Tập thể dục sau sinh mang lại nhiều lợi ích cho mẹ, tuy nhiên mẹ sinh mổ không nên tập luyện quá sớm vì cơ thể cần thời gian để hồi phục. Vậy sau sinh mổ bao lâu thì tập thể dục được và cần lưu ý những gì để tránh rủi ro đáng tiếc? ThS.BS Lê Nhất Nguyên, Bác sĩ Sản Phụ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8 chia sẻ cụ thể trong bài viết dưới đây.
Sau quãng thời gian mang thai và sinh nở, cơ thể mẹ trải qua nhiều thay đổi về cả thể lực lẫn tinh thần. Việc tập thể dục đúng cách và đều đặn sau sinh có thể mang lại nhiều lợi ích như: (1)
Ngoài ra, vận động thể chất sau sinh còn giúp giảm triệu chứng căng thẳng, lo âu, giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, ngủ ngon hơn. Tuy nhiên, mẹ cần lựa chọn các bài tập phù hợp, tránh tập luyện quá sức. Tốt hơn hết, mẹ hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc huấn luyện viên đủ chuyên môn để được xây dựng chương trình tập luyện hiệu quả và an toàn, giúp lấy lại vóc dáng sau sinh mà không lo ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như chất lượng sữa mẹ cho con.
Trước khi đến với phần giải đáp “sau sinh mổ bao lâu tập thể dục được”, mẹ cần hiểu rõ về cuộc sinh mổ để nắm được tại sao sau sinh mổ cần chờ một khoảng thời gian mới thực hiện các bài tập vận động thể chất.
Sinh mổ (hay mổ lấy thai, mổ bắt con) là một cuộc đại phẫu, bác sĩ sẽ đưa thai nhi ra ngoài thông qua vết cắt ở thành bụng trước và tử cung của mẹ. Ca sinh mổ có thể được lên kế hoạch từ trước do mẹ hoặc thai nhi có những vấn đề chống chỉ định sinh thường, nhưng cũng có thể được chỉ định mổ khẩn cấp trong trường hợp mẹ chuyển dạ đình trệ, cần sớm đưa thai nhi ra ngoài để đảm bảo an toàn cho cả hai mẹ con.
Có hai cách mổ lấy thai là mổ ngang và mổ dọc. Hiện nay, vết mổ ngang phổ biến và được ưu tiên lựa chọn hơn cả bởi vết mổ dọc không đảm bảo tính thẩm mỹ và độ an toàn cao cho cả mẹ và thai nhi.
Bác sĩ Nguyên cho biết, trong một ca mổ lấy thai, bác sĩ sẽ rạch 7 lớp gồm da bụng, mô dưới da, cân cơ, cơ bụng trực tràng, màng bụng, thành tử cung và niêm mạc tử cung. Vết rạch trên da bụng dài khoảng 10-15cm, sẽ được điều chỉnh theo kích thước của thai nhi. Sau khi đưa thai nhi ra ngoài, bác sĩ sẽ khâu từng lớp theo thứ tự ngược lại. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, bác sĩ sử dụng keo dán sinh học để xử lý vết mổ thẩm mỹ và an toàn. Lớp keo dán trong suốt, khô nhanh khi tiếp xúc với bề mặt da, bám dính tốt giúp hai mép vết mổ dính chặt vào nhau, đồng thời tạo ra một màng ngăn vi trùng và nước xâm nhập vào bên trong vết mổ. Ngoài ra, bệnh viện còn sử dụng phương pháp chiếu tia plasma giúp vết mổ mau lành, giảm đau sau sinh, giúp mẹ hồi phục sức khỏe sau sinh.
Sau sinh mổ, mẹ được khuyến khích nghỉ ngơi và tránh những vận động thể chất quá sớm và quá sức để tránh các nguy cơ như:
Vậy sau sinh mổ bao lâu có thể tập thể dục? Về mặt lý thuyết, mẹ có thể bắt đầu tập thể dục trở lại sau 6-8 tuần sau khi sinh mổ. Tuy nhiên, thực tế là không có một mốc thời gian cụ thể bởi quá trình hồi phục sức khỏe sau sinh ở mỗi phụ nữ là khác nhau. Điều quan trọng là mẹ hãy lắng nghe cơ thể mình, chỉ bắt đầu tập luyện khi cơ thể sẵn sàng và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc huấn luyện viên chuyên môn để được hướng dẫn các bài tập phù hợp với tình trạng sức khỏe.
“Sản phụ sau sinh mổ bao lâu thì có thể tập thể dục phụ thuộc tình trạng cụ thể của ca mổ và mức độ vận động thể chất. Tốt nhất, sản phụ nên tham khảo ý kiến bác sĩ khi tái khám sau sinh kiểm tra vết mổ và huấn luyện viên có chuyên môn để được lên kế hoạch tập luyện phù hợp với thể trạng. Nhìn chung giai đoạn này vết mổ đã lành nhưng hầu hết sản phụ vẫn mệt mỏi và ngủ không đủ giấc vì chăm sóc trẻ sơ sinh, do đó chỉ nên tập những bài tập nhẹ nhàng, tránh tập luyện quá sức và tác động trực tiếp đến phần giữa của cơ thể có thể ảnh hưởng vết mổ”, bác sĩ Nguyên chia sẻ thêm.
Bên cạnh thắc mắc sau sinh mổ bao lâu tập thể dục, hầu hết các mẹ băn khoăn có những bài tập nào phù hợp cho mẹ sinh mổ. Các chuyên gia khuyến cáo, khi bắt đầu tập thể dục sau khi sinh con, mẹ hãy thử các bài tập nhẹ nhàng và đơn giản giúp tăng cường các nhóm cơ chính, gồm cơ bụng, cơ lưng và cơ sàn chậu. Dưới đây là gợi ý các bài tập mà mẹ có thể tham khảo.
Đi bộ được khuyến khích là lựa chọn trong vài tuần đầu tiên sau khi sinh mổ. Khi mới bắt đầu mẹ hãy đi dạo chậm rãi trên quãng đường ngắn trong 10 phút, dừng lại nghỉ ngơi khi cảm thấy mệt, không nên gắng sức. Khi cơ thể sẵn sàng hơn, mẹ có thể nâng quãng đường và thời gian lên phù hợp với thể trạng của mình. Mẹ cũng có thể đặt bé trong xe đẩy đi cùng hoặc đi dạo cùng chồng, người thân, miễn sao mẹ cảm thấy vui vẻ và thoải mái. (3)
Nhóm bài tập Kegel cũng rất phù hợp cho phụ nữ sau sinh, kể cả sinh mổ hay sinh thường. Các bài tập giúp săn chắc cơ âm đạo bị tổn thương và lỏng lẻo sau quá trình sinh nở, làm săn chắc và se khít cấu trúc âm đạo, cải thiện chuyện chăn gối và duy trì đời sống hạnh phúc vợ chồng. Bài tập Kegel cũng rất hiệu quả cho những trường hợp són tiểu sau sinh. Mẹ có thể thực hiện các bài tập Kegel sau sinh ở tư thế nằm hoặc ngồi, tăng dần theo từng cấp độ.
Thời điểm lý tưởng để mẹ sinh mổ tập yoga là sau sinh được 4 tháng, nhưng trước đó mẹ cũng có thể bắt đầu với các bài tập phục hồi đơn giản, nhẹ nhàng. Trước khi bắt đầu bài tập, mẹ hãy khởi động kỹ để làm ấm cơ thể, tránh chấn thương. Tập luyện theo trình tự đơn giản đến nâng cao, không tập quá sức và ngừng ngay khi cảm thấy không thoải mái. Tốt nhất, mẹ nên có sự đồng hành của huấn luyện viên yoga có chuyên môn để việc tập luyện được hiệu quả và an toàn.
Rất nhiều mẹ sau sinh bị đau vai gáy cho chăm sóc trẻ sơ sinh vất vả và cho con bú không đúng cách, ngồi sai tư thế. Bài tập xoay vai sẽ góp phần cải thiện tình trạng này, giúp căng cơ lưng trên, giảm đau khớp vai.
Mẹ ngồi thẳng lưng, nhẹ nhàng nhấc vai đưa lên cao rồi từ từ siết bả vai phía sau sao cho cảm giác phần bả vai và cơ lưng trên căng ra. Sau đó, mẹ hạ vai xuống rồi xoay vai về phía trước. Thực hiện lặp lại động tác này 10 lần.
Khi nhận thấy cơ thể đã thoải mái với các bài tập sàn chậu Kegel, mẹ có thể bắt đầu tập bụng. Các bài tập an toàn cho thời gian đầu sau sinh mổ gồm nằm nghiêng khung chậu, nằm nghiêng nâng chân hoặc nằm ngửa nâng hông sẽ không tác động trực tiếp đến phần giữa cơ thể. Nếu cảm thấy đau, mẹ nên dừng lại và đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ kiểm tra sự hồi phục vết mổ sau sinh.
Khi có ý định tập thể dục sau sinh để tăng cường sức khỏe và lấy lại vóc dáng, mẹ cần lưu ý những vấn đề sau:
>>> Xem thêm: 16 bài tập giảm mỡ bụng sau sinh thường giúp mẹ lấy lại eo thon
Câu trả lời là KHÔNG. Tập thể dục sau sinh không làm ảnh hưởng đến nguồn sữa mẹ, miễn là mẹ duy trì chế độ ăn uống lành mạnh. Cơ thể mẹ đốt cháy khoảng 500 calo mỗi ngày để sản xuất sữa đủ nhu cầu của trẻ. Nếu mẹ tập thể dục nhiều hơn, mẹ cần bù đắp lại lượng calo đã tiêu hao.
Tuy nhiên, việc tập thể dục có thể làm tăng mức axit lactic trong sữa mẹ, khiến sữa có vị chua trong một thời gian ngắn sau tập luyện. Mặc dù trẻ có thể từ chối bú mẹ sau khi mẹ tập thể dục vì vị sữa thay đổi, nhưng không gây hại cho trẻ. Mặc khác, đôi khi trẻ từ chối bú mẹ sau khi mẹ tập thể dục vì vị mặn còn sót lại từ mồ hôi trên ngực mẹ. Do đó, mẹ hãy nhớ vệ sinh sạch sẽ ngực trước khi cho con bú.
Các vận động thể chất đòi hỏi nhiều sức lực như chạy bộ, nhảy, aerobic, bơi lội, nâng tạ… mẹ hãy đợi ít nhất 3-4 tháng sau sinh mới bắt đầu tập luyện vì lúc này vết mổ đã lành và không còn là nguyên nhân đáng lo ngại.
Trung tâm Sản Phụ khoa Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh quy tụ đội ngũ chuyên gia – bác sĩ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, sở hữu hệ thống máy móc hiện đại, phác đồ chuyên sâu và cá thể hóa… tùy vào từng trường hợp cụ thể mà bác sĩ sẽ tư vấn cho mẹ sau sinh mổ bao lâu tập thể dục được để đảm bảo việc tập luyện hiệu quả nhưng vẫn đảm bảo an toàn.
Trung tâm Sản Phụ khoa cũng triển khai chương trình khám sàn chậu sau sinh. Mẹ sẽ được thăm khám tổng quát, đánh giá sự hồi phục sức khỏe sau sinh, tư vấn cách nuôi con bằng sữa mẹ, phương pháp tránh thai thích hợp ngăn ngừa mang thai trở lại quá sớm, đánh giá chức năng sàn chậu và hướng dẫn cách can thiệp xử trí các vấn đề rối loạn sàn chậu nếu có, giúp đảm bảo “chuyện chăn gối” sau sinh, giữ gìn đời sống hạnh phúc vợ chồng.
Để đặt hẹn thăm khám và tư vấn với các chuyên gia – bác sĩ Sản Phụ khoa của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, mẹ vui lòng liên hệ đến:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng qua bài viết này mẹ đã biết sau sinh mổ bao lâu thì tập thể dục được. Nếu có bất kỳ lo lắng hoặc băn khoăn nào, mẹ có thể gửi câu hỏi tại đây, liên hệ đến hotline hoặc đến ngay Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được các chuyên gia – bác sĩ Sản Phụ khoa giỏi tư vấn cụ thể!
