Bệnh cường giáp là rối loạn tuyến giáp phổ biến, với tỷ lệ mắc bệnh ở nữ giới cao hơn nam giới, nhất là trong độ tuổi 20 – 40 tuổi. Nếu không được điều trị, bệnh có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe, thậm chí là tính mạng người bệnh. Những biến chứng của cường giáp như thế nào? Phòng ngừa bệnh ra sao? Dưới đây là những thông tin được BS.CKI Đoàn Minh Yên Hà, BVĐK Tâm Anh giải đáp.
Những biến chứng mà người bệnh có thể gặp phải như:
Các hormone tuyến giáp tác động trực tiếp lên hoạt động của tim, do đó biến chứng tim mạch là biến chứng rõ rệt và sớm nhất. Bệnh làm tăng nhịp tim, dẫn đến rung nhĩ do cường giáp (tình trạng nhịp tim không đều và thường nhanh bất thường), suy tim, nguy cơ hình thành cục máu đông, có thể gây đột quỵ, khó thở, mệt khi gắng sức… (1)
Ngoài ra, nồng độ hormone tuyến giáp tăng cao có thể làm tăng huyết áp, kèm theo cảm giác nóng bức, bứt rứt, choáng váng, đau đầu. Tình trạng này kéo dài có thể gây tổn thương tim và não.
Các biến chứng về mắt thường xuất hiện ở người bệnh Basedow. Cứ 4 người bệnh do Basedow thì có 1 người xuất hiện biến chứng ở mắt. Người bệnh thường có các triệu chứng như:
Các triệu chứng nhẹ có thể cải thiện sau khi được điều trị, nhưng một số trường hợp nghiêm trọng có thể gây mất thị lực vĩnh viễn.
Run tay do cường giáp là dấu hiệu sớm ở người bệnh, có thể nhận thấy rõ khi người bệnh duỗi thẳng tay. Bên cạnh đó, nồng độ hormone giáp cao còn kích thích hệ thần kinh, khiến người bệnh khó ngủ, ngủ không sâu, giảm khả năng tập trung, lo lắng, hồi hộp… và dẫn đến rối loạn lo âu, mệt mỏi kéo dài.
Ở người cao tuổi, các triệu chứng không rõ rệt mà thường xuất hiện dấu hiệu lú lẫn, giảm trí nhớ, sa sút trí tuệ. Bệnh có thể bị nhầm lẫn với Alzheimer hoặc suy giảm trí nhớ do tuổi tác.
Tuyến giáp đóng vai trò điều hòa quá trình trao đổi chất của xương. Bệnh có thể đẩy nhanh quá trình chuyển hóa xương, khiến tốc độ phân hủy xương nhanh hơn thời gian tái tạo xương, gây giảm mật độ xương, loãng xương, khiến xương giòn, dễ gãy. Thông thường, biến chứng này diễn tiến thầm lặng, người bệnh chỉ phát hiện khi đã gãy xương.
Ngoài ra, người bệnh còn bị teo cơ, yếu cơ và giảm sức bền, tăng nguy cơ mất thăng bằng và té ngã, nhất là ở người lớn tuổi. Yếu tố này cũng làm tăng nguy cơ gãy xương.
Phụ nữ bị cường giáp thường rối loạn kinh nguyệt, kinh thưa, ít hoặc mất kinh. Một số trường hợp bị rong kinh khiến cơ thể mệt mỏi. Ngoài ra, hormone tuyến giáp tăng cao còn ảnh hưởng đến chu kỳ rụng trứng, làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên. (2)
Cường giáp khi mang thai không được kiểm soát tốt có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm với sức khỏe mẹ và thai nhi như: tiền sản giật, sảy thai, sinh non, trẻ nhẹ cân khi sinh, cường giáp bẩm sinh, thai chậm phát triển…
Người bệnh thường tăng nhu động ruột, gây tiêu chảy nhưng không kèm máu hoặc chất nhầy. Tiêu chảy kéo dài gây mất nước, rối loạn điện giải. Tăng nhu động ruột còn có thể gây chướng bụng, đầy hơi, đau bụng âm ỉ.
Một trong những dấu hiệu điển hình là sụt cân bất thường dù người bệnh không thay đổi chế độ ăn. Nguyên nhân là do bệnh làm tăng tốc độ chuyển hóa cơ bản, khiến cơ thể tiêu hao năng lượng nhanh chóng. Khi chế độ ăn không thể đáp ứng nhu cầu tiêu hao calo, cơ thể sẽ phân giải mô mỡ dự trữ và cơ bắp, khiến người bệnh teo cơ, sụt cân.
Ngoài những biến chứng ở trên, người bệnh có thể gặp các biến chứng khác như:
Hạ kali máu là biến chứng có thể gây yếu liệt chi (nhất là ở chân), thường xảy ra ban đêm hoặc sau khi người bệnh hoạt động gắng sức, ăn thực phẩm giàu tinh bột. Nếu không được điều trị, hạ kali máu do cường giáp có thể gây rối loạn nhịp tim, đe dọa tính mạng người bệnh.
Người bệnh thường bị rụng tóc nhiều; tóc thưa, mỏng do hormone tuyến giáp tăng cao làm rối loạn chu kỳ phát triển của nang tóc. Tình trạng này có thể cải thiện sau khi người bệnh được điều trị ổn định hormone giáp, kết hợp chế độ dinh dưỡng phù hợp.
Cơn bão giáp là biến chứng của cường giáp hiếm gặp nhưng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng, đe dọa tính mạng người bệnh. Các triệu chứng của tình trạng này gồm:
Bệnh có thể gây tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, nhất là khi người bệnh xuất hiện biến chứng nặng nề như cơn bão giáp, suy tim, hạ kali máu nghiêm trọng. Điều trị ở giai đoạn sớm có thể tăng cơ hội chữa khỏi hoàn toàn hoặc kiểm soát bệnh ổn định lâu dài.
Không có cách nào phòng ngừa hoàn toàn, nhưng bạn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh bằng cách xây dựng chế độ dinh dưỡng và các thói quen sống lành mạnh như:
Bên cạnh đó, nên khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần. Người có tiền sử bệnh tự miễn hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp, phụ nữ có thai, mãn kinh nên kiểm tra chức năng tuyến giáp định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Nếu không được điều trị kịp thời, các biến chứng của cường giáp không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, làm suy giảm chất lượng cuộc sống mà có thể gây nguy hại đến tính mạng người bệnh. Do đó, ngay khi nhận thấy những dấu hiệu bất thường, nghi ngờ liên quan đến rối loạn tuyến giáp, người bệnh nên nhanh chóng đến khám với bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị.
