Mất vững cột sống có các đặc điểm gì? Đâu là cách xử trí?

Mất vững cột sống là vấn đề bất thường về cột sống khá phổ biến. Tình trạng này có thể liên quan đến chấn thương, thói quen vận động, tuổi tác và các yếu tố khác. Vậy cột sống mất vững nguy hiểm không, điều trị như thế nào?

Mất vững cột sống là gì?

Mất vững cột sống hay mất ổn định cột sống là tình trạng cột sống chuyển động quá mức khi gập duỗi, uốn cong, xoay vặn… Tình trạng này có thể liên quan đến sự suy yếu của các cơ cột sống sâu, sự lỏng lẻo của các khớp liên mấu hoặc sự hao mòn của đĩa đệm liên cột sống. Chuyển động bất thường này gây chèn ép thần kinh, kích thích cơ, khiến người bệnh đau, khó chịu. (1)

Tình trạng này có thể đến từ nhiều nguyên nhân như chấn thương, thoái hóa, tiền sử phẫu thuật… Đặc biệt, mất ổn định cột sống thắt lưng có thể liên quan đến các bệnh lý như thoái hóa đĩa đệm, trượt đốt sống do thoái hóa hoặc các bất thường về cấu trúc ở thân đốt sống, làm giảm ổn định cột sống và phá vỡ các cấu trúc vận động bình thường của cột sống theo thời gian.

Nguyên nhân gây mất vững cột sống

Mất vững cột sống thường liên quan đến các yếu tố sau:

• Thoái hóa đĩa đệm: Đĩa đệm có thể bị hao mòn dần theo thời gian, làm giảm khả năng giảm xóc, dẫn đến mất ổn định cột sống.
• Chấn thương cột sống: Tai nạn, va đập, chấn thương có thể gây gãy xương, trật khớp cột sống, khiến cột sống bị mất ổn định.
• Trượt đốt sống: Tình trạng này xảy ra khi đốt sống trượt về phía trước hoặc phía sau so với đốt sống bên dưới nó.
• U bướu: Sự phát triển mô bất thường có thể làm hao mòn các cấu trúc cột sống, dẫn đến hiện tượng này.
• Dị tật bẩm sinh: Những người có cấu trúc cột sống bất thường bẩm sinh thường dễ bị mất ổn định cột sống hơn bình thường.
• Nhiễm trùng: Các bệnh lý nhiễm trùng toàn thân có thể khiến cấu trúc cột sống bị suy yếu, gây ra tình trạng này.
• Tiền sử phẫu thuật: Một trong những nguyên nhân có thể là di chứng của một số ca phẫu thuật liên quan.

Những triệu chứng thường gặp của tình trạng này

Việc nhận biết sớm triệu chứng giúp người bệnh có cơ hội được can thiệp điều trị sớm, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị, cải thiện hiệu quả tình trạng mất vững cột sống. Một số triệu chứng điển hình của bệnh lý này mà mỗi người cần lưu ý gồm:

• Đau thắt lưng, lưng, cổ; cơn đau trầm trọng hơn khi vận động hoặc duy trì một tư thế lâu. Cơn đau có thể lan xuống cánh tay hoặc chân.
• Co thắt cơ hoặc căng cứng cơ bắp.
• Đau, khó chịu chân từng cơn.
• Tê bì, yếu tay chân.
• Giảm khả năng, phạm vi vận động.
• Khó khăn khi đi lại hoặc giữ thăng bằng

Chẩn đoán mất vững cột sống bằng những phương pháp nào?

Để xác định chính xác vấn đề người bệnh gặp phải và mức độ nghiêm trọng, từ đó có kế hoạch điều trị phù hợp, bác sĩ thường chỉ định các phương pháp chẩn đoán sau:

1. Thăm khám lâm sàng

Bước đầu của chẩn đoán mất vững cột sống là khám lâm sàng, bác sĩ sẽ tiến hành khám sức khỏe tổng quát, kiểm tra chức năng thần kinh, khai thác bệnh sử để có đánh giá tổng quan về vấn đề người bệnh gặp phải cũng như đánh giá tình trạng sơ bộ, từ đó có những chỉ định cận lâm sàng phù hợp.

2. Chẩn đoán hình ảnh

Đây là phương pháp được ứng dụng phổ biến trong chẩn đoán các bệnh lý cơ xương khớp, bao gồm:

• Chụp MRI và chụp CT: Thường được sử dụng nhằm tìm kiếm nguyên nhân gây đau lưng dữ dội, đặc biệt khi cơn đau xảy ra trong các hoạt động như nâng vật nặng, cúi người hoặc duỗi thẳng cột sống.
• Chụp X-quang: Thường được sử dụng để quan sát sự thay đổi trong cấu trúc xương, đánh giá sự thẳng hàng và ổn định của cột sống.

Có những phương pháp điều trị nào hiện nay?

Sau khi có kết quả chẩn đoán mất vững cột sống, tùy vào trường hợp cụ thể mà bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp, điển hình là:

1. Điều trị không phẫu thuật

Phương pháp ưu tiên cho điều trị tình trạng này là điều trị bảo tồn, bao gồm:

• Nghỉ ngơi và hạn chế vận động mạnh: Khi bị đau, người bệnh cần được nghỉ ngơi đầy đủ, hạn chế vận động. Trong một số trường hợp cần thiết, người bệnh cần sử dụng thêm nẹp để cố định cột sống, giúp cột sống ổn định hơn cũng như giảm tình trạng đau nhức.
• Vật lý trị liệu: Đây là phương pháp phổ biến trong điều trị các bệnh lý cơ xương khớp, bao gồm mất vững cột sống. Kế hoạch vật lý trị liệu được bác sĩ xây dựng theo hướng cá nhân hóa để đảm bảo phù hợp với mỗi người, từ đó đảm bảo hiệu quả phục hồi cũng như tránh các rủi ro, thương tổn không đáng có.
• Thuốc giảm đau, chống viêm: Một số loại thuốc giảm đau, chống viêm có thể được kê đơn nhằm kiểm soát triệu chứng viêm đau ở người bệnh.

2. Điều trị phẫu thuật

Trường hợp các phương pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả mong muốn, phẫu thuật là phương án cuối cùng được bác sĩ cân nhắc để kiểm soát bệnh lý này. Tùy vấn đề người bệnh gặp phải mà bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp can thiệp phù hợp, có thể bao gồm:

• Phẫu thuật bắt vít cột sống qua ống nong
• Phẫu thuật hàn xương cột sống
• Phẫu thuật cắt bỏ bản sống
• Phẫu thuật cắt bỏ đĩa đệm
• Phẫu thuật mở lỗ thần kinh
• Phẫu thuật giải áp cột sống

Sau phẫu thuật, để đảm bảo tốc độ phục hồi và tránh các rủi ro hậu phẫu, người bệnh cần được nghỉ ngơi, theo dõi, sau đó tập vật lý trị liệu, điều chỉnh lối sống và tái khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ.

Như vậy, mất vững cột sống là vấn đề cơ xương khớp cần được quan tâm, nếu không được phát hiện và can thiệp sớm có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, chất lượng sống người bệnh. Do đó, việc duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ và thăm khám ngay khi xuất hiện triệu chứng bất thường đóng vai trò quan trọng trong tối ưu hiệu quả điều trị, phục hồi sau điều trị.