Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thừa cân, béo phì, trong đó chế độ ăn uống góp phần không nhỏ. Để kiểm soát cân nặng, điều chỉnh lối sống, ăn uống, luyện tập luôn là những lời khuyên đầu tiên của bác sĩ.
Tại buổi hội thảo khoa học “Điều trị đa phương thức về béo phì” diễn ra tại Viện Nghiên cứu Tâm Anh (TAMRI) chiều ngày 8/7, các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM đã nêu hiện trạng bệnh béo phì, cách xác định các khối lượng mỡ, cơ, xương, nước trong cơ thể cũng như việc can thiệp dinh dưỡng trong thừa cân, béo phì.
Bác sĩ Võ Trần Như Thảo, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cho biết máy đo các chỉ số InBody góp phần không nhỏ trong việc kiểm soát cân nặng. Đây là một trong số các biện pháp được dùng để đánh giá và theo dõi điều trị béo phì, bên cạnh chỉ số BMI (chỉ số khối cơ thể), tỷ lệ eo-mông; đo khối lượng cơ, mỡ, mật độ xương bằng tia X (DEXA) và chụp CT/MRI để xác định mỡ theo vùng.
BMI là phương pháp đơn giản, dễ sử dụng, được tính toán dựa vào chiều cao và cân nặng, tuy nhiên không phân biệt được mỡ, cơ cũng như mỡ nội tạng. Các phương pháp DEXA, CT/MRI có giá thành cao, bị ảnh hưởng phóng xạ.
Sử dụng máy đo InBody là phương pháp xác định, đánh giá lượng mỡ, cơ, nước trong cơ thể nhanh, không xâm lấn. Minh chứng từ các ca lâm sàng, bác sĩ Thảo cho biết các chỉ số InBody thể hiện rõ mức độ tăng, giảm của lượng mỡ, cơ trong cơ thể, đặc biệt là mỡ nội tạng, từ đó giúp bác sĩ theo dõi quá trình điều trị giảm cân của người bệnh một cách hiệu quả. Bên cạnh đó, InBody còn giúp phát hiện những người “béo phì gầy”, là tình trạng cân nặng bình thường nhưng % mỡ cơ thể cao, tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe.
Ngoài ra, đo lường thành phần cơ thể bằng InBody còn xác định được tình trạng khối cơ thấp, mỡ cao, đây là nguy cơ béo phì do thiếu cơ cao, đặc biệt ở người lớn tuổi. InBody giúp phát hiện chính xác hơn các rối loạn thành phần cơ thể ở bệnh nhân đái tháo đường.
“Không nên chỉ dựa vào BMI để đánh giá béo phì, cần kết hợp InBody để tránh bỏ sót các trường hợp teo cơ, tích mỡ ngầm”, bác sĩ Thảo nói.
Bác sĩ CKI Đào Thị Yến Thủy, Trưởng khoa Dinh dưỡng Tiết chế, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết: “Người béo phì là dư mỡ nhiều chứ không hẳn là BMI cao, nói đơn giản, giảm cân là giảm mỡ”.
Can thiệp dinh dưỡng trong thừa cân, béo phì vẫn theo nguyên tắc giảm khối mỡ cơ thể bằng cách giảm năng lượng nạp vào, tăng năng lượng tiêu hao và duy trì khối cơ.
Các chế độ ăn giảm cân như low carb, keto, Địa Trung Hải, LED (low-energy)… thường quá thiên vào cắt giảm một khía cạnh như tinh bột, chất béo… dẫn đến cơ thể nhập thiếu năng lượng và dưỡng chất, có thể gây nguy hại cho sức khỏe. Không những thế, khi không duy trì được chế độ ăn kiêng, cân nặng sẽ nhanh chóng tăng trở lại.
Theo bác sĩ Thủy, nguyên tắc cơ bản của ăn kiêng là không nhịn đói, không cần bỏ bữa, ăn chậm, nhai kỹ, ăn chủ yếu vào buổi sáng – trưa, giảm dần về chiều tối; giảm khoảng 500 kcalo/ngày, duy trì tinh bột ở mức trung bình thấp, chất đường, béo hạn chế tối đa, đảm bảo đủ đạm theo tiêu chuẩn, tăng lượng rau ít bột cũng như trái cây ít ngọt, sữa ít béo không đường và uống đủ nước (1,5-2l/ngày). Có thể ăn vặt bằng các món có năng lượng thấp như trái cây ít ngọt, canh rau, ly sữa ít béo không đường, củ sắn…
Tại hội thảo, tiến sĩ bác sĩ Lâm Văn Hoàng, cho biết dinh dưỡng cho người béo phì khác biệt với những dinh dưỡng khác. Để tư vấn dinh dưỡng cho người bệnh béo phì rất phức tạp, phụ thuộc vào tình trạng người bệnh như có bệnh nền hay không, có đang sử dụng thuốc điều trị nào khác không… Vì thế, phối hợp đa chuyên khoa, cá thể hóa trong điều trị béo phì là giải pháp tối ưu hiện nay.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
