Những biến chứng xuất huyết dưới nhện (biến chứng của xuất huyết dưới nhện) thường gặp như chảy máu não tái phát, co thắt mạch máu, não úng thủy, động kinh, rối loạn nhận thức… là tình trạng nguy hiểm, cần can thiệp y tế kịp thời. Xem bài viết của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh dưới đây để biết thêm thông tin chi tiết.
Xuất huyết dưới nhện là tình trạng chảy máu ở khoang dưới nhện (nằm giữa màng nhện và màng mềm bao quanh não). Nguyên nhân chủ yếu do phình động mạch, chấn thương vùng đầu. Tình trạng này rất nguy hiểm, ngay cả sau khi đã điều trị thành công, người bệnh cũng cần đi tái khám định kỳ theo chỉ định để theo dõi sát sao quá trình phục hồi. Một số biến chứng, rủi ro nghiêm trọng sau xuất huyết dưới nhện có thể gồm:
Sau điều trị xuất huyết dưới nhện, người bệnh vẫn có nguy cơ tái phát chảy máu não. Nguyên nhân chủ yếu thường do phình động mạch de novo. Nguy cơ tăng dần theo thời gian, do đó việc sàng lọc phình động mạch luôn được khuyến cáo thực hiện sớm để can thiệp điều trị kịp thời. Các nguyên nhân khác gây chảy máu tái phát ở những người có tiền sử bị xuất huyết dưới nhện bao gồm: (1)
Chảy máu não tái phát ở những người có tiền sử bị xuất huyết dưới nhện là nguyên nhân hàng đầu đe dọa đến tính mạng, cần được theo dõi, chẩn đoán và can thiệp điều trị sớm.
Co thắt mạch máu là tình trạng thu hẹp các mạch máu não xảy ra sau khi xuất huyết dưới nhện. Đây là biến chứng xuất huyết dưới nhện nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ gây thiếu máu não cục bộ muộn (delayed cerebral ischemia), làm giảm tiên lượng ở những người có tiền sử xuất huyết dưới nhện trước đó. (2)
Triệu chứng thường gặp là đau đầu tiến triển nặng theo thời gian, sốt, lú lẫn, buồn ngủ quá mức, hôn mê, người lờ đờ… Nguyên nhân chính xác gây ra co thắt mạch máu sau xuất huyết dưới nhện vẫn chưa được xác định chính xác, nhưng có liên quan đến sự xuất hiện của máu trong các khoang dưới nhện. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ xảy ra biến chứng này bao gồm: thói quen hút thuốc lá, xuất huyết dưới nhện nghiêm trọng, tăng huyết áp… (3)
Các trường hợp xuất huyết dưới nhện có thể gặp phải biến chứng não úng thủy. Tình trạng này có thể biểu hiện ở dạng cấp tính, bán cấp hoặc mạn tính. Nguyên nhân chủ yếu do xuất huyết dưới nhện phá hỏng quá trình sản xuất và dẫn lưu dịch não tủy, làm cho dịch tích tụ quá nhiều xung quanh não và tủy sống. (4)
Các yếu tố làm tăng nguy cơ gây ra biến chứng này là sự lan tỏa của máu ở khoang dưới nhện, xuất huyết từ vị trí tuần hoàn sau của phình động mạch, tuổi cao, co thắt mạch máu, sử dụng thuốc chống tiêu sợi huyết…
Biến chứng của xuất huyết dưới nhện có thể là gì? Thoát vị não là biến chứng nguy hiểm của chảy máu dưới nhện, xảy ra khi mô não bị dịch chuyển từ một ngăn của não sang ngăn khác, do áp lực cao bên trong hộp sọ. Triệu chứng thường gặp là mất phản xạ thân não (chớp mắt, nôn khan hoặc đồng tử phản ứng với ánh sáng), ngừng thở, đồng tử giãn ra và không có chuyển động ở một hoặc cả hai mắt. Một số trường hợp có thể cần can thiệp phẫu thuật cắt sọ giải áp. (5)
So với đột quỵ thiếu máu cục bộ, nguy cơ động kinh do xuất huyết dưới nhện xảy ra phổ biến hơn. Nguyên nhân gây ra biến chứng này là do chấn thương trực tiếp ở mạch máu trong khoang dưới nhện, co thắt mạch… dẫn đến co giật. Các yếu tố làm tăng nguy cơ là tiền sử tăng huyết áp, hôn mê kéo dài, lượng máu tích tụ nhiều trong khoang sọ…
Bệnh động kinh ảnh hưởng đến tiên lượng sống về lâu dài cũng như khả năng phục hồi nhận thức của người bệnh. Do đó, việc theo dõi và kiểm soát sớm là rất quan trọng.
Xuất huyết dưới nhện làm cho máu chảy vào khoang dưới nhện, gây chèn ép mô não, dẫn đến hôn mê hoặc tê liệt. Xuất huyết dưới nhện cũng có thể gây co thắt mạch máu với triệu chứng thường gặp là buồn ngủ, hôn mê. Những tình trạng này cần được cấp cứu ngay lập tức.
Các biến chứng xuất huyết dưới nhện liên quan đến vấn đề thể chất có thể kể đến như rối loạn vận động, tê yếu cơ thể…
Rối loạn nhận thức là biến chứng thường gặp (khoảng 50%) của xuất huyết dưới nhện, thường liên quan đến trí nhớ, ngôn ngữ, tính linh hoạt, lưu loát… Nguyên nhân do tổn thương não lan tỏa xảy trong quá trình chấn thương ban đầu.
Suy giảm nhận thức có thể kéo dài và ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng cuộc sống cũng như khả năng phục hồi của người bệnh. Các yếu tố nguy cơ có thể làm trầm trọng hơn tình trạng này là tuổi tác, tiền sử phình động mạch tuần hoàn, mức độ tổn thương thần kinh…
Rối loạn cảm xúc là tình trạng có thể xảy ra lâu dài của xuất huyết dưới nhện. Tình trạng điển hình là trầm cảm, rối loạn lo âu, rối loạn căng thẳng sau chấn thương, thay đổi tính cách, mệt mỏi… Điều này gây ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống.
Biến chứng của xuất huyết dưới nhện có thể là gì? Xuất huyết dưới nhện có thể gây biến chứng rối loạn ngôn ngữ. Mức độ nghiêm trọng còn phụ thuộc vào lượng máu tích tụ trong khoang dưới nhện, vị trí phình động mạch… Biểu hiện dưới dạng giảm khả năng phát âm, khó hiểu lời nói của người khác, khó sử dụng ngôn ngữ trong bối cảnh cụ thể, khó nhớ… Người bệnh có thể nằm viện trong thời gian dài do rối loạn ngôn ngữ. (6)
Nếu thấy các dấu hiệu nghi ngờ của biến chứng xuất huyết dưới nhện, người bệnh cần cấp cứu khẩn cấp để bác sĩ chẩn đoán và can thiệp điều trị kịp thời. Điều này rất quan trọng, nhằm tránh tình trạng diễn tiến nặng hơn, thậm chí đe dọa đến tính mạng.
Để ngăn ngừa xuất huyết dưới nhện tái phát, người bệnh cần tái khám định kỳ theo chỉ định của các sĩ. Khi tái khám, người bệnh có thể cần chụp MRI, CT hay DSA mạch máu não. Nếu có bất thường, bác sĩ có thể tiến hành loại bỏ các túi phình mạch não bằng phẫu thuật, can thiệp nội mạch…
Ngoài ra, người bệnh cũng cần chủ động thực hiện phòng tránh chấn thương đầu để giảm nguy cơ tái phát xuất huyết dưới nhện như đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông, chơi thể thao, thiết kế không gian sống an toàn… Người bệnh cũng cần theo dõi và kiểm soát huyết áp cao bằng cách dùng thuốc theo chỉ dẫn, bỏ thuốc lá, tập luyện thể dục thể thao, không làm việc nặng… (7)
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Tâm Anh Quận 7, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Biến chứng xuất huyết dưới nhện hay di chứng sau xuất huyết dưới nhện rất nguy hiểm. Nếu phát hiện người bệnh có dấu hiệu nghi ngờ biến chứng của xuất huyết dưới nhện, cần nhanh chóng gọi/ đưa đi cấp cứu để can thiệp điều trị kịp thời, tránh đe dọa đến tính mạng.
