Lọc máu có nguy hiểm không là thắc mắc phổ biến của nhiều bệnh nhân suy thận hoặc đang được chỉ định điều trị bằng phương pháp này. Đây là kỹ thuật quan trọng giúp loại bỏ chất độc, nước thừa và cân bằng điện giải khi thận mất chức năng. Tuy nhiên, lọc máu là can thiệp y tế chuyên sâu, nếu không thực hiện đúng cách có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng. Bài viết dưới đây, BS.CKII Hồ Tấn Thông, Đơn vị Nội thận – Lọc máu, sẽ giúp bạn hiểu rõ các nguy cơ tiềm ẩn của lọc máu và cách giảm thiểu rủi ro khi điều trị.
Lọc máu là phương pháp điều trị thay thế thận phổ biến và an toàn, thường được chỉ định như một biện pháp cứu sống cho bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối hoặc suy thận cấp. Tuy nhiên, như bất kỳ thủ thuật y khoa nào, lọc máu cũng tiềm ẩn một số nguy cơ. Một số biến cố (từ nhẹ đến nghiêm trọng) có thể xảy ra trong hoặc sau khi chạy thận nhân tạo. Nếu bạn hoặc người thân đang cần lọc máu, nên khám tại trung tâm thận nhân tạo uy tín, đồng thời theo dõi sát các dấu hiệu bất thường trong và sau lọc máu.
Lọc máu (dialysis) gồm có 2 phương pháp:
Mỗi phương pháp lọc máu có những ưu và nhược điểm khác nhau, việc lựa chọn chạy thận nhân tạo hay lọc màng bụng phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tình trạng bệnh, hoàn cảnh sống, khả năng tự chăm sóc và tư vấn chuyên môn từ bác sĩ chuyên khoa. Cùng với ghép thận, đây là 3 phương pháp điều trị cho người bệnh thận mạn giai đoạn 5 (giai đoạn cuối) có chỉ định điều trị thay thế thận.
Dưới đây là một số rủi ro và tác dụng phụ có thể gặp khi chạy thận nhân tạo ngắt quãng. Việc lọc máu liên tục thường ít rủi ro các có tốc độ lọc thấp, đảm bảo an toàn cho người bệnh nguy kịch như ngộ độc, sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng…
Cần lưu ý, lọc máu có nguy hiểm không phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như bệnh nền, thiết bị lọc, chất lượng dịch lọc, chế độ ăn uống…
Hạ huyết áp là tác dụng phụ thường gặp khi chạy thận nhân tạo. Nguyên nhân thường vì giảm thể tích máu nhanh chóng do thời gian chạy thận ngắn. Người bệnh có thể gặp tình trạng choáng váng, có thể khắc phục bằng cách theo dõi huyết áp thường xuyên và điều chỉnh tốc độ rút dịch cũng như tốc độ máu phù hợp.
Chuột rút có thể xảy ra do các yếu tố như tụt huyết áp, tốc độ siêu lọc cao, nồng độ natri thấp, hạ magiê, kali, canxi trong máu. Để khắc phục chuột rút, người bệnh có thể được truyền dung dịch NaCl 0,9%, xoa bóp vùng chuột rút để giảm đau. (1)
Người bệnh lọc máu có thể gặp tình trạng ngứa do dị ứng với màng lọc, nồng độ phospho trong máu cao, do dị ứng thuốc điều trị. Tuy nhiên, ngứa cũng là triệu chứng phổ biến ở người suy thận, người bệnh có thể được điều trị bằng các loại kem bôi da hoặc thuốc để giảm ngứa, cũng như điều trị rối loạn chuyển hóa canxi phốt pho.
Chạy thận nhân tạo thường loại bỏ chất điện giải cần thiết như kali, khiến điện giải trong cơ thể không ổn định, đặc biệt ở người bệnh đái tháo đường. Ngay cả khi người bệnh tuân thủ tốt chế độ ăn uống và điều trị vẫn có thể gặp tình trạng rối loạn điện giải.
Người bệnh chạy thận nhân tạo có nguy cơ nhiễm trùng do nhiều nguyên nhân như catheter sử dụng lâu ngày, vệ sinh kém, dị ứng hóa chất tiệt trùng. Đảm bảo dụng cụ và không gian lọc máu vô trùng là cách hạn chế nguy cơ nhiễm trùng tốt nhất.
Người bệnh lọc máu thường mệt mỏi do mất chức năng thận, phản ứng khi lọc máu, căng thẳng tâm lý… Có thể cải thiện bằng cách tuân thủ phác đồ điều trị, duy trì lối sống lành mạnh và chế độ dinh dưỡng phù hợp.
Hội chứng này không xảy ra trong lúc chạy thận nhân tạo, mà xảy ra khi chạy thận nhân tạo đã kết thúc. Khi gặp tình trạng này, người bệnh sẽ bị hôn mê rất sâu sau chạy thận lần đầu mà không phải do xuất huyết não hay nhồi máu não. Tình trạng hôn mê này được cho rằng do giảm đột ngột và nhanh các chất độc do suy thận như ure và creatinin, gây tình trạng mất quân bình trong áp lực thẩm thấu máu. Chạy thận lần đầu ít giờ, đặc biệt là ở người bệnh có ure và creatinin tăng rất cao, được xem như cách hữu hiệu để ngăn ngừa hội chứng này.
Chạy thận nhân tạo có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết não, đặc biệt là những người bệnh có huyết áp tăng rất cao lúc chạy thận do cần phải dùng thuốc kháng đông để duy trì hệ thống máu ngoài cơ thể. Kiểm soát huyết áp tốt cũng như dùng kháng đông cẩn trọng là phương pháp để phòng ngừa biến cố này.
Có thể thấy, lọc máu vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tuy nhiên, đây là phương pháp không thể thay thế trong nhiều trường hợp, do đó, người bệnh nên chủ động chọn cơ sở y tế chất lượng để hạn chế nguy cơ xảy ra biến cố. Ngoài ra cần nhớ, lọc máu có nguy hiểm không còn phụ thuộc vào thói quen sống, sự tuân thủ phác đồ của người bệnh.
Lọc màng bụng có ưu điểm giúp người bệnh có thể lọc máu mà không cần đến cơ sở y tế, tuy nhiên phương pháp này cũng có một số nguy cơ như:
Đa số các biến chứng đều cần được khắc phục bởi bác sĩ, phụ thuộc vào nguyên nhân gây biến chứng, bác sĩ sẽ khắc phục bằng các phương pháp khác nhau.
Để giảm nguy cơ gặp biến chứng khi lọc máu, người bệnh lọc máu cần lưu ý:
Mặc dù lọc máu có thể gây một số rủi ro, nhưng đây là phương pháp không thể thay thế, giúp cứu sống người bệnh trong nhiều trường hợp nguy cấp như sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, ngộ độc… Đặc biệt, trong nhiều trường hợp như người bệnh thận mạn giai đoạn cuối lọc máu là bắt buộc để duy trì sự sống nếu không ghép thận. Việc kiểm soát tốt chế độ ăn uống và tuân thủ điều trị có thể giúp người bệnh duy trì sức khỏe và chất lượng sống trong thời gian dài.
Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là địa chỉ lọc máu uy tín, chất lượng tại TP.HCM với hệ thống máy lọc hiện đại, không gian lọc máu đảm bảo vệ sinh và nguồn nước R.O dùng để lọc máu theo tiêu chuẩn châu Âu. Ngoài ra, trong quá trình lọc máu người bệnh được theo dõi liên tục bởi các bác sĩ giàu kinh nghiệm, giúp đảm bảo an toàn, kịp thời xử lý biến chứng nếu có.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Lọc máu có nguy hiểm không còn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, phương pháp thực hiện và chất lượng cơ sở y tế. Để đảm bảo an toàn, người bệnh cần được thăm khám và điều trị tại bệnh viện uy tín, trang bị đầy đủ máy móc hiện đại. Khoa Nội thận – Lọc máu, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là địa chỉ tin cậy với đội ngũ chuyên gia đầu ngành và hệ thống lọc máu tiên tiến, giúp kiểm soát biến chứng hiệu quả. Đặt lịch khám ngay hôm nay để được tư vấn và theo dõi sát sao quá trình điều trị.
