Sức khỏe nam giới là một chủ đề quan trọng nhưng thường ít được quan tâm đúng mức. Một số bệnh nam giới phổ biến nếu không được chú ý điều trị kịp thời có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản và chất lượng cuộc sống của các quý ông. Vậy đâu là những mặt bệnh chỉ có ở nam giới?
Theo bác sĩ Nguyễn Công Danh – Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh, bệnh nam giới được hiểu là các các bệnh lý liên quan đến cơ quan sinh dục và chức năng sinh sản đặc trưng ở phái mạnh. Các bệnh này có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, chức năng tình dục và sức khỏe tổng thể của các quý ông. (1)
Không chỉ riêng các vấn đề sức khỏe sinh sản ở nữ giới, các bệnh ở nam giới cũng cần nhận được sự quan tâm đặc biệt, vì những bệnh lý này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản mà còn dẫn đến những gánh nặng về tâm lý, làm giảm sự tự tin trong “chuyện chăn gối”, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống của các quý ông. Dưới đây là một số bệnh thường gặp ở nam giới cần lưu ý:
Phì đại tuyến tiền liệt hay còn gọi là tình trạng tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt (BPH), thường gặp ở nam giới lớn tuổi. Ước tính trên thế giới có khoảng 60% nam giới ở tuổi 60 bị phì đại tuyến tiền liệt, đặc biệt tần suất bệnh sẽ tăng dần theo độ tuổi nên số người mắc bệnh hiện ngày càng cao. (2)
Bệnh gây ra các triệu chứng rối loạn đi tiểu điển hình như tiểu đêm nhiều lần, tiểu gấp, tiểu phải rặn, thường xuyên cảm thấy mót tiểu,… Tuy không đe dọa đến tính mạng nhưng các triệu chứng rối loạn tiểu sẽ diễn tiến nặng dần, ảnh hưởng xấu đến chất lượng sống của người nam, nên phải cần can thiệp bằng ngoại khoa.
Ung thư tuyến tiền liệt là một loại ung thư phổ biến ở nam giới trên 50 tuổi. Bệnh thường tiến triển chậm và có thể không gây triệu chứng trong giai đoạn đầu. Các triệu chứng có thể bao gồm khó tiểu, máu trong nước tiểu hoặc tinh dịch, tiểu không tự chủ, bí tiểu cấp tính…
Bác sĩ Nguyễn Công Danh khuyến cáo nam giới nên bắt đầu tầm soát ung thư tuyến tiền liệt thông qua xét nghiệm PSA và thăm khám trực tràng định kỳ ở tuổi 55 trở đi. Điều này giúp nam giới phòng ngừa và phát hiện sớm nguy cơ tiềm ẩn ung thư, từ đó có biện pháp can thiệp hiệu quả.
Viêm tinh hoàn là tình trạng viêm một hoặc cả hai tinh hoàn, thường do nhiễm virus hoặc vi khuẩn. Triệu chứng bao gồm sưng, đau tinh hoàn, tiểu buốt, đau khi xuất tinh… Nếu không được điều trị kịp thời, viêm tinh hoàn có thể dẫn đến biến chứng như teo tinh hoàn hoặc vô sinh.
Theo các thống kê, nam giới bị viêm tinh hoàn phần lớn là biến chứng của quai bị, nhiễm trùng tiết niệu hoặc do mắc các bệnh lây qua đường tình dục. Người thường xuyên quan hệ tình dục không an toàn thường có nguy cơ cao bị viêm tinh hoàn.
Teo tinh hoàn là bệnh nam giới đặc trưng bởi tình trạng tinh hoàn của người nam bị teo lại, có thể do nhiều nguyên nhân như viêm nhiễm, rối loạn hormone, giãn tĩnh mạch thừng tinh hoặc ung thư tinh hoàn… Hậu quả của teo tinh hoàn bao gồm giảm sản xuất testosterone gây suy giảm ham muốn, rối loạn cương và liệt dương.
Đặc biệt, tinh hoàn teo còn ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng sinh tinh của nam giới, từ đó làm tăng nguy cơ vô sinh hiếm muộn.
Tinh hoàn ẩn là tình trạng mà một hoặc cả hai tinh hoàn không nằm đúng vị trí trong bìu sau khi trẻ chào đời, thay vào đó lại nằm ở ổ bụng hoặc trong ống bẹn. Bác sĩ Công Danh cho biết, khi tinh hoàn không ở đúng vị trí thường có kích thước nhỏ hơn, nhu mô mềm nhão và ống sinh tinh kém phát triển, dẫn đến xơ hoá. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng sản xuất tinh trùng và sức khỏe sinh sản của nam giới.
Đối với tinh hoàn ẩn một bên, nam giới vẫn có thể sinh con, nhưng phải đối mặt với nguy cơ ung thư tinh hoàn cao hơn người bình thường. Trong trường hợp tinh hoàn ẩn hai bên, nguy cơ vô sinh rất lớn do khả năng sinh tinh gần như bị mất hoàn toàn. Kết quả xét nghiệm tinh dịch thường không phát hiện tinh trùng, và nguy cơ mắc ung thư tinh hoàn cao.
Xoắn tinh hoàn là tình trạng cấp cứu nam khoa, khi tinh hoàn tự xoắn quanh trục làm gián đoạn lưu lượng máu nuôi tinh hoàn, dẫn đến thiếu máu và hoại tử tinh hoàn. Nếu không được kiểm tra và can thiệp kịp thời có thể buộc phải cắt bỏ tinh hoàn.
Hẹp bao quy đầu là tình trạng da quy đầu không thể tuột xuống lộ ra quy đầu của dương vật. 80% trường hợp hẹp bao quy đầu sinh lý có thể tự khỏi khi lớn lên và không cần xử trí y tế chuyên biệt.
Trong khi đó, có một số trường hợp bị hẹp nghẹt bao quy đầu, tức là bao quy đầu bị tuột lên trên một cách khó khăn và không thể đưa về vị trí bình thường. Điều này khiến bao quy đầu vô tình tạo thành một vòng thắt siết chặt lấy quy đầu, gây đau đớn và sưng nề. Trường hợp này người bệnh cần được xử lý ngay để tránh nguy cơ hoại tử hoặc các biến chứng nghiêm trọng khác.
Giãn tĩnh mạch thừng tinh là hiện tượng các đám rối tĩnh mạch trong bìu bị giãn bất thường, dẫn đến tình trạng máu ứ đọng và tăng nhiệt độ xung quanh tinh hoàn, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng sinh tinh. Nam giới mắc bệnh thường nhận thấy các búi tĩnh mạch giãn to ngoằn ngoèo, nổi lên trong bìu khi đứng. Đây được xem là một trong những bệnh nam giới có nguy cơ gây ra tình trạng vô sinh nam.
Tắc ống dẫn tinh là bệnh nam giới thường gặp ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản, và là một trong những nguyên nhân dẫn đến vô sinh nam. Bệnh xảy ra khi ống dẫn tinh trùng bị bế tắc làm cản trở đường đi của tinh trùng từ tinh hoàn ra ngoài cơ thể, dẫn đến hiện tượng vô tinh (không có tinh trùng trong tinh dịch).
Xuất tinh sớm là tình trạng nam giới luôn luôn hoặc gần như luôn xảy ra trước hoặc trong khoảng một phút sau khi thâm nhập vào âm đạo. Không có khả năng trì hoãn xuất tinh ở tất cả hoặc gần như tất cả các lần quan hệ tình dục. Từ đó dẫn đến tác động tiêu cực cho người bệnh, chẳng hạn như đau khổ, phiền muộn, thất vọng và/hoặc tránh tiếp cận tình dục.
Tinh trùng bất thường bao gồm các vấn đề về số lượng, hình thái và khả năng di chuyển của tinh trùng, ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe sinh sản và khả năng làm cha của nam giới. Kết quả hình thái tinh trùng được báo cáo dựa theo tỷ lệ phần trăm tinh trùng xuất hiện bình thường khi quan sát dưới kính hiển vi trong quá trình phân tích tinh dịch đồ.
Rối loạn cương dương là bệnh thường gặp ở nam giới ảnh hưởng đến khả năng đạt được và duy trì cương cứng đủ lâu để giao hợp thỏa mãn. Các nguyên nhân gây ra tình trạng này có thể bao gồm các yếu tố tâm lý, thần kinh, nội tiết, bất thường cấu trúc dương vật… Ngoài ra, các tác nhân như thuốc, chấn thương… cũng khiến nam giới tăng nguy cơ mắc rối loạn cương. (3)
Nấm bẹn là một trong những dạng nấm vùng kín nam giới thường gặp. Đây là bệnh lý ngoài da có nguyên nhân do vi nấm gây nên và ảnh hưởng đến nam giới ở mọi lứa tuổi. Biểu hiện đặc trưng của nam giới mắc bệnh nấm bẹn là cảm giác ngứa ngáy không ngừng, khi người bệnh càng gãi thì những tổn thương này sẽ càng lan rộng.
Chính vì thế, ngay khi thấy những dấu hiệu bất thường, nam giới nên đến bệnh viện kiểm tra sớm để được điều trị đúng cách và tận gốc, tránh tự ý sử dụng thuốc tại nhà để hạn chế các tác dụng phụ không mong muốn khiến bệnh càng lan rộng và tái phát nhiều lần.
Suy giảm testosterone là tình trạng mức hormone testosterone trong cơ thể người nam giảm, dẫn đến giảm ham muốn tình dục, mệt mỏi, trầm cảm và giảm khối lượng cơ. Nguyên nhân có thể do lão hóa, bệnh lý hoặc lối sống không lành mạnh.
Vô sinh nam là tình trạng nam giới trong độ tuổi sinh sản, có quan hệ tình dục đều đặn không dùng biện pháp tránh thai nhưng vẫn không thể có con tự nhiên trong vòng 6 tháng đến 1 năm. Tại Việt Nam, thống kê cho thấy hơn 1 triệu cặp vợ chồng đang gặp phải vấn đề vô sinh, trong đó nguyên nhân từ phía nam giới chiếm khoảng 40-50%.
Tình trạng này thường do sự suy giảm cả về số lượng và chất lượng tinh trùng, như tinh trùng yếu, dị dạng hoặc hoàn toàn không có tinh trùng trong tinh dịch. Ngoài ra, các bệnh lý như viêm mào tinh, ung thư tinh hoàn hay giãn tĩnh mạch thừng tinh cũng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình sinh tinh, làm giảm khả năng sinh sản tự nhiên của nam giới.
Nếu gặp bất kỳ dấu hiệu nào nêu trên, nam giới nên chủ động thăm khám với bác sĩ chuyên khoa để được kiểm tra và chẩn đoán kịp thời. Việc thăm khám sớm không chỉ giúp giảm các triệu chứng mà còn ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.
Các chuyên gia cho rằng một số biện pháp sau đây có thể giúp nam giới tăng cường sức khỏe tổng thể, bao gồm cả sức khỏe sinh sản và hỗ trợ phòng tránh các bệnh nam giới thường gặp.
Một trong những bước quan trọng nhất để duy trì sức khỏe chính là việc xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và protein tốt, đồng thời hạn chế tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh và thức ăn có hàm lượng chất béo bão hoà cao. Việc này không chỉ giúp cải thiện sức khỏe tổng thể, giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, hỗ trợ kiểm soát cân nặng mà còn cải thiện chức năng sinh lý và sức khỏe sinh sản hiệu quả.
Hoạt động thể chất đều đặn ít nhất 30 phút mỗi ngày giúp hỗ trợ tuần hoàn máu, tăng mức testosterone trong cơ thể, giảm nguy cơ rối loạn cương dương. Lưu ý chỉ nên tập vừa sức, theo khả năng của bản thân, không nên tập luyện với cường độ cao.
Duy trì cân nặng lý tưởng sẽ giảm nguy cơ mắc các bệnh lý liên quan đến rối loạn chuyển hóa, cao huyết áp và vô sinh. Cân nặng ổn định cũng góp phần cải thiện chức năng sinh lý và khả năng thụ tinh tự nhiên. Để kiểm soát cân nặng hiệu quả, nam giới cần kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh và tập luyện thể thao phù hợp.
Nam giới nên ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi ngày, nâng cao chất lượng giấc ngủ, tránh thức khuya hoặc ngủ không đủ giấc vì điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tổng thể cũng như chức năng sinh lý.
Thuốc lá, rượu bia và các chất kích thích không chỉ làm tổn hại sức khỏe tổng thể mà còn làm suy giảm chất lượng tinh trùng, giảm khả năng di chuyển và tăng tỷ lệ tinh trùng dị dạng. Từ bỏ những thói quen này sẽ giúp cải thiện đáng kể sức khỏe sinh sản cho nam giới và giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư liên quan.
Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su khi quan hệ và hạn chế số lượng bạn tình không chỉ giúp ngăn ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STDs) mà còn bảo vệ khả năng sinh sản. Những bệnh như lậu, giang mai… có thể gây viêm nhiễm, ảnh hưởng trực tiếp cơ quan sinh dục nam giới, từ đó làm tăng nguy cơ vô sinh.
Việc theo dõi sức khỏe và nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường như đau, sưng ở bìu hoặc dương vật, khó chịu khi xuất tinh hoặc tinh dịch có màu bất thường… giúp nam giới chủ động hơn trong việc thăm khám sớm, từ đó hạn chế các nguy cơ biến chứng và tối ưu tiên lượng điều trị thành công.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề như suy giảm testosterone, rối loạn cương dương hay bệnh lý tuyến tiền liệt. Thực hiện các xét nghiệm tinh dịch đồ định kỳ cũng là cách để đánh giá sức khỏe sinh sản, từ đó có kế hoạch điều trị kịp thời nếu phát hiện bất thường.
>> Tham khảo: 3 bệnh viện khám nam khoa ở TPHCM
Trung tâm Hỗ trợ sinh sản (IVF Tâm Anh) thuộc Hệ thống BVĐK Tâm Anh là một trong những địa chỉ uy tín tại TP.HCM và Hà Nội trong lĩnh vực thăm khám, điều trị các bệnh nam giới và hỗ trợ sinh sản. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực Nam khoa – Hiếm muộn cùng hệ thống thiết bị hiện đại, IVF Tâm Anh luôn tiên phong trong việc áp dụng các phác đồ điều trị mới nhất cho bệnh nhân.
Tại đây, nam giới được thăm khám và điều trị chuyên sâu các vấn đề về sức khỏe sinh sản và sinh lý. Quy trình thăm khám bao gồm kiểm tra lâm sàng, xét nghiệm tinh dịch đồ, cũng như các chỉ định cận lâm sàng hiện đại như xét nghiệm nội tiết, kiểm tra nhiễm sắc thể đồ, siêu âm ổ bụng và bìu. Những phương pháp này giúp bác sĩ đánh giá toàn diện sức khỏe sinh sản, xác định nguyên nhân gây bệnh và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp, cá nhân hóa cho từng bệnh nhân.
Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào liên quan đến sức khỏe sinh sản, nam giới có thể liên hệ đến IVF Tâm Anh để thăm khám sớm, hoặc gửi câu hỏi về Hộp thư tư vấn của trung tâm IVFTA hoặc liên hệ trực tiếp đến bệnh viện để đặt lịch khám:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng những thông tin từ bài viết đã giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về các bệnh nam giới thường gặp. Việc nhận biết sớm và phản ứng kịp thời với các dấu hiệu cảnh báo sức khỏe nam giới không chỉ giúp tránh được những biến chứng nghiêm trọng mà còn cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống.
