Hạch (hạch bạch huyết) thuộc một phần của hệ thống bạch huyết, có chức năng phát hiện, tấn công kháng nguyên lạ xâm nhập và sản xuất kháng thể đưa vào tuần hoàn máu. Đôi khi, hạch sưng do nhiễm trùng (lành tính) hoặc ung thư (ác tính) khiến người bệnh lo lắng. Vậy hạch ác tính là gì? Dấu hiệu hạch ung thư điển hình như thế nào?
Hạch ác tính (hạch bạch huyết ác tính) là tình trạng hạch bạch huyết trong cơ thể chứa tế bào ung thư. Nếu phát hiện ung thư ở một hoặc nhiều hạch, người bệnh sẽ được bác sĩ yêu cầu thực hiện thêm xét nghiệm chẩn đoán để biết mức độ lan rộng, xác định giai đoạn và đưa ra liệu trình điều trị phù hợp nhất.
Nguyên nhân mắc hạch ác tính thường có 2 lý do: (1)
Ngoài ra, nguyên nhân gây hạch bạch huyết ác tính còn do bệnh bạch cầu – mô tạo máu của cơ thể (gồm xương, tủy và hệ thống bạch huyết) gây ra.
Một số dấu hiệu hạch ác tính, bao gồm: (2)
Khối u hạch bạch huyết ác tính thường tăng kích thước nhanh. Đặc biệt, khi cơ thể đã hồi phục, hết bệnh hoặc tình trạng nhiễm trùng nhưng hạch vẫn sưng kéo dài >2 tuần.
Người bệnh sẽ nhận thấy xung quanh hạch đỏ, khi chạm vào cảm thấy hạch ấm, cứng và không di chuyển. Đôi khi, hạch còn tiết dịch mủ.
Dấu hiệu cảnh báo tình trạng sức khỏe trong cơ thể như nhiễm trùng, khối u, bệnh khác.
Người bệnh đột nhiên sụt cân nhanh, không có chủ đích có thể cảnh báo dấu hiệu sức khỏe tiềm ẩn.
Đổ mồ hôi – cơ chế làm mát tự nhiên của cơ thể giúp điều chỉnh thân nhiệt ổn định. Tuy nhiên, nếu cơ thể đổ quá nhiều mồ hôi ban đêm có thể cảnh báo bệnh tiềm ẩn.
Người bệnh thường cảm thấy mệt kéo dài dù đã dành thời gian nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc.
Một số vị trí cục hạch ác tính thường xuất hiện, bao gồm:
Hạch sưng lên ở cổ, thường gặp ở trẻ em. Hạch sưng ở vị trí này có thể lành hoặc ác tính. Một số nguyên nhân gây bệnh hạch ở cổ như: u nguyên bào thần kinh, bệnh bạch cầu, ung thư hạch, ung thư cơ vân.
Hạch sưng lên ở vùng nách khi cơ thể nhiễm trùng, bệnh tự miễn hoặc ung thư. Hạch ác tính ở nách thường phổ biến vì đây là nơi đầu tiên mà ung thư sẽ di căn đến. (3)
Hạch sưng ở sâu bên trong nếp gấp vùng kín và đùi (bẹn). Trong cơ thể có khoảng 10 hạch nằm ở bẹn, gần đùi trên mỗi chân. Hạch ác tính ở bẹn thường do:
Hạch sưng ở ngực, đặc biệt trung thất – khu vực giữa phổi, tim, khí quản và thực quản. Một số tình trạng có thể gây hạch trung thất ác tính là ung thư (u lympho và ung thư phổi). Ngoài ra, người bệnh xuất hiện hạch trung thất cũng cảnh báo bệnh tiềm ẩn như lao, tình trạng viêm như phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hoặc một số bệnh tự miễn.
Hạch sưng ở vị trí này cần được khám và chẩn đoán kịp thời vì có liên quan đến ung thư. Thông thường, hạch ở vị trí này do ung thư đã di căn. Khi hạch sưng bên trái, người bệnh có thể mắc ung thư bụng, xương chậu. Bởi, dòng chảy dịch hạch bạch huyết dẫn lưu từ ngực, bụng, vùng chậu đến hạch trên xương đòn bên trái của cơ thể. Ngoài ra, hạch sưng trên xương đòn còn do một số loại ung thư khác như:
Hạch sưng dọc theo đường viền hàm, dưới cằm hoặc phía trước cổ. Hạch sưng ở vị trí này người bệnh có thể sờ và cảm nhận rõ. Hạch dưới hàm và cằm thường lành tính nhưng đôi khi vấn có trường hợp chứa tế bào ung thư vì ảnh hưởng từ:
Đôi khi, hạch sưng ở các vị trí này do cơ thể phản ứng với nhiễm trùng. Tuy nhiên, người bệnh không chủ quan, hãy đến gặp bác sĩ để được khám, chẩn đoán, tìm nguyên nhân chính xác gây sưng hạch và đưa ra liệu trình điều trị phù hợp.
Người bệnh hãy đến gặp bác sĩ Đơn vị Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ hoặc Khoa Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ thuộc Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh khi thắc mắc hoặc lo ngại về tình trạng sưng hạch, xuất hiện cục u bất thường với các dấu hiệu điển hình đã liệt kê ở trên. Người bệnh có ung thư hạch ác tính nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, kết quả điều trị sẽ tốt và tiên lượng sống cao.
Để chẩn đoán cục hạch ác tính, bác sĩ sẽ thông qua những phương pháp sau:
Trong quy trình sinh thiết, bác sĩ sẽ lấy mẫu mô từ hạch bằng kim hoặc toàn bộ hạch trong lúc phẫu thuật. Mẫu mô được mang đến phòng xét nghiệm để tìm dấu hiệu ung thư. Nếu kết quả cho thấy hạch bạch huyết là khối u ác tính, bác sĩ sẽ yêu cầu người bệnh thực hiện thêm một số xét nghiệm khác để biết mức độ lan rộng và phân loại ung thư nhằm đưa ra liệu trình điều trị phù hợp.
Hạch bạch huyết bình thường rất nhỏ và khó tìm. Tuy nhiên, khi cơ thể nhiễm trùng, viêm hoặc ung thư, hạch sẽ tăng kích thước. Đặc biệt, hạch gần bề mặt cơ thể thường to đến mức có thể sờ thấy bằng ngón tay và thậm chí nhìn được rõ. Mặt khác, đôi khi chỉ có một vài tế bào ung thư bên trong, hạch vẫn bình thường và nếu nằm ở sâu bên trong cơ thể, người bệnh càng không thể sờ hoặc nhìn thấy để kịp thời phát hiện bệnh.
Vì vậy, khách hàng cần khám bệnh tổng quát định kỳ hoặc khi xuất hiện cục u bất thường trên cơ thể hãy đến gặp bác sĩ để được kiểm tra, chẩn đoán và đưa ra liệu trình điều trị phù hợp. Khi nhận thấy dấu hiệu bất thường, bác sĩ có thể sử dụng thêm một số phương pháp xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh khác để tìm hạch nằm sâu trong cơ thể. Thông thường, hạch bạch huyết to nằm gần ung thư sẽ có thể ác tính.
Để chữa hạch ác tính tính, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh phẫu thuật cắt bỏ hạch bạch huyết. Phương pháp này giúp loại bỏ ung thư trước khi lan rộng hơn. Đôi khi, bác sĩ sẽ loại bỏ luôn một hoặc nhiều hạch bạch huyết gần đó trong quá trình cắt bỏ ung thư nguyên phát.
Sau khi cắt bỏ hạch, dịch bạch huyết khó thoát ra đúng cách nên có thể xảy ra tình trạng ứ đọng hoặc phù hạch bạch huyết, sưng xung quanh vùng điều trị. Người bệnh được cắt bỏ càng nhiều hạch sẽ càng dễ gặp vấn đề phù hạch nhiều hơn. Đồng thời, tình trạng này có thể trở thành mạn tính.
Ngoài ra, khi ung thư lan rộng từ vị trí ban đầu đến hạch bạch huyết, nguy cơ tái phát sau phẫu thuật sẽ cao hơn. Vì vậy, sau khi loại bỏ sạch tế bào ung thư, người bệnh sẽ được yêu cầu làm thêm một số phương pháp điều trị bổ sung, gồm:
Việc phòng ngừa hạch ác tính sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Với bệnh u lympho hiện vẫn chưa có nghiên cứu nào xác định được yếu tố nguy cơ. Với hạch do ung thư di căn, để phòng ngừa, khách hàng hãy đi khám sức khỏe, tầm soát định kỳ, đặc biệt người thuộc nhóm yếu tố nguy cơ cao như đã hoặc đang điều trị ung thư, tiền sử gia đình có người từng bị bệnh ung thư… Ngoài ra, khách hàng có thể hạn chế tình trạng hạch sưng bằng một số điều sau:
Hạch ác tính không thể tự khỏi, vì hạch đã chứa tế bào ung thư do di căn hoặc bắt đầu tại hạch bạch huyết (hiếm khi) sẽ tiếp tục lan rộng sang các cơ quan khác trong cơ thể. Vì vậy, người bệnh khi xuất hiện cục u bất thường hãy đến gặp bác sĩ để được khám và điều trị kịp thời.
Bác sĩ sẽ mổ hạch ác tính để loại bỏ tế bào ung thư trong cơ thể, ngăn bệnh di căn rộng, ảnh hưởng đến các bộ phận khác trong cơ thể. Ngoài ra, để tiêu diệt sạch tế bào ung thư, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh thực hiện thêm một số phương pháp bổ trợ như xạ trị, hóa trị, liệu pháp miễn dịch, liệu pháp nhắm mục tiêu…
Một số cách phân biệt hạch lành và ác tính, bao gồm:
| Hạch lành tính | Hạch ác tính |
|
|
Đặt biệt, Đơn vị Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7 và Khoa Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM có các dịch vụ khiến người bệnh hài lòng gồm:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hạch ác tính có thể từ chính hạch hoặc do ung thư di căn từ bộ phận khác. Thông qua bài này, người bệnh nắm được thông tin tổng quan và nhận biết được hạch bạch huyết ác tính. Đồng thời, người bệnh khi có dấu hiệu bất thường hãy đến gặp bác sĩ để được khám, chẩn đoán và điều trị phù hợp.
