Đục thuỷ tinh thể chủ yếu gặp ở người cao tuổi nhưng hiện nay tỷ lệ người trẻ mắc bệnh vẫn có xu hướng gia tăng. Để ngăn ngừa bệnh xuất hiện sớm và bảo vệ sức khỏe đôi mắt, việc chủ động xây dựng thói quen sinh hoạt lành mạnh là điều cần thiết. Qua bài viết này, BS.CKI Cấn Ngọc Thúy, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM sẽ chia sẻ 11 cách phòng ngừa đục thủy tinh thể hiệu quả phù hợp mọi độ tuổi.
Trước khi tìm hiểu các cách phòng ngừa đục thủy tinh thể, bạn nên hiểu rõ về bệnh. Thủy tinh thể giống như 1 thấu kính tự nhiên của mắt, trong suốt và lồi ở 2 mặt, nằm phía sau mống mắt. Nó có chức năng điều tiết, cho phép ánh sáng đi qua, hội tụ lên võng mạc và tạo ra hình ảnh giúp mắt nhìn rõ mọi vật.
Do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả nguyên phát và thứ phát, cấu trúc protein bên trong thủy tinh thể dần bị biến đổi hoặc thoái hóa theo thời gian. Quá trình này khiến thể thủy tinh mất đi độ trong suốt và cản trở đường truyền ánh sáng đến võng mạc. Hậu quả là người bệnh bị suy giảm thị lực, nhìn mờ như có màn sương che phủ.
Về lâu dài, bệnh có thể tiến triển nặng, gây suy giảm thị lực và mù lòa. Ngoài ra, đục thủy tinh thể còn có nguy cơ dẫn đến các biến chứng như glôcôm (cách gọi khác là Glocom hay Glaucoma hoặc cườm nước) hoặc viêm màng bồ đào, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thị giác.
Một số nguyên nhân phổ biến gây đục thủy tinh thể như:
Phòng bệnh hơn chữa bệnh, để ngăn ngừa sự xuất hiện sớm của đục thủy tinh thể cũng như hạn chế sự tiến triển nhanh chóng của bệnh, có thể thực hiện 11 cách phòng ngừa đục thủy tinh thể dưới đây:
Bạn biết rằng hút thuốc có hại cho phổi và tim của bạn, nhưng nó cũng thực sự có hại cho sức khỏe của mắt. Các gốc tự do trong thuốc lá gây tổn thương nghiêm trọng đến tế bào mắt, tạo ra nhiều độc tố nguy hiểm làm tăng khả năng mắc đục thủy tinh thể theo thời gian [1].
Bạn không thể thay đổi tuổi tác hay tiền sử gia đình, nhưng có thể thay đổi chế độ ăn uống. Vì thế bổ sung đầy đủ dinh dưỡng cho mắt cũng là cách phòng ngừa đục thủy tinh thể hiệu quả. Các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như vitamin C, E đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tế bào khỏi tổn thương, ngăn ngừa đục thủy tinh thể hiệu quả. Đồng thời nếu bạn đã bị đục thủy tinh thể, nó có thể làm chậm sự phát triển của bệnh.
Để bổ sung vitamin C, bạn có thể bổ sung các thực phẩm sau:
Những nguồn thực phẩm dồi dào vitamin E mà bạn có thể dễ dàng tìm thấy:
Hãy đảm bảo rằng bạn ăn đầy đủ trái cây và rau xanh mỗi ngày để cung cấp dưỡng chất cần thiết. Nếu gặp khó khăn trong việc duy trì chế độ ăn uống đa dạng, hãy cân nhắc sử dụng vitamin tổng hợp hoặc thực phẩm bổ sung (tuy nhiên việc này nên tham khảo ý kiến bác sĩ).
Khi đường huyết tăng cao, đường trong máu được chuyển hóa thành sorbitol – chất có xu hướng tích tụ trong thủy tinh thể. Sự tích tụ này không chỉ làm giảm thị lực mà còn góp phần lớn vào việc hình thành đục thủy tinh thể theo thời gian.
Uống nhiều hơn 2 ly rượu/ngày có thể làm tăng nguy cơ đục thủy tinh thể do rượu gây mất cân bằng oxy hóa trong mắt. Hạn chế tiêu thụ rượu bia là cách phòng ngừa đục thủy tinh thể giúp bảo vệ sức khỏe đôi mắt về lâu dài.
Ngủ đủ giấc sẽ hỗ trợ quá trình tái tạo tế bào trong cơ thể, trong đó có mắt. Khi ngủ đủ 7-8 giờ mỗi đêm, mắt có thời gian nghỉ ngơi, giảm căng thẳng và loại bỏ các chất thải tích tụ trong ngày. Nếu thiếu ngủ, mắt dễ bị khô, đồng thời nguy cơ oxy hóa và tổn thương thủy tinh thể cũng tăng cao. Đây cũng được xem là cách phòng tránh đục thủy tinh thể mà bạn không nên bỏ qua.
Cân bằng thời gian làm việc và nghỉ ngơi sẽ mắt đỡ căng thẳng. Khi sử dụng thiết bị điện tử hoặc đọc sách trong thời gian dài, hãy áp dụng quy tắc 20-20-20: cứ mỗi 20 phút, nhìn ra xa 20 feet (khoảng 6 mét) trong 20 giây [2]. Điều này giúp giảm mỏi mắt và hạn chế tổn thương do ánh sáng xanh.
Kính râm không chỉ là phụ kiện thời trang mà còn giúp bảo vệ mắt khỏi các tác nhân bên ngoài. Tia cực tím (UV) sẽ gây tổn thương mắt, đặc biệt đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đục thể thủy tinh. Để vừa có cách phòng ngừa đục thủy tinh thể, vừa đảm bảo tính thẩm mỹ, bạn nên chọn kính râm đáp ứng các tiêu chí sau:
Để bảo vệ đôi mắt và ngăn ngừa rủi ro, việc sử dụng đồ bảo hộ mắt khi tham gia thể thao rất cần thiết. Các loại mũ bảo hiểm có mặt nạ bảo vệ hoặc kính bảo hộ chuyên dụng giúp che chắn mắt khỏi va đập hoặc tác nhân bên ngoài. Đặc biệt, trong bóng chày hoặc võ thuật đối kháng, đồ bảo hộ mắt như một phần thiết yếu, đảm bảo đôi mắt của bạn luôn sáng khỏe và an toàn. Đây là cách phòng ngừa đục thủy tinh thể hiệu quả.
Theo dõi tình trạng của mắt sau phẫu thuật cũng là biện pháp phòng ngừa đục thủy tinh thể. Nếu đã từng phẫu thuật mắt, bạn cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, sử dụng thuốc nhỏ mắt đúng cách và tái khám định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề bất thường.
Sử dụng thuốc có thành phần hoạt chất prednisone và các loại corticosteroid khác trong thời gian dài làm tăng nguy cơ mắc đục thủy tinh thể. Corticosteroid với đặc tính chống viêm mạnh mẽ, có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến mắt và thị lực, dẫn đến đục dưới bao sau. Loại bệnh này xảy ra khi 1 vùng nhỏ mờ đục hình thành ở lớp phía sau của thủy tinh thể, gây cản trở ánh sáng đi qua và ảnh hưởng đến thị lực.
Nguy cơ mắc bệnh thường tăng lên khi liều lượng corticosteroid cao hoặc thời gian sử dụng kéo dài. Tuy nhiên, nếu bạn được kê đơn thuốc steroid, không nên quá lo lắng. Quyết định điều trị bằng corticosteroid luôn được bác sĩ cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích điều trị và rủi ro tiềm ẩn.
Việc thăm khám mắt định kỳ là cách phòng ngừa đục thủy tinh thể cần thiết được thực hiện, điều này giúp bạn phát hiện các vấn đề của mắt ở giai đoạn sớm nhất. Điều quan trọng là luôn tuân thủ chỉ dẫn của bác sĩ và theo dõi tình trạng mắt định kỳ.
Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là một trong những địa chỉ uy tín trong chẩn đoán và điều trị đục thủy tinh thể. Với đội ngũ bác sĩ đầu ngành giàu kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại như máy phẫu thuật Phaco Centurion Active Sentry Handpiece, máy đo công suất thuỷ tinh thể nhân tạo tự động IOL master và các công nghệ tiên tiến khác được ứng dụng trong khám và chữa bệnh.
Đục thủy tinh thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực và cả chất lượng cuộc sống của người bệnh. Việc điều trị cần được thực hiện nhanh chóng, chính xác và an toàn. Do đó, việc “chọn mặt gửi vàng” vô cùng quan trọng, bởi cơ sở y tế bạn thăm khám không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả điều trị mà còn quyết định đến thời gian, chi phí và thị lực của chính mình.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là 11 cách phòng ngừa đục thủy tinh thể hiệu quả, phù hợp cho mọi trường hợp và mọi độ tuổi. Hãy bắt đầu từ hôm nay để xây dựng lối sống lành mạnh, kết hợp thăm khám định kỳ tại các cơ sở nhãn khoa uy tín để đảm bảo đôi mắt luôn khỏe mạnh. Đừng quên, phòng bệnh bao giờ cũng tốt hơn chữa bệnh, 1 đôi mắt sáng khỏe chính là món quà quý giá nhất bạn có thể dành tặng cho bản thân và những người thân yêu.
