Ung thư vú mới là loại ung thư phổ biến nhất mà không phải là ung thư da. Nhưng đôi khi, bệnh có thể bị chẩn đoán sai, bỏ sót hoặc chẩn đoán quá mức. Bài viết sau của bác sĩ CKI Lê Ngọc Vinh, khoa Ngoại vú – Đầu Mặt Cổ, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM sẽ phân tích các thống kê về chẩn đoán sai ung thư vú, nguyên nhân khiến các triệu chứng của ung thư vú bị nhầm lẫn và tại sao quá trình chẩn đoán có thể gặp sai sót.
Kết quả chẩn đoán ung thư vú có thể bị sai. Hiện có rất ít nghiên cứu về tỷ lệ chẩn đoán sai ung thư vú trong thực tế. Một số nghiên cứu cho thấy việc chẩn đoán sai bất kỳ bệnh nào có thể xảy ra khoảng 5% trường hợp. Chẩn đoán quá mức ung thư vú có thể lên đến 31%.
Một số trường hợp chẩn đoán ung thư vú sai sót như:
Trong những trường hợp này, người bệnh có thể được điều trị sai, điều trị quá nhiều hoặc quá ít. Những sai lầm này có thể dẫn đến tử vong, tác dụng phụ hoặc điều trị xâm lấn khi ung thư vú được chẩn đoán muộn hơn.
Có hơn 280.000 ca ung thư vú được chẩn đoán mỗi năm – chiếm khoảng 15% trong tổng số các loại ung thư. Hơn 43.000 người chết vì ung thư vú mỗi năm, chiếm khoảng 7,1% trong tổng số ca tử vong do ung thư. Tỷ lệ sống sau 5 năm với ung thư vú là 90,6% (dựa trên dữ liệu từ năm 2012-2018).
Chẩn đoán sai ung thư vú có thể xảy ra ở nhiều giai đoạn khác nhau trong quá trình chẩn đoán. Một số nguyên nhân phổ biến bao gồm:
Kết quả chụp nhũ ảnh có thể bị đọc sai bởi bác sĩ chẩn đoán hình ảnh, đặc biệt với trường hợp có mô vú dày. Điều này có thể dẫn đến bỏ sót ung thư hoặc chẩn đoán sai tổn thương là ung thư. Phương pháp nhũ ảnh bỏ sót khoảng 12% trường hợp ung thư vú.
Chụp nhũ ảnh có thể không phát hiện được ung thư hoặc phát hiện các tổn thương lành tính và cần xét nghiệm thêm để xác minh.
1 nghiên cứu năm 2012 về ung thư vú và chụp nhũ ảnh cho biết khoảng 31% các trường hợp ung thư vú năm 2008 bị chẩn đoán quá mức.
Ngược lại, chụp nhũ ảnh có thể cho kết quả không có ung thư trong khi thực tế ung thư đang tồn tại. Trung bình, nhũ ảnh tầm soát bỏ sót khoảng 1/8 trường hợp ung thư vú.
Kết quả nhũ ảnh còn có nguy cơ sai với những người có mô vú dày. Người bệnh nên thực hiện chụp nhũ ảnh định kỳ và kết hợp với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác nếu có mô vú dày. Một số cơ sở y tế có hệ thống chụp nhũ ảnh hiện đại có thể chẩn đoán chính xác hơn các trường hợp có mô vú dày hơn.
Nếu có triệu chứng ung thư vú, nên thực hiện thêm siêu âm vú, hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) để xem xét kỹ hơn khu vực này. Một số loại ung thư có thể được chẩn đoán chính xác hơn nhờ các phương pháp tầm soát thay thế.
Chuyên gia giải phẫu bệnh có thể phân tích sai mẫu sinh thiết, đánh giá tiền ung thư là ung thư hoặc ngược lại. Điều này có thể dẫn đến chẩn đoán quá mức, chẩn đoán sai ung thư vú hoặc bỏ sót ung thư.
Nếu có dấu hiệu bất thường trên kết quả chụp nhũ ảnh hoặc siêu âm, người bệnh có thể cần sinh thiết để xác nhận chẩn đoán ung thư. Trong quá trình sinh thiết, bác sĩ phẫu thuật có thể bỏ sót khối u khi lấy mẫu.
Có nhiều bước để có được chẩn đoán ung thư vú và việc chẩn đoán sai, bỏ sót hoặc chẩn đoán quá mức có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Các bệnh phổ biến có thể bị chẩn đoán nhầm là ung thư vú bao gồm:
Bác sĩ có thể chẩn đoán sai ung thư vú vì cho rằng các triệu chứng do bệnh lành tính như u nang, viêm tuyến vú, hoặc thay đổi mô vú do mang thai, thay vì ung thư vú.
Trong một số trường hợp, các phương pháp chẩn đoán hình ảnh bổ sung như siêu âm, MRI hoặc chụp nhũ ảnh có thể bị bỏ qua, dẫn đến khả năng bỏ sót ung thư.
1 nghiên cứu năm 2020 về các khiếu nại trong chẩn đoán sai sót ung thư vú cho thấy:
Hiện vẫn chưa rõ ung thư vú bị bỏ sót, chẩn đoán sai hoặc chẩn đoán quá mức thường xảy ra bao nhiêu lần. Tỷ lệ chẩn đoán sai cho tất cả các tình trạng bệnh thường vào khoảng 5%. Tỷ lệ chẩn đoán quá mức qua tầm soát nhũ ảnh có thể cao hơn nhiều. Nếu người bệnh nghi ngờ kết quả của bản thân bị chẩn đoán sai, bỏ sót hoặc chẩn đoán quá mức, hãy thực hiện tầm soát ở cơ sở y tế khác.
Ngoài nguy cơ chẩn đoán quá mức hoặc bỏ sót ung thư vú, bác sĩ cũng có thể chẩn đoán nhầm hoặc bỏ qua triệu chứng. Một số bệnh có triệu chứng tương tự như ung thư vú, gây cục u hoặc làm ngực sưng, đỏ, nóng, nhạy cảm, hoặc đau – tất cả đều là triệu chứng phổ biến của ung thư vú.
Các bệnh phổ biến mà bác sĩ có thể chẩn đoán sai ung thư vú như:
Những cục u nang hoặc mô xơ trong vú được gọi là thay đổi xơ nang. Những thay đổi này phổ biến ở nữ giới độ tuổi sinh sản nhưng có thể tiến triển bất cứ thời điểm nào trong đời. Thay đổi xơ nang thường lành tính.
Thai kỳ và cho con bú có thể gây nhiều thay đổi ở vú, khiến ung thư vú khó chẩn đoán hơn khi phát triển trong thai kỳ. Tỷ lệ mắc ung thư vú trong thai kỳ thấp, khoảng 1/3.000. Một số trường hợp ung thư có thể bị nhầm là thay đổi thường liên quan đến thai kỳ.
Mô vú xơ (hay u xơ tuyến vú) là loại u vú lành tính rất phổ biến, thường xuất hiện trong độ tuổi từ 15-35. Khoảng 10% trường hợp mắc u xơ tuyến vú vào 1 thời điểm trong đời.
Viêm tuyến vú phổ biến hơn trong khi cho con bú, có thể gây triệu chứng tương tự như ung thư vú dạng viêm (IBC). Viêm tuyến vú do nhiễm trùng thường dẫn đến sưng, đỏ và nóng ở vú.
Việc chẩn đoán ung thư vú bị bỏ sót hoặc chậm trễ có thể dẫn đến tình trạng ung thư tiến triển hơn, điều trị xâm lấn hơn và tiên lượng xấu hơn. Ngược lại, việc chẩn đoán nhầm 1 tình trạng lành tính thành ung thư vú gây nguy hiểm hơn thực tế vì có thể dẫn đến làm xét nghiệm hoặc điều trị xâm lấn không cần thiết.
Để giảm thiểu rủi ro chẩn đoán sai, người bệnh nên đi khám và làm các xét nghiệm chẩn đoán tại 1 cơ sở y tế khác để không bỏ sót hoặc chẩn đoán sai ung thư vú. Đặc biệt với người trên 40 tuổi, có triệu chứng ung thư vú hoặc có nguy cơ ung thư vú cao.
Chẩn đoán chính xác ung thư vú rất quan trọng. Ung thư vú dễ điều trị và có tỷ lệ sống cao hơn nhiều khi được chẩn đoán sớm.
Tùy thuộc vào giai đoạn mà người bệnh nghi ngờ chẩn đoán sai, một số bước sau có thể thực hiện như:
Giảm thiểu nguy cơ chẩn đoán sai ung thư vú tại khoa Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM với trang thiết bị hiện đại và đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, cung cấp giải pháp điều trị hiệu quả ung thư vú.
Khoa Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM có những đặc điểm nổi bật sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Người bệnh nên tin vào trực giác của bản thân nếu cảm thấy có điều bất thường khi được chẩn đoán ung thư vú. Nếu triệu chứng vẫn tiếp diễn và ngày càng trầm trọng, người bệnh nên đến bệnh viện để chẩn đoán lại. Nhờ đó giảm tỷ lệ chẩn đoán sai ung thư vú, tránh điều trị không đúng cách, ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.
