Ung thư bàng quang giai đoạn 3: Triệu chứng, tiên lượng, điều trị

Người bệnh ung thư bàng quang giai đoạn 3 thường đã gặp nhiều triệu chứng rõ ràng, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, chất lượng sống, cần được điều trị sớm để nâng cao khả năng chữa khỏi bệnh. Hãy cùng tìm hiểu về các triệu chứng, cách điều trị cũng như tiên lượng của người bệnh ung thư bàng quang ở giai đoạn 3 qua chia sẻ của tiến sĩ bác sĩ Lê Phúc Liên, Trưởng đơn vị Niệu nữ, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

Ung thư bàng quang giai đoạn 3 là gì?

Ung thư bàng quang giai đoạn 3 (hay giai đoạn III) là khi tế bào ung thư đã tiến triển vào mô mỡ bao quanh bàng quang, di căn đến các hạch bạch huyết hoặc xâm lấn đến các cơ quan gần (như tuyến tiền liệt ở nam; tử cung, âm đạo ở nữ).

Ung thư bàng quang giai đoạn 3 được phân loại dựa trên hệ thống phân loại ung thư AJCC bằng 3 phân độ T (Tumor – khối u), N (Node – hạch bạch huyết) và M (Metastasis – di căn). Mỗi phân độ lại được chia nhỏ ra để đánh giá chính xác, cụ thể hơn tình trạng ung thư như T1a, T1b, N0, N1, M1a, M1b… Dựa trên 3 yếu tố TNM, ung thư bàng quang có thể được chia thành 4 giai đoạn chính, thường được biểu diễn bằng chữ số La Mã từ I-IV. (1)

Giải mã phân đoạn T, N, M trong giai đoạn 3 ung thư bàng quang

Ung thư bàng quang giai đoạn 3 được phân thành 2 giai đoạn nhỏ hơn gồm 3A và 3B:

1. Giai đoạn 3A

Ung thư bàng quang giai đoạn 3A (IIIA) được phân loại thành 2 trường hợp có di căn hạch ((T1-4a)N1M0) và không di căn hạch ((T3a-T4a)N0M0):

• ((T1-4a)N1M0) – có di căn hạch: khối u đã phát triển vào mô dưới thành bàng quang hoặc ra khỏi bàng quang, xâm lấn một số cơ quan lân cận (T1-T4a), ít nhất 1 hạch bạch huyết lân cận đã có tế bào ung thư (N1) nhưng chưa có cơ quan xa bị di căn (M0).
• ((T3a-T4a)N0M0) – không di căn hạch: Khối u đã phát triển qua lớp thành bàng quang, đến lớp mỡ bao quanh bàng quang (T3a hoặc T3b); hoặc ung thư xâm lấn đến một số cơ quan lân cận như tuyến tiền liệt, tử cung, âm đạo nhưng chưa phát triển đến thành chậu hoặc thành bụng (T4a). Ung thư chưa di căn hạch (N0) hay cơ quan xa (M0).

2. Giai đoạn 3B

Ung thư bàng quang giai đoạn 3B (IIIB) cho thấy ung thư đã di căn nhiều hơn 1 hạch bạch huyết, được biểu diễn dưới dạng ((T1-T4a)(N2-3)M0), cụ thể:

• Khối u ở giai đoạn 3B có thể phát triển đến vị trí bất kỳ từ lớp mô trong bàng quang đến khỏi thành bàng quang sang các cơ quan lân cận (T1-T4a) nhưng chưa đến thành chậu hoặc thành bụng.
• N2: Ung thư đã di căn đến ít nhất 2 hạch bạch huyết ở trong vùng xương chậu.
• N3: Ung thư đã xuất hiện ở các hạch bạch huyết dọc theo các động mạch vùng chậu (bên ngoài xương chậu).

Tìm hiểu thêm: Các giai đoạn phát triển của ung thư bàng quang.

Triệu chứng ung thư bàng quang giai đoạn 3

Ung thư bàng quang giai đoạn 3 có thể gây nhiều triệu chứng như:

• Tiểu máu đại thể và vi thể. Tiểu máu đại thể khiến nước tiểu đổi màu đến mức có thể nhận thấy bằng mắt thường, trong khi tiểu máu vi thể thường được phát hiện thông qua xét nghiệm nước tiểu.
• Gặp tình trạng rối loạn đường tiểu dưới như tiểu không tự chủ, tiểu rắt, buốt hoặc đau, dòng tiểu yếu, đi tiểu liên tục…
• Nước tiểu có màu lạ, thường sẫm màu.
• Mệt mỏi, chán ăn, ăn không ngon, sụt cân không kiểm soát.
• Đau ở vùng lưng dưới hoặc hạ vị.

Ung thư bàng quang giai đoạn 3 sống được bao lâu?

Theo thông tin thu thập từ 2013-2017 tại Anh, người bệnh ung thư bàng quang giai đoạn 3 có tỷ lệ sống sau 5 năm kể từ khi được chẩn đoán khoảng 40% (2). Sống sau 5 năm được xem như cột mốc điều trị ung thư thành công.

Theo dữ liệu từ 2014-2020 của Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI), tỷ lệ người bệnh ung thư bàng quang sống sau 5 năm ở giai đoạn di căn tại vùng (regional) khoảng 39,5% (3). Khác với hệ thống phân độ ung thư AJCC, Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ phân loại giai đoạn dựa trên mức độ lây lan của ung thư trong cơ thể. Trong đó gồm 3 giai đoạn chính:

• Khu trú (Localized): ung thư chỉ mới xuất hiện tại vùng khởi phát (ở đây là bàng quang).
• Tại vùng (Regional): ung thư chỉ xâm lấn đến các cơ quan lân cận hoặc hạch bạch huyết ở gần.
• Di căn xa (Distant): ung thư di căn đến các cơ quan ở xa vị trí khởi phát.

Cách chẩn đoán K bàng quang giai đoạn 3

Ngoài khai thác, ghi nhận triệu chứng và tiền sử người bệnh, bác sĩ có thể dùng nhiều phương pháp để phát hiện hay khẳng định người bệnh mắc ung thư bàng quang giai đoạn 3 như:

• Xét nghiệm nước tiểu: xét nghiệm nước tiểu có thể giúp phát hiện dấu hiệu của ung thư thông qua sự bất thường của các vật chất, tế bào ung thư trong nước tiểu.
• Nội soi bàng quang: bác sĩ đưa ống nội soi qua niệu đạo vào bàng quang để quan sát tổn thương bất thường.
• Sinh thiết: thông qua nội soi, bác sĩ lấy 1 mẫu nhỏ mô bàng quang có tổn thương (khối u) để quan sát dưới kính hiển vi, tìm tế bào ung thư. Sinh thiết bàng quang thường đóng vai trò như xét nghiệm khẳng định ung thư.

Trong trường hợp ung thư đã di căn, bác sĩ có thể dùng nhiều xét nghiệm hình ảnh như chụp cắt lớp vi tính (CT-scan), chụp cộng hưởng từ (MRI), xạ hình xương… để đánh giá chính xác tiến triển, giai đoạn bệnh.

Cách điều trị ung thư bàng quang giai đoạn 3

Điều trị ung thư nói chung và ung thư bàng quang nói riêng là điều trị đa mô thức, tức phối hợp nhiều phương pháp để đạt hiệu quả điều trị cao nhất. Việc lựa chọn phương pháp điều trị sẽ được dựa trên nhiều yếu tố như giai đoạn bệnh, vị trí di căn, thể trạng của người bệnh… Dưới đây là các phương pháp điều trị ung thư bàng quang giai đoạn 3 phổ biến: (4)

• Phẫu thuật: bác sĩ sẽ cắt bỏ bàng quang và một phần vùng chậu bao gồm phần lớn phúc mạc chậu, tử cung, niệu đạo, một phần âm đạo ở nữ; ở nam giới có thể bao gồm bàng quang, phúc mạc chậu, tuyến tiền liệt, túi tinh kèm theo nạo hạch vùng chậu. Sau phẫu thuật, bác sĩ sẽ tiến hành tạo hình bàng quang nhân tạo bằng hồi tràng (một phần ruột non); hoặc dẫn lưu đường tiểu qua da (túi đựng nước tiểu gắn ngoài thành bụng).
• Hóa trị: dùng các chất hóa học gây độc và tiêu diệt tế bào ung thư, có thể được dùng trước hoặc sau phẫu thuật, xạ trị. Tuy nhiên, các chất hóa học cũng gây độc cho tế bào lành, do đó, người bệnh có thể gặp một số tác dụng phụ. Hóa chất có thể được bơm vào bàng quang để tiêu diệt tế bào ung thư.
• Xạ trị: dùng tia xạ có kiểm soát chiếu vào khối u để tiêu diệt tế bào ung thư. Người bệnh không thể phẫu thuật có thể được điều trị bằng xạ trị.

Sống chung với bệnh ung thư bàng quang giai đoạn 3

Dưới đây là một số lưu ý cho người bệnh ung thư bàng quang giai đoạn 3 giúp duy trì sức khỏe và tăng hiệu quả điều trị bệnh:

• Thường xuyên tái khám theo lịch hẹn để bác sĩ theo dõi sức khỏe, khả năng đáp ứng điều trị, kịp thời kiểm soát các biến chứng và tác dụng phụ điều trị nếu có.
• Kể cả sau khi đã điều trị hết bệnh, người bệnh vẫn nên tầm soát định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Không uống rượu, hút thuốc và dùng các chất kích thích.
• Bổ sung nhiều đạm, vitamin, khoáng chất để tăng hiệu quả hồi phục sau điều trị cũng như duy trì sức khỏe.
• Chia thức ăn thành nhiều bữa nhỏ để người bệnh có thể ăn hết dễ dàng hơn.
• Nên tham khảo về cách chăm sóc cũng như những tác dụng phụ có thể gặp phải do điều trị ung thư. Liên hệ hoặc tái khám với bác sĩ nếu xuất hiện tác dụng phụ hay biến chứng.
• Nên cố gắng duy trì hoạt động nhẹ nhàng để duy trì sức khỏe.

Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM là địa chỉ khám và điều trị ung thư bàng quang uy tín, chất lượng tại TP.HCM. Trung tâm có đội ngũ y bác sĩ được đào tạo chuyên sâu, giàu kinh nghiệm trong điều trị các bệnh đường tiết niệu cũng như ung thư bàng quang.

Bên cạnh đó, các bác sĩ cũng liên tục cập nhật các phác đồ, phương pháp điều trị tiên tiến, hiệu quả nhất theo chuẩn quốc tế để nâng cao hiệu quả điều trị. Các bác sĩ cũng được hỗ trợ đầy đủ bởi những trang thiết bị hiện đại bậc nhất thế giới như robot phẫu thuật da Vinci Xi thế hệ mới nhất, phòng phẫu thuật áp lực dương với bộ lọc HEPA đảm bảo vệ sinh, trung tâm xét nghiệm tiên tiến chuẩn thế giới, đầy đủ hệ thống chụp chiếu CT-scan, MRI, xạ hình xương… giúp quá trình chẩn đoán và điều trị hiệu quả cao.

Trên đây là những thông tin xung quanh ung thư bàng quang giai đoạn 3, đây là giai đoạn nguy hiểm, cần sớm điều trị để tăng khả năng sống của người bệnh. Phương pháp chính điều trị ung thư bàng quang là phẫu thuật cắt bàng quang, có thể kết hợp với = hóa trị, xạ trị. Người bệnh cần duy trì chế độ dinh dưỡng tốt, cung cấp nhiều năng lượng, tái khám định kỳ đúng hẹn để đảm bảo hiệu quả điều trị và duy trì sức khỏe; phát hiện sớm các bất thường (nếu có) và điều trị kịp thời.