Trước khi tiêm viêm gan B cần làm gì? Các bước chuẩn bị

Vắc xin viêm gan B giúp phòng ngừa hiệu quả bệnh viêm gan B – căn bệnh nguy hiểm có thể dẫn đến xơ gan, ung thư gan, thậm chí tử vong. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả miễn dịch tối ưu, hạn chế tối đa các phản ứng phụ sau tiêm, trước khi tiêm viêm gan B cần làm gì? Chuyên gia từ Hệ thống Tiêm chủng VNVC sẽ giải đáp chi tiết trong bài viết dưới đây.

Bài viết có sự tư vấn y khoa của BS Phạm Văn Phú – Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC.

Vì sao cần chuẩn bị kỹ trước khi tiêm phòng viêm gan B?

Việc chuẩn bị cẩn thận trước khi tiêm vắc xin viêm gan B đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn tiêm chủng và tăng hiệu quả phòng bệnh. Khi cơ thể được chuẩn bị tốt, hệ miễn dịch sẽ sẵn sàng tiếp nhận vắc xin, tạo ra kháng thể mạnh mẽ giúp bảo vệ khỏi virus gây bệnh. Ngoài ra, bước chuẩn bị này còn giảm thiểu rủi ro tiềm ẩn như:

• Giảm phản ứng phụ sau tiêm: Chuẩn bị tốt trước khi tiêm, bao gồm ăn uống đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý và giữ tinh thần thoải mái, sẽ giúp cơ thể tiếp nhận vắc xin dễ dàng hơn, hạn chế các triệu chứng như đau, sưng, sốt hoặc mệt mỏi sau tiêm.
• Phòng ngừa phản ứng phản vệ: Dù hiếm gặp, phản ứng phản vệ sau khi tiêm vắc xin viêm gan B vẫn là rủi ro cần lưu ý. Do đó, người tiêm cần khám sàng lọc kỹ lưỡng với bác sĩ, khai báo trung thực tiền sử dị ứng, bệnh nền và tình trạng sức khỏe hiện tại để bác sĩ đánh giá chính xác, từ đó phòng ngừa hiệu quả các phản ứng nghiêm trọng sau tiêm.
• Phát hiện các trường hợp chống chỉ định hoặc hoãn tiêm: Việc khám và tư vấn trước tiêm giúp nhận diện các trường hợp như đang sốt, mắc bệnh cấp tính, dị ứng với thành phần vắc xin hay phụ nữ đang mang thai… để tạm hoãn hoặc lựa chọn phương án tiêm chủng phù hợp, đảm bảo an toàn tối đa cho người tiêm.

Trước khi tiêm viêm gan B cần làm gì?

Để đảm bảo an toàn trong quá trình tiêm chủng và giúp vắc xin phát huy hết công dụng, giảm thiểu nguy cơ tác dụng phụ sau khi tiêm, trước khi tiêm vắc xin viêm gan B cần thực hiện những vấn đề sau:

1. Tìm hiểu thông tin vắc xin

Trước khi tiêm vắc xin viêm gan B, bố mẹ hoặc người tiêm nên tìm hiểu kỹ lưỡng về vắc xin như tên vắc xin, nước sản xuất, công nghệ, độ tuổi tiêm phòng, số mũi tiêm, lịch tiêm, tác dụng phụ có thể xảy ra sau tiêm, giá cả… Việc tìm hiểu trước sẽ bố mẹ hoặc người tiêm chủ động phối hợp với nhân viên y tế, theo dõi sức khỏe đúng cách và yên tâm hơn trong quá trình tiêm chủng.

2. Khám sàng lọc và xét nghiệm

Khám sàng lọc và xét nghiệm là bước quan trọng phải thực hiện trước khi tiêm chủng để đảm bảo an toàn. Khám sàng lọc là bước bắt buộc để đảm bảo an toàn. Bác sĩ sẽ kiểm tra tổng quát sức khỏe bao gồm đo thân nhiệt, đánh giá tri giác, quan sát nhịp thở, nghe phổi, nghe tim, hỏi tiền sử dị ứng, bệnh lý mạn tính, thuốc đang sử dụng và các loại vắc xin đã tiêm gần đây.

2.1. Đối với trẻ em

Đối với trẻ em, bố mẹ cần cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin của trẻ bao gồm:

• Trẻ đã đạt đủ từ 2kg trở lên hay chưa.
• Trẻ có bú (ăn), uống, ngủ, chơi bình thường trong những ngày gần đây không.
• Trẻ có đang sốt, ho, sổ mũi, phát ban hoặc mắc bệnh cấp tính nào không.
• Trẻ có bệnh lý bẩm sinh, từng nhập viện điều trị hoặc mắc bệnh mạn tính nào từ khi sinh đến nay không.
• Trẻ có đang dùng thuốc, kháng sinh, vitamin, hoặc trải qua phương pháp điều trị nào trong 3 tháng gần nhất hay không.
• Các mũi vắc xin trẻ đã tiêm, thời gian tiêm, và có từng gặp phản ứng bất thường nào không.
• Trẻ có dị ứng với thuốc, thức ăn, sữa, trứng hoặc thành phần nào của vắc xin không.
• Trẻ có từng bị sốc phản vệ, co giật, nổi mẩn hoặc sốt cao kéo dài sau tiêm vắc xin không.

2.2. Đối với người lớn

Trước khi tiêm vắc xin viêm gan B, người lớn cần thực hiện xét nghiệm hai chỉ số HBsAg và Anti-HBs để xác định tình trạng miễn dịch. Trường hợp chỉ có kết quả HBsAg âm tính, cần mang kết quả đến Trung tâm Tiêm chủng để bác sĩ kiểm tra, tư vấn và chỉ định mũi tiêm phù hợp.

Ngoài ra, người tiêm cần chủ động cung cấp thông tin chính xác cho bác sĩ, bao gồm:

• Tình trạng sức khỏe hiện tại, các bệnh đang hoặc đã mắc.
• Thuốc và phương pháp điều trị đã hoặc đang sử dụng trong 3 tháng gần nhất, cùng tiền sử tiêm chủng vắc xin.
• Tiền sử dị ứng hoặc phản ứng bất thường với thuốc, thực phẩm, vắc xin.
• Phụ nữ cần thông báo rõ tình trạng mang thai, cho con bú hoặc dự định có thai để được tư vấn loại vắc xin và thời điểm tiêm phù hợp.

3. Chuẩn bị tâm lý và ổn định sức khỏe

Giữ tâm lý bình tĩnh, thoải mái và cơ thể khỏe mạnh sẽ giúp cơ thể tiếp nhận vắc xin tốt hơn, hạn chế phản ứng phụ sau tiêm. Do đó, trước khi tiêm cần:

• Ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý: Người tiêm cần ăn nhẹ trước khi tiêm và ngủ đủ giấc để duy trì cơ thể khỏe mạnh, tinh thần tỉnh táo, thoải mái để tránh tình trạng mệt mỏi, lo lắng quá mức.
• Giữ tâm lý thoải mái: Căng thẳng có thể gây ngất xỉu khi tiêm. Do đó, cần giữ tâm lý thoải mái, ổn định.
• Mặc trang phục phù hợp: Nên mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát để quá trình tiêm chủng diễn ra thuận lợi hơn.

4. Cân nhắc khi mắc bệnh nền

Đối với những người đang mắc các bệnh lý nền như tiểu đường, tim mạch hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch cần thảo luận kỹ với bác sĩ chuyên khoa và bác sĩ tiêm chủng để được tư vấn phù hợp. Với những trường hợp đang sốt cao hoặc mắc các bệnh nhiễm trùng nặng cần hoãn tiêm cho đến khi sức khỏe ổn định hoàn toàn.

Ai không nên tiêm vắc xin phòng viêm gan B sau khi có kết quả xét nghiệm?

Sau khi thực hiện xét nghiệm máu, có một số trường hợp không cần hoặc không nên tiêm vắc xin viêm gan B, cụ thể:

• Người có kết quả HBsAg dương tính: Kết quả này cho thấy người thực hiện xét nghiệm đã nhiễm virus viêm gan B. Do đó, việc tiêm vắc xin viêm gan B sẽ không có tác dụng phòng bệnh. Người bệnh cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa và điều trị theo phác đồ phù hợp.
• Người đang mắc bệnh cấp tính hoặc sốt cao: Nên trì hoãn tiêm chủng cho đến khi hồi phục hoàn toàn để tránh phản ứng phụ không mong muốn.
• Đã từng bị phản ứng dị ứng sau khi tiêm liều vắc xin viêm gan B trước đó hoặc bị bất kỳ dị ứng nghiêm trọng nào, đe dọa đến tính mạng. (1)

Một số lưu ý trước khi tiêm phòng viêm gan B

Trước khi tiêm vắc xin viêm gan B, để quá trình tiêm chủng diễn ra thuận lợi, cơ thể khỏe mạnh để dễ dàng tiếp nhận vắc xin, bố mẹ hoặc người tiêm cần lưu ý về chế độ ăn uống và sử dụng thuốc như sau:

1. Về chế độ ăn uống

Trước khi tiêm vắc xin viêm gan B, người tiêm không cần nhịn ăn. Việc bỏ bữa có thể khiến cơ thể mệt mỏi, chóng mặt hoặc tụt đường huyết. Thay vào đó, nên ăn nhẹ trước khi tiêm 1 – 2 giờ với các thực phẩm dễ tiêu như cháo, bánh mì, sữa… để duy trì thể trạng ổn định, giúp quá trình tiêm chủng diễn ra thuận lợi và an toàn hơn.

Ngoài ra, tránh sử dụng đồ uống có cồn hoặc chứa caffeine (rượu, bia, cà phê, nước tăng lực…) trước khi tiêm. Những chất này có thể ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng miễn dịch và khiến cơ thể dễ mệt sau tiêm.

2. Về việc sử dụng thuốc

Một số loại thuốc điều trị có thể tương tác với vắc xin, làm giảm hiệu quả miễn dịch hoặc tăng nguy cơ tác dụng phụ sau tiêm. Vì vậy, nếu đang sử dụng thuốc, người tiêm cần thông báo đầy đủ với bác sĩ trong quá trình khám sàng lọc để được đánh giá và chỉ định tiêm phù hợp.

Các loại thuốc cần chú ý trước khi tiêm vắc xin bao gồm thuốc ức chế miễn dịch như corticosteroids hoặc thuốc ức chế miễn dịch khác để điều trị các bệnh tự miễn (như lupus, viêm khớp dạng thấp) hoặc ghép tạng, thuốc chống đông máu, thuốc điều trị ung thư…

Hy vọng qua bài viết trên, mọi người đã biết được “Trước khi tiêm viêm gan B cần làm gì?”. Để đảm bảo an toàn và giúp quá trình tiêm chủng diễn ra thuận lợi hơn, trước khi tiêm người tiêm cần tìm hiểu thông tin vắc xin, khám sàng lọc, xét nghiệm đầy đủ, chuẩn bị sức khỏe tốt và giữ tâm lý thoải mái. Để được tư vấn cụ thể, thăm khám cẩn thận và tiêm chủng đúng phác đồ, Khách hàng có thể tiêm vắc xin viêm gan B tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hoặc Hệ thống Tiêm chủng VNVC.