Đau nhức xương khớp ở người già là vấn đề sức khỏe phổ biến, gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh không chỉ giới hạn ở các cơn đau cục bộ mà còn có thể phát triển thành đau nhức xương khớp toàn thân, làm suy giảm khả năng vận động và sinh hoạt hàng ngày.
Đau nhức xương khớp là triệu chứng phổ biến ở người cao tuổi, gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Theo thống kê của Hội Cơ Xương khớp Việt Nam, khoảng 60% người trên 65 tuổi và 85% người trên 80 tuổi bị thoái hóa khớp, tỷ lệ này gia tăng theo độ tuổi. Người cao tuổi có thể bị đau ở nhiều vị trí như cổ, thắt lưng, khớp háng, đầu gối… gây mệt mỏi, mất ngủ, lo âu và tiềm ẩn nguy cơ mắc các bệnh lý xương khớp khác.
Đau nhức xương khớp ở người già có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm các yếu tố tự nhiên của quá trình lão hóa và các tình trạng bệnh lý. Một số nguyên nhân phổ biến gây đau nhức xương khớp toàn thân ở người già bao gồm:
Khi tuổi tác tăng lên, khối lượng cơ giảm làm tăng áp lực lên các khớp, dẫn đến nguy cơ viêm khớp và đau khớp. Các khớp có thể trở nên cứng và kém linh hoạt do giảm lượng chất nhờn bôi trơn bên trong khớp, sụn mỏng dần, cùng với sự co ngắn của dây chằng. Thoái hóa khớp như viêm xương khớp cũng thường gặp ở những người cao tuổi, khi mà mô sụn các đầu xương bị phá vỡ do chuyển động lặp lại, dẫn đến đau, cứng và sưng khớp [1].
Nếu trong gia đình có người thân mắc bệnh đau nhức xương khớp, thì khả năng mắc bệnh của bản thân sẽ cao hơn. Di truyền có thể khiến một số người dễ bị đau khớp khi già đi, vì DNA ảnh hưởng đến cấu trúc, sức mạnh và tính toàn vẹn của khớp cũng như cách cơ thể phản ứng với tình trạng viêm. Ngoài ra, một số yếu tố lối sống, như các thói quen xấu được thừa hưởng từ các thành viên trong gia đình cũng có thể góp phần gây ra bệnh.
Người ít vận động dễ gặp phải tình trạng cứng khớp, vì máu không lưu thông đều đến các khớp. Điều này gây ảnh hưởng đến việc tuần hoàn và làm tăng nguy cơ đau nhức xương khớp.
>> Tham khảo thêm về tình trạng: Đau nhức xương khớp ở người trẻ
Thừa cân và béo phì gây áp lực lên cơ xương khớp, đặc biệt là ở khớp gối và cột sống, dẫn đến đau nhức về lâu dài. Ngoài ra, thừa cân và béo phì là nguy cơ của các rối loạn chuyển hóa trong cơ thể và gia tăng các phản ứng viêm từ đó dẫn đến đau nhức xương khớp.
Chấn thương như tai nạn giao thông, tai nạn lao động hoặc té ngã bất ngờ… có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến xương khớp và dây chằng. Những chấn thương này có thể gây sưng viêm, gãy xương, rách đứt dây chằng quanh khớp, nếu không được điều trị đúng cách sẽ gây ảnh hưởng đến hệ cơ xương khớp, dẫn đến đau nhức xương khớp kéo dài.
Khi cơ thể thiếu các chất dinh dưỡng thiết yếu, đặc biệt là canxi và omega-3, sẽ dẫn đến các cơn đau nhức xương khớp khi tuổi tác tăng lên. Vì vậy, một chế độ ăn uống cân bằng, với đầy đủ các chất dinh dưỡng thiết yếu có thể giúp bảo vệ khớp khỏi những tổn thương và duy trì sức khỏe xương khớp.
Chế độ sinh hoạt không lành mạnh như thói quen sử dụng chất kích thích như rượu bia, thuốc lá hay sử dụng ma túy… cũng là những yếu tố góp phần gây bệnh đau nhức xương khớp ở người già.
Các bệnh lý liên quan đến xương khớp có thể gây đau nhức nghiêm trọng, đặc biệt ở người cao tuổi bao gồm:
Bệnh đau nhức xương khớp ở người già có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của họ. Những tác động chính của bệnh đau nhức xương khớp ở người cao tuổi có thể bao gồm:
Người cao tuổi thường xuyên bị rối loạn giấc ngủ, khi bị đau nhức xương khớp sẽ càng dễ mất ngủ hơn. Việc thiếu ngủ không chỉ làm tăng cảm giác đau nhức mà còn khiến tình trạng này trở nên trầm trọng hơn, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe thể chất và tinh thần.
Người cao tuổi bị đau nhức xương khớp thường gặp khó khăn trong việc thực hiện các hoạt động hàng ngày, như mặc quần áo, vệ sinh cá nhân… làm giảm khả năng tự chăm sóc bản thân.
Đau nhức xương khớp ở người già khiến họ ngại di chuyển, vận động, đặc biệt là ngại tập luyện thể dục thể thao. Điều này dẫn đến tăng cân và làm triệu chứng bệnh khớp trở nên nghiêm trọng hơn. Thừa cân cũng dễ gây ra các biến chứng nặng nề như bệnh tiểu đường, cao huyết áp và các vấn đề sức khỏe khác.
Một nghiên cứu được thực hiện trước đây đã chỉ ra mối liên hệ giữa bệnh trầm cảm và bệnh xương khớp [2]. Nghiên cứu này cho thấy tình trạng đau nhức xương ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần, với hơn 40% người tham gia nghiên cứu có biểu hiện trầm cảm do các triệu chứng của viêm khớp gây ra.
Một số biến chứng có thể xảy ra do đau nhức xương khớp ở người già bao gồm:
Để khắc phục tình trạng đau nhức xương khớp toàn thân ở người già, có thể áp dụng các phương pháp sau:
Để phòng ngừa tình trạng đau nhức xương khớp ở người già, việc duy trì một lối sống lành mạnh, kết hợp với các biện pháp chăm sóc xương khớp phù hợp là rất quan trọng. Dưới đây là một số phương pháp giúp người cao tuổi giảm thiểu nguy cơ đau nhức xương khớp:
Thay đổi lối sống lành mạnh có thể giúp giảm đau nhức xương khớp hiệu quả. Ngủ đúng giờ và đủ giấc (khoảng 8 tiếng mỗi ngày), tránh sử dụng thiết bị điện tử trước khi đi ngủ, cùng với việc giảm căng thẳng bằng cách tập thiền và dành thời gian nghỉ ngơi hợp lý… có thể giúp người bệnh cải thiện tình trạng đau nhức.
Tập luyện thể dục thường xuyên với các bài tập phù hợp như đi bộ hoặc tập dưỡng sinh giúp cơ thể được vận động, tăng cường sự linh hoạt cho xương khớp. Việc này cũng kích thích sản xuất chất bôi trơn cho sụn khớp, giúp cải thiện các cơn đau nhức hiệu quả.
Xem thêm: Đau xương khớp có nên đi bộ không?
Xây dựng chế độ dinh dưỡng đầy đủ và phù hợp để bảo vệ xương khớp, bao gồm việc bổ sung canxi (như tôm, sữa, phô mai…), omega-3 (như cá béo và các loại hạt…), rau xanh (như rau cải xoăn, rau chân vịt…). Ngoài ra, người cao tuổi nên hạn chế tiêu thụ các thực phẩm không tốt như đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, thực phẩm đóng hộp, bánh kẹo và nước ngọt chứa nhiều đường…
Thuốc lá có thể làm tình trạng đau nhức xương khớp ở người già trở nên nghiêm trọng hơn, vì vậy người bệnh nên bỏ thuốc càng sớm càng tốt. Nếu hút thuốc hoặc thường xuyên uống rượu, thì việc từ bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia sẽ hỗ trợ cải thiện sức khỏe xương khớp hiệu quả, do những thói quen tiêu thụ này có thể gây viêm và tổn thương sụn.
Khi trời trở lạnh, người cao tuổi dễ bị đau khớp, cần mặc nhiều lớp áo dày để giữ ấm cho các vùng bị đau nhức và hạn chế ra ngoài quá nhiều. Ngoài ra, uống trà nóng cũng là một cách hiệu quả giúp cơ thể ấm áp hơn, từ đó giảm đau nhức xương khớp.
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh lý xương khớp tại Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Đau nhức xương khớp ở người già là một vấn đề sức khỏe không thể xem nhẹ, do bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống và khả năng vận động. Tình trạng này nếu không được chăm sóc và điều trị kịp thời có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng. Vì vậy, thăm khám định kỳ và áp dụng các biện pháp phòng ngừa như thay đổi chế độ ăn uống hợp lý, tập luyện đều đặn theo hướng dẫn là rất cần thiết.
