Khó thở khi ngủ nên làm gì là thắc mắc chung của nhiều người. Để tìm ra hướng xử lý hiệu quả, trước tiên cần tìm hiểu bị khó thở khi nằm ngủ là gì, nguyên nhân do đâu và cách nhận biết bệnh lý này như thế nào?
Khó thở khi ngủ hay khó thở kịch phát về đêm (Paroxysmal nocturnal dyspnea – PND) là tình trạng khó thở đột ngột khi ngủ, khiến người bệnh giật mình, sợ hãi, thức giấc giữa đêm.
Cơn khó thở kịch phát về đêm xuất hiện và biến mất nhanh chóng, thường diễn ra sau khoảng 1 – 2 giờ kể từ khi người bệnh vào giấc. Điều này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng giấc ngủ, lâu dài có thể tác động tiêu cực đến sức khỏe và tâm sinh lý của người bệnh.(1)
Khó thở khi ngủ cũng thường liên quan đến các vấn đề về tim mạch và hô hấp, điển hình như suy tim, co thắt phế quản, hen suyễn… Người bệnh không nên chủ quan khi bị khó thở trong lúc ngủ.
Câu trả lời là không. Khó thở lúc ngủ là hiện tượng một người đột nhiên bị khó thở dữ dội, cường độ mạnh trong khi ngủ. Ngưng thở khi ngủ là thuật ngữ dùng để mô tả một người bị rối loạn hô hấp liên quan đến giấc ngủ gây ra các đợt gián đoạn luồng khí lặp đi lặp lại trong lúc ngủ. Cả hai tình trạng này đều ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của người bệnh, khiến người bệnh tỉnh giấc trong đêm và khó ngủ lại.
Khó thở trong khi ngủ là triệu chứng của nhiều bệnh lý tiềm ẩn, có thể bao gồm:(2)
Hen phế quản là một bệnh lý hô hấp mạn tính, ảnh hưởng đến chức năng phổi của người bệnh. Khi hít thở bình thường, các cơ xung quanh đường thở sẽ thư giãn, cho phép dòng khí lưu thông dễ dàng. Tuy nhiên, trong cơn hen suyễn, người bệnh có thể gặp các vấn đề như co thắt phế quản, viêm sưng niêm mạc đường thở, tăng sản xuất dịch nhầy… gây cản trở đường thở. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến đột ngột khó thở khi ngủ.
Khó thở kịch phát về đêm có thể là dấu hiệu nhận biết bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, thuật ngữ chung chỉ một số dạng tổn thương phổi và đường thở không hồi phục. Bệnh gây ra tình trạng gián đoạn luồng khí và nhiều vấn đề hô hấp khác, khiến người bệnh bị khó thở, thở khò khè, có thể diễn ra trong lúc ngủ.
Khó thở khi ngủ có thể liên quan đến chứng ngưng thở khi ngủ. Đặc biệt, ở những người bị suy tim mất bù cấp tính, ngưng thở khi ngủ có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện các cơn khó thở kịch phát về đêm.
Viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng phổi do virus, vi khuẩn hoặc nấm gây ra. Đặc trưng của bệnh lý này là sưng viêm mô phổi và tích tụ dịch mủ trong phổi. Tình trạng này có thể dẫn đến đau tức ngực, nghẹt thở, khó thở, đặc biệt là khi người bệnh nằm ngủ.
Rối loạn tâm thần, rối loạn lo âu hay các bệnh tâm lý khác có thể gây lo lắng, hoảng loạn, làm trầm trọng thêm tình trạng khó thở kịch phát về đêm.
Khó thở kịch phát về đêm và khó thở khi nằm đều là triệu chứng phổ biến của bệnh phù phổi. Bệnh lý này xảy ra khi phế nang hoặc túi khí ở phổi bị tích tụ chất lỏng do suy tim, đau tim hoặc các vấn đề sức khỏe khác. Phù phổi khiến người bệnh gặp khó khăn trong quá trình hít thở, tăng nguy cơ khó thở đột ngột khi ngủ.
Suy tim xung huyết và khó thở trong khi ngủ có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Khi chúng ta nằm, máu từ khắp nơi trên cơ thể sẽ chảy về phổi. Ở người bình thường, tim sẽ bơm máu khi cần thiết để phân phối máu trở lại toàn bộ cơ thể. Tuy nhiên, ở những người bị suy tim, khả năng phân phối máu có thể không hiệu quả, gây tích tụ dịch ở phổi, dẫn đến tình trạng khó thở khi ngủ.
Một số triệu chứng của chứng khó thở trong khi ngủ mà mỗi người cần lưu ý gồm:
Các yếu tố dưới đây có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng khó thở khi ngủ:
Trước tiên, bác sĩ cần đánh giá sức khỏe sơ bộ của người bệnh thông qua việc khám lâm sàng. Sau khi có kết quả khám lâm sàng, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện thêm một số phương pháp chẩn đoán cận lâm sàng dưới đây để xác định chính xác nguyên nhân, mức độ nghiêm trọng của bệnh lý:
Như đã đề cập, khó thở khi ngủ có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý nguy hiểm. Ngay khi xuất hiện tình trạng thức giấc giữa đêm do khó thở đột ngột, người dân nên gặp bác sĩ để được chẩn đoán và can thiệp điều trị nếu cần thiết, tránh nguy cơ xảy ra các rủi ro ảnh hưởng đến sức khỏe.
Phương pháp điều trị khó thở khi ngủ thường được bác sĩ chỉ định dựa trên nguyên nhân gây bệnh, tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh…, tùy trường hợp có thể bao gồm:
Khi gặp chứng khó thở khi ngủ, người bệnh có thể đến Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh thăm khám. Nơi đây quy tụ đội ngũ bác sĩ giỏi chuyên môn, có nhiều năm kinh nghiệm, được trang bị các máy móc hiện đại, phục vụ tối ưu cho quá trình khám chữa bệnh, ví dụ như: máy chụp CT 768 lát cắt, CT 1975 lát cắt, CT 100.000 lát cắt, MRI 1,5 – 3 tesla, x- quang kỹ thuật số, đo chức năng hô hấp, đo đa ký hô hấp, máy siêu âm, điện tâm đồ tân tiến… Quy trình khám chữa bệnh tiện lợi, hiệu quả, nhanh chóng, áp dụng đầy đủ các chính sách bảo hiểm.
Cách tối ưu để phòng ngừa chứng khó thở khi ngủ là điều trị, loại bỏ các nguyên nhân tiềm ẩn. Mỗi người nên duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ để được tầm soát và điều trị sớm các bệnh lý liên quan. Đồng thời, lưu ý các vấn đề sau:
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Chứng khó thở khi ngủ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tâm thần của người bệnh. Ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc phải chứng bệnh này, mỗi người cần chủ động đến bệnh viện thăm khám để được bác sĩ chẩn đoán và điều trị nhanh chóng, đảm bảo an toàn.
