Bệnh teo não tuổi già có nguy hiểm không? Ảnh hưởng ra sao?

Bệnh teo não tuổi già có nguy hiểm không, có ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe, đặc biệt là khả năng vận động, giao tiếp, trí nhớ…? Người bệnh cần lưu ý gì và có thể điều trị ra sao?

Bài viết được tư vấn bởi Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

Teo não là tình trạng mất dần các tế bào thần kinh và khớp thần kinh (tín hiệu kết nối giữa các tế bào thần kinh) trong não, có thể do lão hóa tự nhiên hay chấn thương, mắc bệnh lý. Tình trạng này làm giảm khối lượng não bộ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến các chức năng thần kinh.

Bệnh teo não tuổi già có nguy hiểm không?

Mức độ nguy hiểm của bệnh teo não ở tuổi già tùy thuộc vào nguyên nhân, tình trạng cũng như giai đoạn bệnh. Các trường hợp teo não do chấn thương, nhiễm trùng, đột quỵ, bệnh Huntington… có thể diễn tiến nặng, gây ra các hậu quả nghiêm trọng, thậm chí đe dọa đến tính mạng người bệnh nếu không can thiệp điều trị sớm.

Ví dụ, teo não có thể gây/ làm trầm trọng thêm chứng mất trí. Ngược lại, chứng mất trí cũng có thể gây teo não, trong đó phổ biến là bệnh Alzheimer. Teo não cục bộ cấp tính thường xảy ra sau vài tuần bị chấn thương đầu, đột quỵ hoặc nhiễm trùng, có nguy cơ gây ra các biến chứng như: yếu ở mặt, cánh tay, chân, tê liệt, thay đổi thị lực, giảm khả năng giữ cân bằng, cứng cơ, giảm vận động, mất/ giảm trí nhớ…

Ảnh hưởng của bệnh teo não đến sức khỏe người cao tuổi như thế nào?

Bệnh teo não tuổi già có nguy hiểm không? Tùy nguyên nhân và mức độ, tình trạng teo não có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cũng như chất lượng cuộc sống của người cao tuổi:

1. Chất lượng cuộc sống suy giảm

Người già bị teo não có thể đối mặt với nhiều vấn đề đáng lo ngại như: mất khả năng cảm nhận phương hướng, khó giao tiếp (cả lời nói và văn bản), mất trí nhớ, giảm khả năng phối hợp giữa các cơ quan, mất cảm giác vật lý ở một số bộ phận trên cơ thể… Quá trình vận động, giao tiếp hàng ngày vì thế cũng bị hạn chế nghiêm trọng, làm suy giảm chất lượng cuộc sống.

2. Khó khăn trong ăn uống

Bệnh teo não người già có nguy hiểm không? Bệnh teo não xảy ra ở người già sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động, ăn uống hàng ngày theo nhiều cách khác nhau: (1)

• Giảm hoặc mất cảm giác thèm ăn: Teo não có thể ảnh hưởng đến các phần não điều khiển cảm giác thèm ăn, từ đó có thể gây chán ăn, đặc biệt ở những người bị mất trí nhớ giai đoạn muộn.
• Khó nuốt: Teo não là một tình trạng điển hình của thoái hóa thần kinh, có thể gây ra tình khó nuốt, làm tăng nguy cơ viêm phổi, nhiễm trùng đường hô hấp dưới. (2)
• Hành vi ăn uống bất thường: Teo não thường xuất hiện đồng thời với bệnh Alzheimer, mất trí nhớ thể Lewy, sa sút trí tuệ…, gây chán ăn, sụt cân, khó nuốt hoặc thèm ăn bất thường, đặc biệt là đồ ngọt.

3. Không thể tự chăm sóc bản thân

Người già bị teo não mức độ nặng có thể không thể tự chăm sóc bản thân do:

• Tâm trạng, tính cách hoặc hành vi luôn thay đổi thất thường
• Mất khả năng phương hướng
• Rối loạn suy nghĩ, khó giao tiếp
• Động kinh
• Suy giảm thị lực
• Yếu cơ

Khi đó, hầu hết các hoạt động hàng ngày của người bệnh đều cần sự trợ giúp từ những người xung quanh, thậm chí là những vấn đề cơ bản nhất như ăn uống, đi vệ sinh…

4. Tăng nguy cơ mắc bệnh lý nhiễm trùng

Teo não ở người già có nguy hiểm không? Teo não có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng thông qua nhiều cơ chế khác nhau:

• Khó nuốt: Teo não có thể dẫn đến thoái hóa thần kinh, gây khó nuốt, từ đó làm tăng nguy cơ viêm phổi và nhiễm trùng đường hô hấp dưới do hít phải thức ăn.
• Mất khả năng vận động: Người bệnh bị teo não phải đối mặt với nguy cơ mất khả năng vận động, nằm nhiều, dễ gây nhiễm trùng, viêm loét da…

5. Tăng nguy cơ gặp chấn thương

Teo não có thể làm tăng nguy cơ chấn thương đầu, đặc biệt là tụ máu dưới màng cứng. Nguyên nhân do mất các tế bào thần kinh não và khớp thần kinh gây giảm thể tích não. Ngoài ra, khi não bị teo, các tĩnh mạch não sẽ bị kéo căng, dễ bị rách hơn khi có chấn thương não. (3)

Người già bị bệnh teo não phải làm sao?

Đối với các trường hợp người già bị teo não, tùy nguyên nhân và mức độ, bác sĩ sẽ tiến hành chẩn đoán và chỉ định các phương pháp điều trị phù hợp như sau:

• Thuốc: Một số loại thuốc có thể được chỉ định sử dụng để hỗ trợ kiểm soát các triệu chứng teo não ở người già giúp cải thiện trí nhớ, chức năng nhận thức, thuốc chống loạn thần và thuốc chống trầm cảm giúp kiểm soát tâm trạng, thay đổi hành vi…
• Tập vật lý trị liệu: Vật lý trị liệu giúp cải thiện các vấn đề liên quan đến vận động như khả năng giữ cân bằng, phối hợp các cơ quan…
• Ngôn ngữ trị liệu: Phương pháp này giúp hỗ trợ cải thiện khả năng giao tiếp, biểu đạt lời nói ở người già bị teo não.
• Phẫu thuật, can thiệp mạch: Đối với các trường hợp teo não nghiêm trọng, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật. Phác đồ điều trị có thể bao gồm can thiệp nội mạch để xử lý mạch máu bị tắc hẹp, nếu có.
• Thay đổi lối sống: Bên cạnh điều trị y tế, người bệnh teo não nên tập thể dục thường xuyên và duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạnh để kiểm soát diễn tiến bệnh. Trong đó, vitamin E, folate, omega… là những nguồn dưỡng chất quan trọng giúp tăng khả năng bảo vệ thần kinh.

Hướng dẫn chăm sóc người cao tuổi bị teo não

Cùng với việc tìm hiểu bệnh teo não tuổi già có nguy hiểm không, người nhà nên nắm rõ các hướng dẫn chăm sóc sau đây:

• Chế độ ăn uống có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của não bộ. Đối với người già bị teo não, người nhà nên xây dựng chế độ dinh dưỡng theo đúng chỉ định của bác sĩ, đặc biệt là ưu tiên ăn nhiều trái cây, rau xanh, cá, ngũ cốc nguyên hạt, sữa, hạn chế đồ ngọt, đồ chiên nướng… Điều này giúp hỗ trợ giảm viêm, làm chậm quá trình lão hóa não và ngăn tổn thương tế bào nặng hơn.
• Thức ăn cần được cắt nhỏ, nấu kỹ để dễ nuốt, dễ tiêu hóa
• Cho người bệnh uống đủ nước
• Không gây áp lực, căng thẳng cho người bệnh để tránh triệu chứng và tình trạng teo não càng diễn tiến nặng hơn.
• Cho người bệnh dùng thuốc đúng giờ, đúng liều theo chỉ dẫn của bác sĩ
• Hỗ trợ người bệnh trong quá trình di chuyển nếu bệnh gây ảnh hưởng đến khả năng vận động, tránh để người bệnh nằm liên tục quá lâu vì sẽ giảm lưu thông máu, thậm chí gây viêm loét trên da.
• Người già bị teo não sẽ hạn chế về khả năng giao tiếp, do đó người nhà nên nói chuyện nhỏ nhẹ, không tỏ thái độ bực tức, quát tháo, thay vào đó nên bình tĩnh trấn an người bệnh trong mọi trường hợp…
• Đưa người bệnh đi khám bác sĩ nếu nhận thấy bất kỳ triệu chứng bất thường nào xuất hiện.
• Thiết kế không gian sống an toàn để phòng trường hợp té ngã

Bệnh teo não tuổi già gây suy giảm trí nhớ, rối loạn nhận thức và giảm khả năng vận động, tiềm ẩn nguy cơ mất khả năng tự chăm sóc. Việc thăm khám sớm giúp kiểm soát tiến triển bệnh, duy trì chức năng não và nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, người bệnh được chẩn đoán chính xác bằng công nghệ hình ảnh hiện đại và điều trị theo phác đồ cá nhân hóa. Đặt lịch khám ngay để được bác sĩ đánh giá tình trạng và tư vấn hướng điều trị.

Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:

Bài viết đã phần nào tổng hợp thông tin giải đáp thắc mắc bệnh teo não tuổi già có nguy hiểm không, ảnh hưởng của bệnh lý này đến sức khỏe cũng như cách điều trị, kiểm soát bệnh. Hy vọng người bệnh đã có thêm nhiều cập nhật hữu ích liên quan đến vấn đề chăm sóc sức khỏe não bộ.