Đau nhức xương khớp ở người trẻ là tình trạng phổ biến, có thể đến từ thói quen ăn uống, sinh hoạt và yếu tố bệnh lý. Vậy đâu là dấu hiệu nhận biết, phương pháp điều trị và phòng ngừa bệnh đau xương khớp ở người trẻ?
Đau nhức xương khớp là khi người bệnh cảm thấy đau nhức, khó chịu ở một hoặc nhiều vùng xương khớp trên cơ thể. Tình trạng này có thể kèm theo các triệu chứng khác như sưng nóng khớp, phát ban ngoài da, cứng khớp… ảnh hưởng đến sức khỏe, chất lượng sống người bệnh.
Đau nhức xương khớp hay đau nhức xương khớp ở người trẻ có thể chỉ diễn ra trong vài ngày hoặc lâu hơn tùy vào nguyên nhân gây bệnh. Trong đó, trường hợp đau nhức đến từ yếu tố bệnh lý nếu không được can thiệp kịp thời, có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Do đó, bạn không nên chủ quan khi xuất hiện cảm giác đau nhức xương khớp kéo dài.
Đau nhức xương khớp ở người trẻ có thể đến từ nhiều nguyên nhân, điển hình như:
Ít vận động là một trong những nguyên nhân chính khiến người trẻ đối diện với tình trạng đau nhức xương khớp. Điều này xảy ra do nhóm đối tượng này thường xuyên làm việc với máy tính, ngồi một tư thế quá lâu khiến xương khớp mất đi sự linh hoạt vốn có, gây cứng, yếu hoặc khiến cấu trúc khớp trở nên dễ bị tổn thương.
Tư thế đi, đứng, ngồi, hoạt động của một người có thể ảnh hưởng đến hệ thống cơ xương khớp. Sai tư thế trong thời gian dài gây đau mỏi đầu gối, lưng, cổ và các bộ phận khác. Ngoài ra, thường xuyên khom lưng, nghiêng người, quỳ gối… có thể gây căng cơ, giảm lưu thông máu, dẫn đến tê bì, đau nhức xương khớp ở người trẻ.
Các loại vận động mạnh có thể gây trật khớp, gãy xương, tổn thương dây chằng… từ đó dẫn đến đau xương khớp dữ dội. Đối tượng thường xuyên vận động mạnh như huấn luyện viên thể hình, vận động viên, người làm các công việc đặc thù (bưng bê, khiêng vác)… cần chú ý để tránh rủi ro có thể gặp phải.
Thừa cân, béo phì tạo áp lực lên xương khớp, đặc biệt là khớp háng, khớp gối, cột sống. Điều này làm tăng tốc độ bào mòn sụn khớp, dẫn tới thoái hóa khớp sớm. Béo phì còn tăng nguy cơ hình thành nên các phản ứng viêm trong cơ thể, bao gồm viêm khớp. Bên cạnh đó, tính linh hoạt, uyển chuyển của cơ thể cũng bị suy giảm phần nào khi bị thừa cân, lâu dần dẫn đến cứng khớp, đau nhức khó chịu khi vận động.
Chấn thương là nguyên nhân thường gặp gây ra đau nhức xương khớp ở người trẻ tại vùng bị tổn thương. Ngoài ra, chấn thương trong quá khứ dù đã chữa khỏi nhưng vẫn có thể gây đau nhức kéo dài khi thay đổi thời tiết, mang vác vật nặng hoặc tác động ngoại lực. Tình trạng này thường xuất hiện khi về già nhưng người trẻ cũng có nguy cơ gặp phải.
Căng thẳng trong công việc và cuộc sống diễn ra trong thời gian dài có thể gây ra phản ứng viêm trong cơ thể, phản ứng này kéo dài sẽ bào mòn mô và xương, hình thành hoặc phát triển các bệnh lý viêm xương khớp. Ngoài ra, căng thẳng còn khiến cơ bắp co thắt, căng cứng, đây là những yếu tố khiến thường xuyên khó chịu và đau nhức xương khớp ở người trẻ.
Nhiễm trùng xương và khớp bao gồm các tình trạng viêm khớp nhiễm trùng, nhiễm trùng khớp giả, viêm tủy xương, nhiễm trùng cột sống, nhiễm trùng bàn chân đái tháo đường. Các bệnh lý này thường biểu hiện qua các cơn đau nhức, khó chịu. Nếu không được can thiệp sớm có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm.
Dù không thường gặp nhưng Gen di truyền có thể tăng nguy cơ hình thành các bệnh lý xương khớp, điển hình như Gen HLA-DRB1, gen IL-1, gen TNF-α… Các chuyên gia cho rằng, sự di truyền này có thể liên quan đến các bệnh như viêm khớp dạng thấp, thoái hóa khớp sớm, bệnh gout…
Do đó, nếu người thân trong gia đình có tiền sử mắc các bệnh trên, có thể bạn cũng sẽ mắc phải các bệnh lý đó, gây nên triệu chứng đau nhức xương khớp khi còn trẻ.
Một số dấu hiệu đau nhức xương khớp ở người trẻ bất thường không nên bỏ qua:
>> Tìm hiểu thêm về tình trạng: Đau nhức xương khớp ở người già
Triệu chứng đau nhức xương khớp ở người trẻ bất thường thường hay bị bỏ qua, tuy nhiên đây có thể là dấu hiệu cảnh báo một số bệnh lý như:
Thoái hóa khớp là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau nhức xương khớp. Ở người trẻ, nguyên nhân gây thoái hóa khớp thường đến từ chấn thương, ít vận động, béo phì, đặc thù nghề nghiệp [1]… Các yếu tố này ảnh hưởng đến chức năng sụn, dẫn đến thoái hóa khớp.
Đây là một dạng bệnh tự miễn, xảy ra khi hệ miễn dịch tấn công nhầm các tế bào khỏe mạnh ở khớp. Mặc dù bệnh lý này thường phổ biến hơn ở người lớn tuổi nhưng đau nhức xương khớp ở người trẻ vẫn có nguy cơ gặp phải. Các triệu chứng thường gặp của viêm khớp dạng thấp là đau khớp, sưng nóng khớp, hạn chế vận động…
Gout (gút) là một dạng rối loạn chuyển hóa khi axit uric dư thừa tích tụ, tạo nên các tinh thể tại khớp, khi các tinh thể này lắng đọng vào các khớp sẽ có thể gây giác đau nhức dữ dội theo từng đợt. Bệnh thường xuất hiện ở người có chế độ ăn uống thiếu khoa học, thường xuyên tiêu thụ các thực phẩm giàu purin như hải sản có vỏ, thịt đỏ, rượu bia…
Bệnh loãng xương thường được biết đến ở người lớn tuổi hay phụ nữ giai đoạn mãn kinh. Tuy nhiên, theo bác sĩ chuyên khoa, người trẻ cũng có nguy cơ mắc bệnh loãng xương với các triệu chứng điển hình như đau nhức xương khớp kéo dài, mệt mỏi, chán ăn… Nguyên nhân gây loãng xương ở người trẻ thường do thiếu hụt vitamin D và canxi nặng trong chế độ ăn uống.
Người trẻ tuổi, đặc biệt là nam giới có thể mắc bệnh viêm cột sống dính khớp, đây là một dạng viêm khớp miễn dịch gây viêm các khớp ở vùng mông và vùng cột sống. Triệu chứng của bệnh bao gồm: đau vùng mông hoặc cột sống thắt lưng kéo dài, đau nhiều về đêm kèm cứng khớp buổi sáng sau khi thức dậy.
Hoại tử chỏm xương đùi là tình trạng phần đầu xương đùi bị tổn thương do thiếu máu nuôi dưỡng, khiến xương yếu dần, dễ sụp và gây đau khớp háng. Bệnh thường xuất hiện ở nhóm đối tượng 20 – 50 tuổi, nam giới có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn nữ giới. Bệnh tiến triển từ từ, nếu không can thiệp sớm có thể dẫn đến hỏng khớp và phải thay khớp háng. Việc phát hiện và điều trị kịp thời giúp giảm đau và giữ chức năng vận động.
Giai đoạn đầu, bệnh lao xương thường không xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Khi bệnh tiến triển, có thể gây đau lưng dữ dội, sưng cứng khớp hoặc hình thành áp xe. Nếu không được can thiệp kịp thời, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng về thần kinh, liệt nửa người, biến dạng xương…
Dưới đây là một số phương pháp chẩn đoán tình trạng đau nhức xương khớp ở người trẻ phổ biến:
Tùy thuộc vào kết quả chẩn đoán mà bác sĩ sẽ chỉ định/hướng dẫn phương pháp điều trị phù hợp cho từng đối tượng cụ thể. Một số phương pháp được ứng dụng phổ biến trong cải thiện đau nhức xương khớp ở người trẻ gồm:
Điều trị bằng thuốc là phương pháp nội khoa được ưu tiên trong hầu hết các bệnh lý, trong đó có bệnh đau nhức xương khớp ở người trẻ. Thuốc có giảm đau, giảm sưng viêm và cải thiện một số triệu chứng khác mà người trẻ gặp phải có thể được sử dụng.
Cần lưu ý, thuốc chỉ nên dùng theo đơn kê của bác sĩ, người bệnh không tự ý mua hoặc thay đổi liều dùng thuốc khi chưa được sự cho phép từ bác sĩ chuyên khoa.
Khi gặp các vấn đề đau nhức xương khớp, người bệnh thường nghĩ ngay đến chườm nóng hoặc chườm lạnh bởi phương pháp này giúp giảm đau nhức hiệu quả, nhanh chóng, dễ thực hiện. Tùy vào các bệnh lý khác nhau có thể chườm nóng hoặc chườm lạnh phù hợp.
Trong từng đợt đau nhức, người bệnh có thể sử dụng túi đá hoặc túi sưởi với nhiệt độ phù hợp chườm ngoài da tại vùng xương khớp bị sưng đau khoảng 15 – 20 phút/lần.
Vật lý trị liệu là phương pháp hiệu quả, độ an toàn cao, được ứng dụng phổ biến trong điều trị các bệnh về xương khớp. Tùy thuộc vào trường hợp cụ thể mà bác sĩ có thể chỉ định vận động trị liệu (các hoạt động mang tính chuyển động, co duỗi khớp), tác nhân vật lý (điện xung, laser, siêu âm, sóng ngắn, xung kích…) hoặc kết hợp cả hai.
Thông thường, vật lý trị liệu sẽ được phối hợp thêm với các phương pháp khác nhằm tăng hiệu quả điều trị đau nhức xương khớp ở người trẻ.
Phẫu thuật là phương án điều trị cuối cùng, chỉ nên thực hiện khi xương khớp bị tổn thương nghiêm trọng, không thể phục hồi nhờ các phương pháp điều trị bảo tồn. Tùy thuộc vào loại tổn thương và khả năng đáp ứng điều trị của người bệnh mà bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật loại bỏ tophi hoặc tinh thể khác, kết hợp xương, nội soi khớp, thay khớp…
Để hạn chế tình trạng đau nhức cơ xương khớp ở người trẻ tuổi, bạn cần lưu ý:
Lối sống tác động rất nhiều đến sức khỏe tổng thể nói chung và sức khỏe cơ xương khớp nói riêng. Để hỗ trợ ngăn ngừa tình trạng đau nhức xương khớp ở người trẻ, bạn nên lưu ý một số vấn đề sau:
Một trong những nguyên nhân gây đau nhức xương khớp ở người trẻ là làm việc, học tập không đúng tư thế. Tư thế đúng liên quan đến việc cột sống thẳng, duy trì đường cong tự nhiên của cột sống nhằm giảm thiểu sự căng thẳng kéo dài cho cơ thể bằng cách giữ sự cân bằng của cơ và xương.
Trạng thái cơ xương cân bằng giúp bảo vệ cấu trúc hỗ trợ trong cơ thể, ngăn ngừa tổn thương hoặc biến dạng tiến triển ở mọi tư thế, bao gồm: đứng, nằm, ngồi. Do đó, trong các hoạt động thường ngày, người trẻ nên hạn chế các tư thế tạo áp lực cho cơ xương như nằm ngồi xiêu vẹo, quá nghiêng người về phía trước, phía sau, hai bên.
Tập thể dục giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp quanh khớp, duy trì sức khỏe xương, đảm bảo năng lượng, kiểm soát cân nặng, cải thiện giấc ngủ và tâm trạng. Điều này giúp phòng ngừa tình trạng đau nhức xương khớp, đồng thời hạn chế các chấn thương có thể xảy ra.
Một số hoạt động thể dục thể thao bạn có thể tham khảo như chạy bộ, bơi lội, aerobic, tập gym… Tốt hơn hết, bạn nên tham vấn chuyên gia để được hướng dẫn bài tập phù hợp với sức khỏe, thể trạng bản thân.
Theo chuyên gia, các photon cực tím của mặt trời được hấp thu bởi 7-dehydrocholesterol trong da, chuyển đổi thành tiền vitamin D3, sau đó tiếp tục chuyển đổi thành vitamin D3. Đây là vitamin tan trong chất béo, có tác dụng hỗ trợ cơ thể hấp thu canxi ở ruột non, từ đó góp phần tăng cường sức khỏe xương, giảm nguy cơ đau nhức xương khớp ở người trẻ. Vì vậy, bạn có thể tận dụng vitamin D từ ánh sáng mặt trời đúng cách để giúp xương khớp khỏe mạnh hơn.
Lưu ý, chỉ nên phơi nắng trước 9 giờ sáng và sau 4 giờ chiều, khi ánh nắng không quá gay gắt để bảo vệ da trước tác hại của tia bức xạ mặt trời.
Xây dựng chế độ ăn uống cân bằng, đầy đủ các dưỡng chất thiết yếu có thể hỗ trợ tăng cường sức khỏe xương khớp, từ đó hạn chế các vấn đề gây đau nhức xương khớp hiệu quả. Một số lưu ý trong chế độ ăn uống mà bạn có thể tham khảo:
Thường xuyên vận động giúp xương khớp chắc khỏe, linh hoạt hơn. Tuy nhiên, việc vận động quá sức có thể gây nên nhiều rủi ro như chấn thương, căng cơ, đau khớp, viêm gân, kiệt sức…
Do đó, trong các hoạt động thường ngày cần tránh vận động quá sức cũng như lựa chọn các bài tập thể dục thể thao phù hợp, cường độ vừa phải, đặc biệt là với người không có thói quen tập luyện trong thời gian dài trước đó.
Việc nhận biết và can thiệp sớm các vấn đề xương khớp giúp tăng hiệu quả điều trị và phục hồi sau điều trị, từ đó hạn chế tình trạng đau nhức xương khớp. Do đó, người trẻ nên xây dựng thói quen khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là sức khỏe cơ xương khớp khoảng 1 – 2 lần/năm.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là thông tin liên quan đến đau nhức xương khớp ở người trẻ. Xương khớp là cấu trúc đặc biệt quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống của mỗi người. Các bạn trẻ nên chủ động theo dõi tình trạng sức khỏe khớp, ngay khi xuất hiện dấu hiệu đau nhức bất thường cần đến ngay bệnh viện uy tín có chuyên khoa Cơ xương khớp hoặc Chấn thương Chỉnh hình để được thăm khám và điều trị kịp thời (nếu cần thiết).
