Sơ cứu đột quỵ bằng kim có nên không? Quan niệm sai lầm cần lưu ý

Sơ cứu đột quỵ bằng kim được truyền miệng trong dân gian. Nhiều người nghĩ rằng chích máu ở đầu ngón tay có thể giúp người bệnh đột quỵ vượt qua cơn nguy kịch. Vậy có nên áp dụng cách sơ cứu này hay không?

Thực hư về cách sơ cứu đột quỵ bằng kim

Sơ cứu đột quỵ bằng kim được hiểu nôm na là người sơ cứu dùng kim chích vào đầu ngón tay, ngón chân hoặc dái tai của người bệnh đột quỵ, sau đó nặn máu ra. Cách này thường được truyền miệng dân gian hay trên mạng, tuy nhiên hoàn toàn thiếu cơ sở khoa học và thậm chí gây hại cho người bệnh. (1)

Có nên sơ cứu đột quỵ bằng kim không?

Như đã nói, câu trả lời cho thắc mắc có nên sơ cứu đột quỵ bằng kim không chính là “không”. Đột quỵ là tình trạng máu lên não bị gián đoạn. Nguyên nhân chính gồm tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu não. Sự gián đoạn này gây thiếu oxy và dưỡng chất, làm tổn thương tế bào não.

Đột quỵ là tình trạng nguy hiểm cần được cấp cứu khẩn cấp để giảm nguy cơ tổn thương não. Việc chích kim không giúp ích mà còn làm mất thời gian, trì hoãn việc điều trị. Thay vào đó, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế có chuyên môn cấp cứu đột quỵ để được chữa trị kịp thời.

Nguy cơ từ việc thực hiện sơ cứu đột quỵ không đúng cách

Việc chích kim khi sơ cứu đột quỵ tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng gồm:

• Chậm trễ thời gian cấp cứu: Thực hiện sơ cứu sai cách có thể làm mất thời gian quý báu, khiến người bệnh bỏ lỡ “giờ vàng” để được điều trị kịp thời tại cơ sở y tế.
• Nguy cơ nhiễm trùng: Nếu kim tiêm không được tiệt trùng đúng cách, người bệnh có thể bị nhiễm trùng tại chỗ tiêm hoặc nhiễm trùng huyết, dẫn đến biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
• Không có tác dụng điều trị: Chích kim không giúp khôi phục lưu lượng máu lên não, yếu tố quan trọng để cứu sống người bệnh và giảm nguy cơ tổn thương não. Điều trị đột quỵ cần được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn, tay nghề cao, theo phác đồ chuẩn, bao gồm sử dụng thuốc tiêu sợi huyết hoặc can thiệp nội mạch khi cần thiết.

Hướng dẫn cách sơ cứu người bị đột quỵ đúng kỹ thuật

Khi phát hiện người có dấu hiệu đột quỵ, người dân cần bình tĩnh và thực hiện các bước sau: (2)

1. Gọi cấp cứu ngay lập tức

Khi phát hiện người có dấu hiệu đột quỵ, việc đầu tiên cần làm là gọi ngay đến số cấp cứu 115 để được hỗ trợ y tế kịp thời.

2. Nhận biết dấu hiệu theo quy tắc FAST

• F (Face – Khuôn mặt): Quan sát xem khuôn mặt có bị méo hay lệch sang một bên không. Yêu cầu người bệnh cử động cơ mặt để kiểm tra.
• A (Arms – Tay chân): Đề nghị người bệnh giơ cả hai tay lên. Nếu một bên yếu hơn hoặc không thể nâng lên, đó có thể là dấu hiệu đột quỵ.
• S (Speech – Lời nói): Kiểm tra xem người bệnh có nói lắp, nói không rõ hoặc không nói được không.
• T (Time – Thời gian): Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào trên, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay lập tức. Càng chậm trễ, nguy cơ tổn thương não càng cao.

3. Sơ cứu cơ bản trong thời gian chờ cấp cứu

Trong lúc chờ xe cứu thương, người dân cần thực hiện một số bước sơ cứu người bị đột quỵ quan trọng:

• Đặt người bệnh nằm thoải mái, đầu cao hơn khoảng 30 độ.
• Nếu người bệnh cảm thấy khó thở, hãy nới lỏng quần áo, phụ kiện bó sát như cà vạt, khăn cổ, thắt lưng… để người bệnh dễ thở hơn.
• Nếu bệnh nhân ngừng tim, thực hiện xoa bóp tim ngoài lồng ngực. Dùng khăn tay quấn vào ngón tay trỏ để lấy sạch đờm, dãi trong miệng người bệnh.
• Tháo răng giả cho người bệnh (nếu có) tránh bị hóc, sặc. Tuyệt đối không đưa bất cứ gì vật gì vào miệng người bệnh.
• Đắp chăn giữ ấm cơ thể người bệnh.
• Nếu người bệnh có biểu hiện yếu ở tay chân, cần nhờ nhiều người hỗ trợ di chuyển người bệnh.
• Quan sát để nhận ra bất kỳ sự thay đổi nào ở người bệnh.

4. Xử lý theo tình trạng bệnh nhân

• Nếu bệnh nhân bất tỉnh: Thực hiện hô hấp nhân tạo bằng cách thổi ngạt hoặc ép tim ngoài lồng ngực nếu cần thiết.
• Nếu bệnh nhân còn tỉnh táo: Trò chuyện, trấn an để họ giữ bình tĩnh, tránh hoảng loạn.

5. Thu thập thông tin hỗ trợ bác sĩ

Khi sơ cứu, nếu có thể, hãy ghi nhớ triệu chứng, tiền sử bệnh và các loại thuốc người bệnh đang sử dụng để cung cấp cho bác sĩ khi cấp cứu. Điều này giúp bác sĩ chẩn đoán và điều trị chính xác hơn.

Lưu ý:

• Nên gọi cấp cứu và làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Linh hoạt tùy trường hợp, có thể chủ động đưa người bệnh đến bệnh viện tốt nhất là bằng ô tô.
• Tuyệt đối không áp dụng các phương pháp sơ cứu như châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt hay tiêm thuốc mà không có chỉ định của bác sĩ.

Tầm soát dự phòng đột quỵ tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Tầm soát đột quỵ định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ, giúp can thiệp kịp thời và giảm thiểu rủi ro. Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cung cấp các gói tầm soát toàn diện, bao gồm xét nghiệm đường huyết, mỡ máu nhằm kiểm soát nguy cơ tăng huyết áp, đái tháo đường và rối loạn lipid máu, đánh giá các bất thường về mạch máu ở tim, não, nguy cơ xơ vữa đa vị trí, di truyền…

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh ứng dụng hệ thống thiết bị hiện đại như máy chụp MRI 3 Tesla cho hình ảnh chi tiết, máy chụp CT 768 lát cắt và 1975 lát cắt giúp phát hiện tổn thương nhỏ nhất, máy chụp mạch máu số hóa xóa nền đánh giá chính xác hệ thống mạch máu não, hệ thống các máy xét nghiệm, siêu âm cao cấp. Với người bệnh đột quỵ, Bệnh viện chuyên cấp cứu đột quỵ hiệu quả cao bằng nhiều phương pháp khác nhau như dùng thuốc tiêu sợi huyết, can thiệp nội mạch, phẫu thuật bằng Robot AI…, nhanh chóng, chính xác, giảm thiểu tối đa di chứng.

Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và công nghệ, thiết bị y tế hiện đại, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là địa chỉ uy tín, chuyên tầm soát và điều trị đột quỵ chất lượng cao, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Quý khách vui lòng liên hệ Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh qua thông tin dưới đây để được tư vấn và đặt lịch khám các bệnh lý liên quan đến thần kinh:

Tóm lại, phương pháp sơ cứu đột quỵ bằng kim không có bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả. Việc chích máu không giúp cải thiện tình trạng bệnh mà còn làm mất thời gian vàng để cấp cứu. Các chuyên gia khuyến cáo, khi gặp người có dấu hiệu đột quỵ, người dân cần nhanh chóng gọi cấp cứu đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất, đảm bảo đường thở thông thoáng và ghi chú lại các triệu chứng người bệnh gặp phải.