạng càng phức tạp hơn khi kết quả xét nghiệm cho thấy người bệnh bị sốc nhiễm khuẩn khiến huyết áp tụt sâu 78/45 mmHg. Khi sốc kéo dài, các cơ quan thận, gan, tim phổi đồng loạt suy chức năng, gây suy đa tạng, làm rối loạn chuyển hóa, toan máu, nhiễm độc nội sinh, có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

“Diễn tiến bệnh nghiêm trọng trên nền người bệnh cao tuổi, sẵn có bệnh nền đái tháo đường, tăng huyết áp, nguy cơ tử vong cao” – BS.CKI Phùng Quang Tùng – Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội chia sẻ.

Các bác sĩ nhanh chóng can thiệp hồi sức tích cực ngay khi nhập viện, thực hiện đặt nội khí quản hỗ trợ hô hấp khẩn cấp. Thuốc kháng sinh phổ rộng kết hợp thuốc vận mạnh được sử dụng nhằm nâng huyết áp và cải thiện khả năng tưới máu tới các cơ quản. Sau đó bà Châm được chuyển chuyên khoa Hồi sức tích cực theo dõi.

Tại đây, bác sĩ quyết định sử dụng thuốc an thần đưa người bệnh rơi vào trạng thái ngủ sâu có kiểm soát, giúp cơ thể giảm tiêu thụ oxy, giảm kích thích và tạo điều kiện cho các can thiệp hồi sức được thực hiện an toàn. Để hỗ trợ chức năng thận, bà Châm được thực hiện lọc máu liên tục 4 lần nhằm loại bỏ các chất độc tích tụ, điều chỉnh rối loạn điện giải.

Quá trình điều trị gặp nhiều thách thức khi người bệnh trong tình trạng huyết áp thấp, phụ thuộc thuốc vận mạch, mỗi lần lọc máu đều tiềm ẩn nguy cơ làm huyết áp mất ổn định hơn. Tuổi cao, bệnh nền đái tháo đường và suy hô hấp nặng khiến khả năng bù trừ của cơ thể rất hạn chế. Ê-kíp hồi sức liên tục hội chẩn với chuyên khoa Nội thận – Lọc máu, tính toán và điều chỉnh thận trọng từng thông số nhằm kiểm soát rối loạn chuyển hóa, vừa tránh làm tình trạng suy đa tạng trầm trọng thêm.

Song song, bác sĩ thực hiện can thiệp nội soi phế quản để hút đờm dãi, dịch viêm ứ đọng trong đường thở. Thủ thuật này là phương pháp điều trị giúp làm sạch đường hô hấp, hỗ trợ oxy có thể vào các phế nang, tránh nguy cơ xẹp phổi khiến tình trạng suy hô hấp nặng thêm.

Bà Châm đáp ứng tốt với các chỉ định điều trị, dừng thuốc vận mạch sau 3 ngày, rút ống nội khí quản sau 5 ngày. Sau gần 1 tuần điều trị tích cực,sức khỏe người bệnh cải thiện rõ nhưng vẫn cần điều trị củng cố kết hợp với dinh dưỡng và tập phụ hồi chức năng nhằm hồi phục chức năng của các cơ quan. Hiện sức khỏe của bà Châm hồi phục tốt, đủ điều kiện xuất viện sau 20 ngày điều trị.

Bác sĩ Tùng cho biết thời điểm bà nhập viện trùng với đợt rét kéo dài ở miền Bắc, nền nhiệt xuống thấp nhưng chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm có thời điểm hơn 10 độ C. Những yếu tố này làm suy yếu hàng rào bảo vệ của đường hô hấp, trong khi sự thay đổi nhiệt độ đột ngột khiến cơ thể người già khó thích nghi. Vi khuẩn vì thế dễ xâm nhập phổi, gây viêm nhiễm và có thể tiến triển nhanh nếu không được phát hiện sớm.

Ở trường hợp của bà Châm, bệnh diễn tiến rất nhanh nhưng biểu hiện ban đầu lại không rõ ràng. Lý giải điều này, bác sĩ Tùng cho biết, người cao tuổi, đặc biệt có bệnh nền như đái tháo đường, phản ứng miễn dịch thường suy giảm, khiến các triệu chứng nhiễm trùng dễ bị che lấp. Người bệnh có thể chỉ sốt nhẹ, ho hoặc mệt mỏi thoáng qua, trong khi tổn thương viêm ở phổi âm thầm lan rộng.

Bên cạnh đó, bệnh nền đái tháo đường làm suy yếu khả năng miễn dịch, tạo điều kiện để vi khuẩn phát triển nhanh và sớm xâm nhập vào máu. Khi nhiễm trùng huyết xảy ra, huyết áp tụt sâu, oxy máu giảm, các cơ quan không được nuôi dưỡng đầy đủ, khiến người bệnh có thể mất ý thức nhanh chóng, thậm chí trước khi xuất hiện đầy đủ các triệu chứng hô hấp điển hình.

Người cao tuổi cần giữ ấm cơ thể, hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường trong mùa lạnh. Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt, ho, mệt nhiều, đau tức ngực hoặc khó thở, người bệnh nên đi khám sớm, tránh tự điều trị tại nhà, bởi viêm phổi và nhiễm trùng hô hấp ở nhóm đối tượng này có thể diễn tiến rất nhanh, gây nguy hiểm đến tính mạng chỉ trong thời gian ngắn, bác sĩ Tùng khuyến cáo.