Kiến Thức Y Khoa (Ngoại Cơ Xương Khớp)

Những điều cần biết về phẫu thuật nội soi khớp gối

Chấn thương thể thao, tai nạn lao động, tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt, các bệnh lý cơ xương khớp… khiến tình trạng tổn thương khớp ngày càng nhiều, đặc biệt là khớp gối. Phẫu thuật nội soi khớp gối ra đời giúp việc điều trị trở nên dễ dàng hơn, rút ngắn thời gian hồi phục, người bệnh nhanh chóng trở lại nhịp sống thường nhật.

Bài viết được sự tư vấn chuyên môn của TS.BS Tăng Hà Nam Anh, khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Thập niên 2010-2020 được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) gọi là ‘’Thập niên xương và khớp’’. Đây là hồi chuông cảnh báo tình trạng gia tăng nhanh và tính chất nghiêm trọng của các bệnh lý cơ xương khớp. Các bệnh lý cơ xương khớp đang ồ ạt tấn công người Việt với hơn 20% người trên 40 tuổi; 30% người trên 30 tuổi, 60% người trên 65 tuổi và 85% người trên 80 tuổi bị mắc bệnh xương khớp. Những tổn thương vì bệnh lý cơ xương khớp, tai nạn giao thông, tai nạn lao động, tai nạn sinh hoạt… đang khiến hàng nghìn người phải hứng chịu những cơn đau đớn, suy giảm khả năng vận động do chưa được điều trị đúng cách và triệt để. 

Bệnh nhân N.T.A, 40 tuổi nhập viện với triệu chứng đau và mất gập gối, không rõ tiền căn chấn thương. Trước đó, bệnh nhân đã từng đi khám và chụp MRI ở hai bệnh viện tại TP.HCM với 2 chẩn đoán khác nhau. Tại bệnh viện đầu tiên, bệnh nhân được chẩn đoán đứt dây chằng chéo sau và chỉ định mổ; bệnh viện thứ hai chẩn đoán bệnh nhân viêm khớp gối và chỉ định điều trị nội khoa. Khi được bác sĩ Tăng Hà Nam Anh thăm khám, bệnh nhân có triệu chứng mất gập gối và ấn đau phía sau khoeo. Kết quả MRI cho thấy có nang hoạt dịch sau khoeo, rách quai xách sụn chêm ngoài nên được chỉ định phẫu thuật nội soi cắt sụn chêm, phá nang hoạt dịch. Sau phẫu thuật, bệnh nhân có thể gập gối dễ dàng và đi lại bình thường.

Phương pháp phẫu thuật này ra đời đã đem lại nguồn sống mới cho hàng triệu bệnh nhân mắc bệnh lý cơ xương khớp, chấn thương thể thao, tai nạn… giúp việc điều trị bệnh trở nên dễ dàng hơn, người bệnh mau hồi phục và nhanh chóng trở lại cuộc sống bình thường. 

Phẫu thuật nội soi khớp gối là gì? 

Phẫu thuật nội soi khớp gối là bước tiến vượt bậc của chuyên ngành chấn thương chỉnh hình. Đây được xem là một kỹ thuật ngoại khoa hiện đại, ít xâm lấn và ít làm tổn hại đến mô, cho phép các bác sĩ chẩn đoán và điều trị những bệnh lý liên quan đến khớp gối bằng việc cung cấp những hình ảnh rõ ràng bên trong khớp. Trong những năm gần đây, phương pháp phẫu thuật nội soi ít xâm lấn dần thay thế phương pháp phẫu thuật mở trong chấn thương chỉnh hình. 

Phương pháp phẫu thuật có thể được lựa chọn để điều trị trong các trường hợp sau:

  • Đứt dây chằng: dây chằng chéo trước và dây chằng chéo sau;
  • Rách sụn chêm khớp gối do chấn thương;
  • Viêm màng hoạt dịch khớp gối.

Phẫu thuật nội soi khớp gối có ưu điểm gì?

Nếu như trước đây, những bệnh nhân gặp tai nạn lao động, chấn thương khi chơi thể thao hoặc mắc các bệnh lý về khớp gối phải chấp nhận phương pháp phẫu thuật mở, với thời gian hồi phục kéo dài, vùng bị tổn thương lớn và nguy cơ nhiễm trùng, biến chứng cao; thì với phẫu thuật nội soi khớp gối hoàn toàn khắc phục được những hạn chế trên.

Không giống như phương pháp phẫu thuật mở, để thực hiện ca mổ, các bác sĩ chỉ cần tạo một lỗ rạch nhỏ để đưa dụng cụ nội soi vào vùng bị tổn thương. Chính vì vậy, diện tích gây tổn thương cũng nhỏ hơn, bệnh nhân ít đau, không bị chảy máu quá nhiều trong quá trình phẫu thuật. Sau phẫu thuật, bệnh hầu như không gặp phải biến chứng; thời gian nằm viện ngắn, giảm chi phí điều trị. 

Phục hồi sau ca phẫu thuật

Phẫu thuật nội soi khớp gối giúp người bệnh mau hồi phục, quay trở lại cuộc sống bình thường

Theo TS.BS Tăng Hà Nam Anh, để thực hiện, phẫu thuật viên sẽ đục 2 lỗ nhỏ đi xuyên qua các cấu trúc của khớp và đi thẳng vào trong khớp. Phương pháp này có ưu điểm như: không cắt hết các dây chằng và với ống soi phóng đại, phẫu thuật viên có thể soi mọi ngóc ngách của khớp, mà ngay cả khi mổ mở cũng không thể thấy được, cho phép kiểm soát toàn bộ các tổn thương bên trong khớp và xử lý dễ dàng. Nhờ đó, thời gian hồi phục của bệnh nhân nhanh hơn, bệnh nhân sẽ ít đau hơn vì đường mổ rất nhỏ so với mổ mở. 

Do đó, phương pháp phẫu thuật nội soi đang thay thế dần các phương pháp mổ mở truyền thống, không chỉ ứng dụng trong điều trị tổn thương khớp gối mà còn cho cả khớp vai và rất nhiều trường hợp khác.

Cần chuẩn bị gì trước khi phẫu thuật nội soi khớp gối?

Ca phẫu thuật được tiến hành sau khi bệnh nhân được gây mê toàn thân, hoặc gây tê tủy sống. Thuốc gây mê có thể khiến bệnh nhân cảm thấy mệt mỏi, nên điều quan trọng là bệnh nhân không nên ăn hoặc uống trước bất cứ gì trong 6 giờ trước khi mổ nội soi khớp gối.

Ngoài ra trước khi tiến hành bất kỳ cuộc phẫu thuật nào, người bệnh cần được bác sĩ thăm khám để đánh giá tình trạng sức khỏe có đáp ứng được việc phẫu thuật hay không; mức độ tổn thương ra sao; hay xem xét các vật liệu có thể được dùng trong phẫu thuật. Nếu đang sử dụng các loại thuốc theo toa hoặc thuốc không kê đơn, bệnh nhân cần phải báo ngay với bác sĩ và có thể sẽ phải ngưng dùng một số loại thuốc trước khi tiến hành cuộc phẫu thuật này. 

Trước khi thực hiện phẫu thuật người bệnh cần được bác sĩ thăm khám và đánh giá tình trạng tổn thương đầu gối

Trước khi thực hiện phẫu thuật người bệnh cần được bác sĩ thăm khám và đánh giá tình trạng tổn thương đầu gối

Bên cạnh đó, trước khi tiến hành nội soi khớp gối, bác sĩ có thể yêu cầu bệnh nhân thực hiện một số bài tập nhẹ nhàng. 

Phẫu thuật nội soi khớp gối được tiến hành như thế nào?

Sau khi gây mê hoặc gây tê, các bác sĩ phẫu thuật sẽ rạch một đường nhỏ khoảng vài mi-li-mét ở phía trước khớp. Sau đó, bác sĩ tiêm một loại dung dịch vô trùng vào khớp để làm phồng khoang khớp, giúp việc quan sát cấu trúc bên trong khớp rõ ràng hơn. Tùy theo tình trạng tổn thương khớp, bác sĩ sẽ sử dụng các dụng cụ phẫu thuật khác nhau để điều trị tổn thương đó. 

Tùy thuộc vào mức độ tổn thương của khớp, thời gian thực hiện một ca mổ nội soi khớp gối có thể kéo dài từ 30 phút đến 1 tiếng. Những kỹ thuật được thực hiện bao gồm:

  • Phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước với các kỹ thuật như: kỹ thuật một bó, hai bó, ghép gân Hamstring tự thân, gân đồng loại…
  • Phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo sau với các kỹ thuật như: Kỹ thuật 1 bó, 2 bó 3 đường hầm, 2 bó 4 đường hầm, kỹ thuật tất cả bên trong.
  • Khâu sụn chêm hoặc sửa sụn chêm trong các trường hợp rách sụn chêm khớp gối do chấn thương. Nội soi điều trị viêm màng hoạt dịch khớp gối…

Thời gian hồi phục sau phẫu thuật phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Thông thường thời gian cần thiết để hồi phục là 2 – 8 tuần. 

Tác dụng phụ và biến chứng hiếm gặp

Ở giai đoạn hậu phẫu, bệnh nhân có thể sưng đau quanh đầu gối. Đây là một hiện tượng hoàn toàn bình thường sau phẫu thuật. Tuy nhiên, hãy đến gặp bác sĩ khi vị trí phẫu thuật bắt đầu chảy máu. Bên cạnh đó, phương pháp này còn có thể dẫn đến một số tác dụng phụ hoặc các biến chứng cực kỳ hiếm gặp như:

  • Nhiễm khuẩn: với tỷ lệ gặp phải là 0.2-0.48%, chủ yếu gặp ở bệnh nhân ghép gân đồng loại. 
  • Hạn chế biên độ vận động khớp gối: với tỷ lệ gặp phải trên 5%, chủ yếu gặp ở bệnh nhân sử dụng gân bánh chè tự thân. 
  • Lỏng gối: có thể gặp với tỷ lệ từ 2.4% – 3.4%, chủ yếu liên quan đến đứt hoặc giãn mảnh ghép sau mổ.

Ngoài ra, phẫu thuật nội soi khớp gối còn có thể dẫn đến tình trạng huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT), tổn thương ngẫu nhiên trong khớp gối, tổn thương dây thần kinh dẫn đến mất cảm giác da trên đầu gối,.. Nhưng nhìn chung, những tác dụng phụ và biến chứng xảy ra với tỷ lệ rất thấp, gần như là hiếm gặp. Lỏng gối sau mổ thường gặp hơn, do chế độ luyện tập sau phẫu thuật không được kiểm soát tốt hoặc tái chấn thương sau phẫu thuật. Vì vậy, TS.BS Tăng Hà Nam Anh nhấn mạnh, người bệnh nên đặc biệt lưu ý đến những chế độ luyện tập phục hồi chức năng sau phẫu thuật.

Phục hồi chức năng sau phẫu thuật

Kết quả của quá trình điều trị bệnh nói chung, hay điều trị bằng phẫu thuật nói riêng, ngoài vai trò của người thầy thuốc còn phải dựa vào ý chí, nỗ lực của chính bản thân người bệnh. Điều này càng thể hiện rõ trong cuộc phẫu thuật nội soi khớp gối. Thành công của cuộc phẫu thuật mới chỉ là bước đầu, quá trình tuân thủ, tập luyện sau phẫu thuật của người bệnh mới mang lại kết quả chung cuộc.

Để hỗ trợ tốt cho quá trình phục hồi sau phẫu thuật, bệnh nhân có thể tập vật lý trị liệu cho khớp gối. Một chế độ vận động thích hợp sẽ giúp bệnh nhân khôi phục sức cơ và tầm vận động của khớp. Tuy nhiên cần lưu ý rằng, chế độ luyện tập sau phẫu thuật còn tùy thuộc vào thành phần nào của khớp tổn thương, vật liệu nào đã được sử dụng, kỹ thuật phẫu thuật nào đã được áp dụng, mà có phương pháp tập luyện thích hợp. Do đó, không có bài tập nào thích hợp với tất cả bệnh nhân. Bài tập cụ thể cho từng người bệnh phải được các bác sĩ chỉ định.

Theo TS.BS Tăng Hà Nam Anh, sau phẫu thuật nội soi khớp gối, bệnh nhân cần tuân thủ nghiêm túc chế độ luyện tập, tái khám đúng lịch, đầy đủ theo hẹn để được bác sĩ theo dõi sát sao hơn.

Phẫu thuật nội soi khớp gối ở đâu?

Quy tụ đội ngũ chuyên gia đầu ngành, trang bị hệ thống máy móc hiện đại, tiên tiến, khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã chẩn đoán và điều trị thành công cho rất nhiều ca bệnh về khớp gối nói riêng và cơ, xương, khớp nói chung do chấn thương thể thao, tai nạn lao động, tai nạn sinh hoạt, tai nạn giao thông,… 

Được trang bị hệ thống máy móc hiện đại như: máy X-quang thế hệ mới, máy chụp CT 128 dãy, máy cộng hưởng từ hạt nhân MRI, máy nội soi công nghệ 3D độ phân giải cao, hệ thống máy phẫu thuật robot Artis Pheno (Siemens)…, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã thực hiện thành công các kỹ thuật phẫu thuật nội soi khớp gối phức tạp nhất. Ngoài ra, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh còn thực hiện các kỹ thuật mang tính đột phá như: Phẫu thuật thay xương cho người bệnh ung thư xương; thay khớp khuỷu, khớp vai; phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng chéo trước/dây chằng chéo sau; khâu bảo tồn dây chằng chéo trước/dây chằng chéo sau; phẫu thuật tái tạo và sửa chữa tổn thương đa dây chằng khớp gối; nối gân achilles (gân gót)…

Bên cạnh trang thiết bị hiện đại, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh còn quy tụ các chuyên gia đầu ngành trong làng phẫu thuật chấn thương chỉnh hình tại Việt Nam như: GS.TS.TTND. Nguyễn Việt Tiến, PGS.TS.BS Trần Trung Dũng, TS.BS Tăng Hà Nam Anh, cùng các bác sĩ giàu kinh nghiệm. 

Một ca phẫu thuật nội soi khớp gối được thực hiện tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Một ca phẫu thuật nội soi khớp gối được thực hiện tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Ngoài những thế mạnh trên, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh còn sở hữu hệ thống phòng khám và khu nội trú cao cấp, hiện đại, quy trình chăm sóc hậu phẫu toàn diện từ thông số bệnh, các bữa ăn, chế độ nghỉ ngơi, tập luyện,…, giúp bệnh nhân nhanh chóng hồi phục và ổn định sức khỏe sau phẫu thuật. 

Để đặt lịch khám và điều trị với các chuyên gia đầu ngành tại khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:

Hotline: 1800 6858