Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, khoảng 70-80% người cao tuổi ở Mỹ bị tăng huyết áp. Bệnh lý này có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm ở tim, não, thận, thậm chí tăng nguy cơ tử vong ở người cao tuổi. Vậy huyết áp người già 80 tuổi bao nhiêu là bình thường? Có những cách nào giúp ổn định huyết áp cho người cao tuổi?
Huyết áp là áp lực của dòng máu tác động lên thành mạch máu khi máu được bơm bởi tim để cung cấp oxy và dưỡng chất cho cơ thể. Đây là chỉ số quan trọng giúp đánh giá tình trạng sức khỏe của hệ tim mạch và toàn bộ cơ thể. Khi đo huyết áp, có hai chỉ số được hiển thị bao gồm:
Ở mọi độ tuổi, huyết áp luôn cần được duy trì trong phạm vi ổn định để đảm bảo cơ thể hoạt động hiệu quả. Tuy nhiên, khi con người già đi, hệ thống mạch máu và tim có thể gặp nhiều thay đổi, khiến việc quản lý huyết áp trở nên quan trọng hơn. Người cao tuổi, đặc biệt là người 80 tuổi, cần chú ý theo dõi huyết áp để ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.
Ở người trưởng thành, mức huyết áp lý tưởng là < 120/80 mmHg với nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và đột quỵ thấp. Tuy nhiên, khi càng lớn tuổi, huyết áp sẽ càng có nhiều thay đổi. Với người 80 tuổi, chỉ số huyết áp lý tưởng thường khác nhau tùy theo tình trạng sức khỏe, cơ địa, các bệnh lý nền đang mắc phải, nhưng vẫn cần nằm trong giới hạn nhất định để tránh nguy cơ biến chứng.
Huyết áp bất thường không chỉ gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe mà còn làm tăng nguy cơ biến chứng ở các cơ quan quan trọng như não, tim và thận. Vì vậy, việc duy trì mức huyết áp ổn định là mục tiêu quan trọng để bảo vệ sức khỏe lâu dài cho người 80 tuổi.
Huyết áp lý tưởng ở người cao tuổi, đặc biệt là người 80 tuổi, có phần khác biệt so với người trẻ tuổi do sự lão hóa của cơ thể. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) năm 2017 khuyến cáo người lớn từ 65 tuổi trở lên nên duy trì chỉ số huyết áp khỏe mạnh dưới 130/80 mmHg. Tuy nhiên, người từ 80 tuổi trở lên thường mắc nhiều bệnh mãn tính, tình trạng sức khỏe tổng thể kém, thường sử dụng nhiều loại thuốc và có thể gặp các vấn đề về nhận thức. (2)
Nhiều nghiên cứu đã đưa ra kết luận rằng, đối với người lớn từ 80 tuổi trở lên, kiểm soát chặt chẽ huyết áp tâm thu xuống dưới 120 mmHg sẽ giúp giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ, tử vong và suy giảm nhận thức nhẹ, nhưng lại làm tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận.
Tuy nhiên, mỗi người sẽ có tình trạng sức khỏe khác nhau, do đó mức huyết áp lý tưởng có thể thay đổi tùy thuộc vào cơ địa và các bệnh lý nền. Một số người cao tuổi cảm thấy khỏe mạnh với mức huyết áp cao hơn hoặc thấp hơn một chút, với điều kiện không có triệu chứng bất thường hoặc các biến chứng nghiêm trọng. Vì vậy, người 80 tuổi cần được theo dõi huyết áp thường xuyên để phát hiện sớm những thay đổi bất thường và có biện pháp điều chỉnh phù hợp.
Huyết áp của người 80 tuổi được xem là bất thường khi vượt quá mức lý tưởng hoặc giảm xuống quá thấp. Huyết áp cao trên 140/90 mmHg hoặc huyết áp thấp dưới 90/60 mmHg có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ, suy tim, hoặc ngất xỉu.
>>> Xem thêm: Huyết áp người trên 60 tuổi bao nhiêu là tốt? Cách duy trì ổn định
Có nhiều yếu tố góp phần ảnh hưởng đến huyết áp ở người cao tuổi. Những thay đổi trong cơ thể do quá trình lão hóa và các yếu tố từ môi trường sống đều có thể làm huyết áp biến động:
Tăng huyết áp là tình trạng thường gặp ở người lớn tuổi, đặc biệt những người từ 80 tuổi trở lên. Ở độ tuổi này, các yếu tố như lão hóa mạch máu, suy giảm chức năng tim, bệnh lý kèm theo và thay đổi nội tiết có thể khiến huyết áp dễ mất kiểm soát.
Khoảng 70% người ở độ tuổi từ 80 bị huyết áp cao, đây được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì thường có rất ít hoặc không có triệu chứng. Do đó, nhiều người không biết bản thân mình bị tăng huyết áp, khiến việc điều trị bị chậm trễ, làm huyết áp tăng cao không được kiểm soát kịp thời, nguy cơ dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, bệnh thận, suy giảm trí nhớ…
Đối với người lớn tuổi, huyết áp tâm thu thường là 130 mmHg hoặc cao hơn, nhưng huyết áp tâm trương lại nhỏ hơn 80 mmHg. Tình trạng này được gọi là tăng huyết áp tâm thu đơn độc, nguyên nhân là do động mạch chính bị xơ cứng vì tuổi tác. Đây là dạng huyết áp cao phổ biến nhất ở người lớn tuổi và có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như khó thở khi hoạt động thể chất nhẹ, choáng váng khi đứng quá nhanh và dễ té ngã .
Nếu không được kiểm soát kịp thời, tăng huyết áp ở người cao tuổi còn có thể làm giảm khả năng tự vận động và tăng khả năng mắc các bệnh lý khác hoặc như xơ vữa động mạch, suy tim hoặc làm trầm trọng thêm các bệnh nền đang sẵn có.
Huyết áp thấp ở người 80 tuổi cũng không kém phần nguy hiểm. Tình trạng này có thể làm giảm lưu lượng máu đến não và các cơ quan quan trọng khác, gây ra các triệu chứng như hoa mắt, chóng mặt, thậm chí ngất xỉu. Đối với người già, những cơn ngất xỉu rất nguy hiểm vì có thể dẫn đến chấn thương nặng do té ngã.
Huyết áp thấp còn là nguyên nhân dẫn tới bệnh mất trí nhớ. Huyết áp càng thấp khả năng bị mất trí nhớ càng cao. Nghiên cứu cho thấy, người có huyết áp tâm trương thấp kéo dài <70 mmHg có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer tăng gấp đôi trong khoảng thời gian 20 năm. (4)
Để hỗ trợ người cao tuổi duy trì huyết áp ổn định, cần có những giải pháp cụ thể và lâu dài.
Thừa cân – béo phì không chỉ làm tăng áp lực lên tim mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến chỉ số huyết áp, gây tăng huyết áp. Thống kê cho thấy, khoảng 85% bệnh nhân tăng huyết áp có chỉ số BMI > 25 và béo phì làm tăng 2,35 lần mắc tăng huyết áp.
Vì vậy, giảm cân là một trong những cách tốt nhất để hạ huyết áp. Cứ mỗi kilogam cân nặng giảm được, huyết áp có thể giảm 1mmHg. Tuy nhiên, cần giảm cân khoa học, theo hướng dẫn của bác sĩ, đặc biệt là người cao tuổi.
Chế độ ăn uống lành mạnh có thể giúp kiểm soát huyết áp. Khi chuẩn bị thực đơn cho người cao tuổi, nên hạn chế sử dụng muối, tốt nhất nên giảm lượng muối theo khuyến cáo của bác sĩ. Thay vào đó, nên ưu tiên cho người cao tuổi bổ sung nhiều rau xanh, trái cây tươi, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt.
Việc rèn luyện thể chất thường xuyên không chỉ cải thiện tuần hoàn máu mà còn giúp giảm căng thẳng và ổn định huyết áp. Người cao tuổi nên chọn các hoạt động phù hợp với thể trạng như đi bộ, yoga, thiền định hoặc vận động theo hướng dẫn của bác sĩ. Tuy nhiên, cần lưu ý đối với người từ 80 tuổi, khi vận động cần có người thân hỗ trợ để tránh thực hiện các hoạt động quá sức hoặc nguy cơ té ngã.
Rượu bia, thuốc lá là những tác nhân có thể làm tăng huyết áp. Vì vậy, để giúp ổn định huyết áp, đặc biệt ở người cao tuổi, nên giảm hoặc không uống rượu, bia, ngưng hút thuốc lá.
Nước đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì áp lực máu ổn định. Người 80 tuổi nên uống đủ lượng nước mỗi ngày để cơ thể không bị mất nước, nhất là trong những ngày thời tiết nóng bức hoặc khi hoạt động thể chất.
Gia đình nên tạo môi trường sống thoải mái, vui vẻ để giúp người cao tuổi được thư giãn tinh thần, tránh các tình huống gây căng thẳng tâm lý. Những hoạt động như nghe nhạc, đọc sách, chơi cờ hoặc tham gia các câu lạc bộ dành cho người cao tuổi có thể giúp thư giãn và giữ cho huyết áp không bị biến động.
Đo huyết áp hàng ngày giúp theo dõi và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường ở người cao tuổi. Nếu huyết áp có xu hướng tăng hoặc giảm đột ngột, người thân cần báo với bác sĩ để kịp thời xử lý.
Huyết áp thường có xu hướng tăng cao vào buổi sáng do cơ thể tăng cường sản sinh các hormone như cortisol và adrenaline. Do đó, tim đập nhanh hơn và làm áp lực máu tăng. Nếu chỉ số huyết áp vào buổi sáng tăng quá cao hoặc gây ra các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, nên đưa người bệnh đến gặp bác sĩ của Bệnh viện Tâm Anh để kiểm tra.
Việc sử dụng thuốc huyết áp cần dựa trên chỉ định của bác sĩ, vì mỗi trường hợp sẽ có phác đồ điều trị riêng. Đối với người 80 tuổi, việc dùng thuốc huyết áp cần hết sức thận trọng để tránh các tác dụng phụ không mong muốn, kết hợp với đó là duy trì lối sống lành mạnh để hạn chế phụ thuộc vào thuốc.
Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Huyết áp người già 80 tuổi cần được kiểm soát chặt chẽ, đặc biệt là huyết áp tâm thu. Người thân trong gia đình nên quan tâm, chăm sóc tốt cho người cao tuổi thông qua chế độ dinh dưỡng phù hợp, hỗ trợ vận động, kiểm soát tốt các bệnh nền và theo dõi huyết áp thường xuyên.
