Phình giáp là tình trạng mô tuyến giáp tăng sinh quá mức, khiến vùng cổ của người bệnh xuất hiện khối phình to bất thường. Vậy chế độ dinh dưỡng đóng vai trò như thế nào trong điều trị? Bị phình giáp nên ăn gì và kiêng gì? Bài viết sau sẽ giải đáp chi tiết.

Việc duy trì chế độ ăn uống cân bằng, lành mạnh sẽ góp phần hỗ trợ ổn định chức năng tuyến giáp của cơ thể. Tùy theo nguyên nhân gây phình giáp, người bệnh sẽ được bác sĩ hướng dẫn xây dựng thực đơn phù hợp với bản thân, cụ thể:
Chất chống oxy hóa đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể và hỗ trợ cân bằng hormone tuyến giáp – yếu tố có thể liên quan đến phình giáp. Một số loại trái cây giàu chất chống oxy hóa như dâu tây, việt quất, mâm xôi, kiwi, cà chua và trái cây họ cam quýt.

Các sản phẩm từ ngũ cốc nguyên hạt như bánh mì, mì ống và ngũ cốc ăn sáng là nguồn cung cấp selen dồi dào. Selen tham gia vào quá trình điều hòa hormone tuyến giáp. Việc sử dụng hợp lý các thực phẩm này trong chế độ ăn cân bằng sẽ giúp tối ưu hóa dinh dưỡng cho người bệnh. (1)
Hạt Brazil, hạt hướng dương là các nguồn thực phẩm bổ sung iốt và selen. Việc bổ sung iốt có thể hữu ích với người bị phình giáp do thiếu hụt hormone tuyến giáp, nhưng cần được kiểm soát chặt chẽ. Việc bổ sung dư thừa có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh, vì vậy người bệnh cần có sự tư vấn chuyên môn để xây dựng chế độ ăn phù hợp. (2)
Sữa và các sản phẩm từ sữa như sữa chua, váng sữa, phô mai… có thể phù hợp với người bệnh phình giáp. Đây là nguồn cung cấp canxi, vitamin D và nhiều khoáng chất thiết yếu khác, giúp tăng cường sức khỏe và hỗ trợ quá trình điều trị, phục hồi của người bệnh. Tuy nhiên, người bệnh nên chọn sữa tươi tách béo để tránh khó tiêu, đồng thời tham khảo ý kiến bác sĩ để sử dụng với lượng phù hợp.
Trứng gà, đặc biệt là trứng gà thả vườn, là nguồn cung cấp các dưỡng chất hỗ trợ tuyến giáp như iốt và selen. Một quả trứng chứa khoảng 16% iốt và 20% selen cần thiết cho một ngày. Trứng cũng là nguồn protein và axit amin tyrosine, cần thiết trong quá trình sản xuất hormone tuyến giáp T4. Dù cơ thể có thể tự sản xuất tyrosine, một quả trứng vẫn có thể bổ sung thêm khoảng 250 miligam tyrosine. (3)
Rong biển tự nhiên chứa iốt và chất chống oxy hóa, có thể hỗ trợ hoạt động của tuyến giáp. Tuy nhiên, tiêu thụ quá nhiều có thể dẫn đến dư thừa iốt. Điều quan trọng là người bệnh cần sử dụng rong biển một cách điều độ.
Các sản phẩm từ sữa chứa trung bình 85 mcg iốt mỗi ly. Tuy nhiên, lượng iốt trong các sản phẩm từ sữa rất khác nhau. Một phần là do gia súc được bổ sung iốt. Sữa chua nguyên chất, ít béo hoặc sữa chua Hy Lạp có thể cung cấp khoảng 50% lượng iốt cần hấp thụ hàng ngày.
Hải sản như hào, tôm, cua, sò, nghêu, cá thu, cá hồi, cá ngừ… giàu một số vitamin và khoáng chất, protein và chất béo không bão hòa thiết yếu và có thể ngăn ngừa tình trạng thiếu hụt các vi chất dinh dưỡng quan trọng, chẳng hạn như sắt, kẽm, canxi, iốt, folate và vitamin A, B12 và D. Người mắc cường giáp cần tránh các thực phẩm này vì lượng hormone tuyến giáp đã dư thừa.

Nhiều người băn khoăn bị phình tuyến giáp nên ăn gì, kiêng gì và liệu chế độ dinh dưỡng có giúp cải thiện bệnh hay không. Để hỗ trợ chức năng tuyến giáp, người bệnh nên chú ý bổ sung đầy đủ các dưỡng chất thiết yếu như iốt, kẽm, selen, vitamin D, magie, sắt và vitamin nhóm B. Đây là những vi chất quan trọng giúp tổng hợp hormone, bảo vệ tế bào tuyến giáp, giảm nguy cơ bệnh tuyến giáp tự miễn và cải thiện triệu chứng suy giáp. Tuy nhiên, việc bổ sung, đặc biệt là iốt, cần thực hiện theo chỉ định của bác sĩ để tránh tác dụng ngược.
Người bị phình giáp không nên ăn một số loại thực phẩm sau:
Thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều đường, muối, chất béo xấu và gluten, vừa không tốt cho sức khỏe tổng thể, vừa có thể ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp. Người bệnh nên ưu tiên sử dụng thực phẩm tươi, chế biến đơn giản và hạn chế gia vị để bảo vệ chức năng của tuyến tốt hơn.
Người mắc phình giáp có thể sử dụng đường tự nhiên từ trái cây và rau củ mà không gây hại cho tuyến giáp, nhưng cần hạn chế các thực phẩm chứa đường bổ sung như bánh kẹo, kem, nước ngọt, mứt hay nước trái cây đóng chai. Việc tiêu thụ quá nhiều đường không chỉ ảnh hưởng xấu đến hoạt động tuyến giáp mà còn làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường và tăng huyết áp.
Nội tạng động vật như gan, tim, phổi, lòng… chứa nhiều chất béo bão hòa và cholesterol, có thể cản trở hấp thu thuốc điều trị tuyến giáp, gây rối loạn hoạt động tuyến giáp nếu ăn quá nhiều. Ngoài ra, việc tiêu thụ thường xuyên còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ và rối loạn mỡ máu.

Rượu, bia và các đồ uống có cồn không chỉ gây hại cho nhiều cơ quan như tim mạch, gan, hệ tiêu hóa mà còn làm tăng nguy cơ đột quỵ và ung thư. Việc lạm dụng rượu bia có thể ảnh hưởng đến vùng dưới đồi – tuyến yên – tuyến giáp, từ đó gây rối loạn và làm suy giảm chức năng tuyến giáp.
Ngược lại với người bệnh suy giáp, người mắc cường giáp cần tránh các thực phẩm chứa nhiều iốt như hải sản, rong biển, tảo biển, muối iốt… Lý do là iốt là nguyên liệu chính để cơ thể sản xuất hormone giáp, trong khi ở người bệnh cường giáp, lượng hormone tuyến giáp đã quá thừa.
Tùy tình trạng suy giáp hay cường giáp, câu trả lời cho vấn đề bị phình tuyến giáp nên ăn gì sẽ khác nhau, do đó người bệnh không nên tự ý bổ sung iốt hoặc thực phẩm chức năng khi chưa hỏi ý kiến bác sĩ điều trị.
Người bệnh phình giáp có liên quan đến suy giáp nên hạn chế một số loại thực phẩm có chứa goitrogen – hợp chất cản trở quá trình sử dụng iốt của tuyến giáp:
Để đặt lịch khám và tư vấn chế độ dinh dưỡng trong điều trị phình giáp tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Chế độ ăn uống không thể thay thế điều trị y khoa, nhưng việc hiểu rõ bị phình giáp nên ăn gì và kiêng gì sẽ giúp người bệnh hỗ trợ tốt hơn cho quá trình điều trị và hạn chế biến chứng.