Mức độ chấn động não còn tùy thuộc vào thể trạng và mức độ chấn thương của người bệnh… Khi đầu bị va chạm mạnh, não có thể bị sang chấn tạm thời gọi là chấn động não.

Về cơ bản, mức độ chấn động não có thể được chia thành các cấp độ như sau (thông tin mang tính tham khảo):
Chấn động não cấp độ 1 là mức độ nhẹ trong các dạng chấn động não. Sau khi bị chấn thương ở đầu, người bệnh có thể cảm thấy choáng váng, hơi mất thăng bằng, buồn nôn hoặc khó tập trung. Người bệnh không bị ngất xỉu tại chỗ mà thường hồi phục lại sau vài phút đến vài giờ. (1)
Một số triệu chứng thường gặp gồm nhức đầu, phản ứng chậm hoặc cảm giác lơ mơ, lú lẫn thoáng qua… Ở mức độ này, người bệnh cần nghỉ ngơi hoàn toàn, tránh vận động mạnh, đọc sách, xem tivi, điện thoại… trong khoảng 24 giờ đầu để não được phục hồi. Nếu triệu chứng còn kéo dài hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường như nôn nhiều, nói lắp, mất thăng bằng hoặc ngủ li bì, người bệnh nên đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế uy tín để được kiểm tra và điều trị kịp thời. Mặc dù chấn động não cấp độ 1 chỉ ở mức nhẹ nhưng vẫn có thể gây biến chứng nếu người bệnh không nghỉ ngơi hay chăm sóc đúng cách.

Chấn động não cấp độ 2 là mức độ trung bình, nặng hơn so với cấp độ 1. Sau chấn thương, người bệnh bị mất trí nhớ tạm thời và quên đi những gì vừa xảy ra trước đó hoặc ngay sau đó, nhưng vẫn còn tỉnh táo. Người bệnh có thể gặp các triệu chứng như nhức đầu, khó tập trung, dễ cáu gắt hoặc các phản ứng gây rối loạn thị giác như nhìn mờ, chói sáng, mất phương hướng, nôn và buồn nôn…
Các triệu chứng của mức độ chấn động não cấp 2 thường kéo dài từ vài ngày đến vài tuần, tùy vào mức độ tổn thương và khả năng hồi phục của người bệnh. Trong thời gian này, người bệnh nên nghỉ ngơi, tránh vận động nặng hoặc làm việc căng thẳng do nguy cơ phù não và tổn thương thứ phát có thể xảy ra ngay cả khi triệu chứng ban đầu còn nhẹ. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như nhức đầu, nôn nhiều, lú lẫn, co giật hoặc rối loạn ý thức…, người bệnh cần đến bệnh viện ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Chấn động não cấp độ 3 là mức độ nguy hiểm trong các dạng chấn động não. Ở cấp độ này, người bệnh bị mất ý thức trong thời gian ngắn, có thể bị mất trí nhớ kéo dài và quên hết những gì vừa mới xảy ra. Đây là tình trạng đáng báo động do tiềm ẩn nguy cơ gây tổn thương não hoặc xuất huyết nội sọ…
Người có mức độ chấn động não cấp 3 thường có những dấu hiệu như mất ý thức hoặc không phản ứng, nôn ói liên tục, đau đầu dữ dội, khó nói, mất thăng bằng… Một số trường hợp còn gặp tình trạng lú lẫn, nhìn mờ, hoặc mất kiểm soát hành vi và cảm xúc…
Trong mọi trường hợp, cần phải đưa người bệnh đến bệnh viện ngay lập tức. Không được tự ý di chuyển hoặc cố gắng đánh thức người bệnh khi còn đang trong trạng thái bất tỉnh. Bác sĩ có thể chỉ định chụp CT hoặc MRI não để kiểm tra mức độ tổn thương, chẩn đoán xem người bệnh có bị xuất huyết não, phù não hoặc tổn thương mô não hay không…
Sau khi cấp cứu, người bệnh cần được theo dõi chặt chẽ tại bệnh viện để tránh nguy cơ gặp biến chứng. Quá trình hồi phục thường kéo dài sau nhiều tuần hoặc vài tháng. Bên cạnh đó, người bệnh cần được hướng dẫn luyện tập phục hồi chức năng nhằm giúp cải thiện trí nhớ, khả năng tập trung và vận động…
Dù chấn động não nặng hay nhẹ, người bệnh vẫn cần phải đi khám bác sĩ, đặc biệt khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như đau đầu dai dẳng, buồn nôn, lú lẫn, khó nói hoặc mất trí nhớ… Nếu vùng đầu bị bầm, sưng hoặc chảy máu sau chấn thương, người bệnh cũng nên đi kiểm tra sớm để được chẩn đoán và xử trí kịp thời. (2)
Trong giai đoạn hồi phục, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc giảm đau do một số loại thuốc giảm đau mạnh có thể làm triệu chứng trở nên không rõ ràng. Người bệnh cũng không nên vận động mạnh, chơi thể thao hoặc làm việc nặng quá sớm, do não cần thời gian để hồi phục hoàn toàn. Người bệnh cũng nên tránh lái xe hoặc vận hành máy móc trong 48 giờ đầu nhằm giảm nguy cơ bị tai nạn hoặc té ngã do tốc độ phản xạ chậm và mất tập trung.

HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hiểu về các mức độ chấn động não giúp người bệnh nhận biết sớm các dấu hiệu và điều trị kịp thời, giảm nguy cơ gặp biến chứng. Nếu phát hiện bị chấn động não dù cấp độ 1, chấn động não cấp độ 2 hoặc nặng hơn, người bệnh nên đến bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị, chăm sóc phù hợp. Can thiệp sớm có thể giúp não bộ phục hồi nhanh hơn, phòng tránh những tổn thương nghiêm trọng về sau.
1. Ferry, B., & DeCastro, A. (2023, January 9). Concussion. StatPearls – NCBI Bookshelf. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537017/
2. Concussion – Symptoms and causes. (n.d.). Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/concussion/symptoms-causes/syc-20355594