Bị ghẻ mãi không khỏi nguyên nhân do đâu? Yếu tố nào ảnh hưởng?

Bệnh ghẻ tuy không gây nguy hiểm, nhưng bệnh kéo dài có thể gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, thẩm mỹ da cũng như chất lượng sống của người mắc. Hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân vì sao nhiều người bị ghẻ mãi không khỏi qua chia sẻ của bác sĩ chuyên khoa I Võ Thị Tường Duy, đơn vị Da liễu – Thẩm mỹ Da, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7.

Nguyên nhân gây ghẻ ngứa ở người

Nguyên nhân gây ghẻ ngứa ở người là con cái ghẻ (Sarcoptes scabiei hominis) ký sinh trên da. Con cái ghẻ có kích thước rất nhỏ (0,3-0,35mm), đào hang vào lớp thượng bì trên da, gây phản ứng viêm và ngứa, với các triệu chứng như:

• Trên da xuất hiện mụn nước nông, to khoảng 1-2mm, chứa dịch trong hoặc trắng đục, mụn nước vùng sinh dục có thể to 5-7mm.
• Xuất hiện sẩn đỏ, sẩn mụn nước, sẩn hồng ban…
• Rãnh ghẻ (đường hầm do ghẻ đào) dài vài mm, mảnh nhỏ, hơi cộm trên da, thường xuất hiện ở kẽ ngón tay, nếp da cổ tay hoặc cạnh bên bàn tay.
• Cảm giác ngứa nhiều vào ban đêm, mang tính chất dịch tễ, nhiều thành viên trong gia đình có thể cùng bị ghẻ, bị ngứa cùng khoảng thời gian với nhau.

Bệnh ghẻ có thể lây truyền thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc thông qua đồ dùng cá nhân như quần áo, giường, nệm… Con cái ghẻ có thể sống khoảng 4 ngày sau khi rời khỏi da người, do đó, dù không tiếp xúc trực tiếp, người bệnh vẫn có thể lây lan ghẻ gián tiếp qua vật dụng dùng trong sinh hoạt hàng ngày. (1)

Bị ghẻ mãi không khỏi nguyên nhân do đâu?

Có nhiều nguyên nhân khiến người bệnh bị ghẻ mãi không khỏi, dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến:

1. Chẩn đoán bệnh không chính xác

Người bệnh có thể được chẩn đoán và điều trị không chính xác bệnh, đặc biệt khi khám tại các cơ sở không có chuyên môn về da liễu. Những biểu hiện của bệnh ghẻ có thể dễ nhầm lẫn với một số bệnh da liễu khác như viêm da cơ địa, dị ứng, nấm da… Để được chẩn đoán chính xác, người bệnh nên chọn các cơ sở y tế có bác sĩ chuyên khoa da liễu như hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.

2. Không tuân thủ quy trình điều trị

Người bệnh bị ghẻ mãi không khỏi do không tuân thủ điều trị đúng với hướng dẫn của bác sĩ, ví dụ không bôi thoa, uống thuốc đầy đủ. Đặc biệt khi bệnh ghẻ cần được điều trị trong thời gian dài, dễ tái phát. Ngoài dùng thuốc, người bệnh cần hạn chế tiếp xúc với nguồn nghi ngờ lây ghẻ, thường xuyên vệ sinh cá nhân và vật dụng có thể làm nguồn lây bệnh như mùng mền, quần áo, khăn tắm…

3. Sai phương pháp hoặc sai thuốc

Việc chẩn đoán sai dẫn đến điều trị không hiệu quả, khiến người bệnh bị ghẻ mãi không khỏi. Khi dùng đúng thuốc, con cái ghẻ có thể được tiêu diệt nhanh chóng, tuy nhiên, nếu dùng sai thuốc, bệnh có thể kéo dài, thậm chí tăng nặng.

4. Hệ miễn dịch yếu

Người có hệ miễn dịch suy yếu dễ gặp tình trạng bị ghẻ mãi không khỏi, do sức đề kháng yếu, con cái ghẻ có thể tăng số lượng và phát triển nhanh chóng trên da. Triệu chứng như mẩn đỏ, mụn nước, lở loét có thể nghiêm trọng hơn ở người suy yếu miễn dịch.

Thậm chí, người bệnh có thể mắc ghẻ Na Uy (ghẻ vảy). Ghẻ Na Uy là bệnh ghẻ có tăng sừng, thương tổn lan tỏa rộng, sừng hóa, đóng vảy. Dưới lớp vảy chứa rất nhiều con cái ghẻ, có thể lên đến hàng triệu con ghẻ trên cơ thể hoặc hơn 4.700 con/gram da.

5. Kháng thuốc

Ký sinh trùng ghẻ có thể kháng thuốc, khiến người bệnh không đáp ứng với thuốc điều trị và bị ghẻ mãi không khỏi. Khi gặp tình trạng kháng thuốc bôi, bác sĩ có thể chỉ định loại thuốc bôi khác hoặc dùng thêm thuốc đường uống để tăng khả năng tiêu diệt ghẻ và thuyên giảm triệu chứng nhanh hơn.

6. Môi trường, nơi sinh sống chưa vệ sinh đúng cách

Dù dùng thuốc đầy đủ hay đáp ứng điều trị tốt, người bệnh vẫn có thể tái phát hoặc bị ghẻ mãi không khỏi nếu sống trong môi trường dễ lây nhiễm ghẻ, kém vệ sinh. Đặc biệt trong những thời điểm dễ lây lan bệnh như mùa tựu trường hay vào hè. Nếu gia đình có thành viên mắc bệnh ghẻ, những thành viên khác nên chú ý vệ sinh cá nhân cũng như vật dụng sinh hoạt trong nhà, nên điều trị cho cả gia đình cùng lúc nếu có yếu tố dịch tễ để tránh lây nhiễm chéo.

7. Bị lây nhiễm từ người bệnh khác hoặc tái nhiễm

Người bệnh có thể đã điều trị hết ghẻ nhưng tiếp tục bị lây từ người khác, dẫn đến bị ghẻ mãi không khỏi. Bệnh ghẻ rất dễ lây lan từ người sang người, đặc biệt người sống gần nhau như thành viên trong gia đình. Do đó, cần chủ động phòng ngừa khi có người xung quanh (đồng nghiệp, bạn học, thành viên gia đình…) mắc bệnh ghẻ.

Yếu tố ảnh hưởng quá trình điều trị bệnh ghẻ

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quá trình điều trị bệnh ghẻ có hiệu quả hay không như:

• Mức độ, vị trí ghẻ trên cơ thể. Ghẻ có kèm bội nhiễm vi khuẩn, vi nấm… sẽ khó điều trị hơn.
• Sức đề kháng của người bệnh ảnh hưởng lớn đến khả năng mắc và tiến triển của bệnh ghẻ. Sức đề kháng càng suy yếu, cơ thể càng dễ mắc bệnh hơn, đặc biệt ở những nhóm như trẻ em, người cao tuổi, suy giảm miễn dịch (người mắc tiểu đường, HIV, dùng thuốc ức chế miễn dịch…).
• Giữ vệ sinh cá nhân rất quan trọng, giúp giảm nguy cơ mắc hay tái phát ghẻ. Giữ vệ sinh cá nhân không tốt có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt khi có người ở gần mắc ghẻ hoặc trong những thời gian bệnh dễ bùng phát.
• Dùng đúng thuốc và liều lượng được bác sĩ chỉ định có thể giúp người bệnh điều trị khỏi bệnh ghẻ dễ dàng hơn. Do đó, người bệnh nên khám với các chuyên gia, bác sĩ da liễu để được điều trị hiệu quả nhất.

Dấu hiệu trị ghẻ mãi không khỏi

Dưới đây là một số dấu hiệu cho thấy người bệnh điều trị ghẻ không hiệu quả, cần tư vấn với bác sĩ da liễu để được hướng dẫn, hỗ trợ:

1. Tình trạng ngứa kéo dài không thuyên giảm

Ngứa là triệu chứng phổ biến của bệnh ghẻ, có thể kéo dài ngay cả khi con cái ghẻ đã bị tiêu diệt. Tuy nhiên, nếu đã điều trị nhiều tuần nhưng tình trạng ngứa kéo dài, không thuyên giảm, thậm chí tăng nặng sau khi đã dùng thuốc, người bệnh nên tái khám với bác sĩ để được tư vấn, thay đổi phác đồ điều trị nếu cần thiết.

2. Vùng da tổn thương lan rộng

Bệnh ghẻ có thể biểu hiện dưới nhiều dạng như mụn nước, sẩn đỏ, săng ghẻ, tăng sừng, nốt đỏ… Nếu các tổn thương da không thuyên giảm mà ngày càng lan rộng, cho thấy người bệnh đang tiến triển nặng hơn. Bệnh ghẻ tuy ít gây nguy hiểm, nhưng việc vùng da tổn thương lan rộng có thể gây đau đớn, ngứa ngáy, mất thẩm mỹ, thậm chí để lại sẹo sau khi điều trị, ảnh hưởng đến chất lượng sống của người bệnh.

3. Nhiễm trùng thứ phát

Vùng da tổn thương do ghẻ có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn tấn công da, gây nhiễm trùng, tăng nặng triệu chứng của bệnh. Ví dụ, gãi khiến mụn nước vỡ, tạo điều kiện cho khuẩn tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus) xâm nhập.

4. Da sần sùi và dày hơn trước đó

Da sần sùi có thể do sẩn ghẻ, rãnh ghẻ gây nên, đặc biệt có thể do tăng sừng, đóng vảy do nhiều con cái ghẻ dưới da. Da ngày càng sần sùi cho thấy ghẻ đang phát triển dưới da nhiều hơn.

Làm thế nào để trị dứt điểm bệnh ghẻ?

Để trị hiệu quả bệnh ghẻ, tránh tình trạng bị ghẻ mãi không khỏi, người bệnh cần:

• Tuân thủ điều trị và chăm sóc sức khỏe, vệ sinh đúng theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Hạn chế tiếp xúc với người mắc ghẻ hoặc nguồn lây ghẻ, kể cả thành viên trong gia đình.
• Vệ sinh sạch da trước khi bôi thuốc, tốt nhất bôi sau khi tắm.
• Giặt giũ, vệ sinh sạch sẽ quần áo, vật dụng trong gia đình thường xuyên, đặc biệt khi có thành viên trong gia đình mắc ghẻ.
• Dùng thêm kem dưỡng ẩm dịu nhẹ, không gây kích ứng để hạn chế các triệu chứng bệnh.

Hướng dẫn các bước chăm sóc da khi trị ghẻ mãi không khỏi

Nếu người bệnh trị ghẻ mãi không khỏi, ngoài dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ, cần chú ý hơn đến cách chăm sóc vệ sinh da và vật dụng cá nhân. Người bệnh nên vệ sinh da kỹ lưỡng, đặc biệt vùng da có vết thương hở, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng, tăng nặng. Hạn chế gãi vì có thể khiến da tổn thương nặng hơn. Bên cạnh đó, cần chú ý vệ sinh quần áo sạch sẽ, tránh dùng chung trang phục, vật dụng cá nhân với thành viên khác trong gia đình.

Khi nào cần liên hệ bác sĩ?

Người bệnh nên đến khám tại cơ sở y tế có bác sĩ chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da nếu cơ thể xuất hiện tình trạng nổi mụn nước, sẩn đỏ, ngứa ngáy nhiều, để được bác sĩ chẩn đoán và điều trị. Tránh để bệnh lan rộng, tiến triển nặng trên da, hạn chế tối đa biến chứng và giúp quá trình điều trị nhanh hơn, dễ dàng hơn.

Chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM và đơn vị Da liễu – Thẩm mỹ Da, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 có nhiều bác sĩ là chuyên gia, giàu kinh nghiệm trong điều trị các bệnh da liễu, sẽ giúp người bệnh chẩn đoán và điều trị chính xác, hiệu quả.

Trên đây là bài viết giải đáp thắc mắc vì sao người bệnh bị ghẻ mãi không khỏi. Hi vọng độc giả đã có những thông tin hữu ích. Nếu có thắc mắc hoặc cần hỗ trợ tư vấn về khám chữa bệnh, khách hàng có thể liên hệ số hotline, website hoặc các nền tảng mạng xã hội của hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được các bác sĩ, chuyên gia hỗ trợ.