Đau đầu do tập thể dục có thể làm gián đoạn quá trình luyện tập và gây lo lắng. Vậy tập thể dục bị nhức đầu hay tập thể dục xong bị đau đầu có sao không? Làm thế nào để khắc phục tình trạng này?
Đau đầu do tập thể dục (hay còn gọi là đau đầu gắng sức) là cơn đau xảy ra trong hoặc ngay sau khi thực hiện các hoạt động thể chất. Cơn đau này có thể xuất hiện nhanh chóng và biến mất trong vài phút đến vài giờ, nhưng cũng có thể kéo dài vài ngày trong một số trường hợp.
Hình thức đau đầu do tập thể dục này có thể không gây nguy hiểm và không phải là dấu hiệu cho thấy sức khỏe đang gặp vấn đề. Mặc dù các chuyên gia chưa xác định rõ nguyên nhân gây ra tình trạng này, nhưng có khả năng là do sự giãn nở của các mạch máu trong não khi thực hiện các bài tập thể dục. (1)
Những cơn đau đầu này thường được mô tả là cảm giác đập mạnh và có thể xuất hiện trong hoặc sau khi tập thể dục gắng sức. Trong hầu hết các trường hợp, tập thể dục xong nhức đầu ảnh hưởng đến cả hai bên đầu.
Những cơn đau đầu do tập thể dục này đôi khi có thể là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Mặc dù đau đầu thứ phát có thể có cảm giác tương tự như đau đầu nguyên phát do tập thể dục, nhưng có thể đi kèm với các triệu chứng khác như: nôn mửa, nhìn đôi, cứng cổ, mất ý thức…
Đây là những dấu hiệu bất thường cho thấy có thể đang xảy ra vấn đề nghiêm trọng và cần được thăm khám kịp thời để xác định nguyên nhân, điều trị phù hợp.
Đau đầu do tập thể dục có thể do nhiều nguyên nhân hay yếu tố nguy cơ khác nhau (thường với đau đầu nguyên phát), ví dụ gồm: (2)
Đau đầu do tập thể dục xảy ra sau khi thực hiện các hoạt động thể chất hoặc động tác gắng sức. Những cơn đau này có thể xuất hiện ngay sau khi tham gia các hoạt động như chạy, nâng vật nặng, ho hoặc hắt hơi… Khi vận động quá sức, cơ thể, bao gồm cả não, có nhu cầu cao hơn về máu giàu oxy, khiến các mạch máu giãn nở để tăng lượng máu lưu thông. Tuy nhiên, sự giãn nở này có thể tạo ra áp lực trong hộp sọ, gây ra cơn đau đầu sau khi tập thể dục.
Trong quá trình tập luyện, khi cơ thể đổ mồ hôi nhiều và uống quá ít chất lỏng để bù lại lượng nước đã mất, đau đầu do tập thể dục có thể xảy ra. Mất nước khiến não co lại, tạo ra áp lực lên các dây thần kinh, dẫn đến đau đầu khi tập thể dục. Để giảm cơn đau, việc bổ sung nước hoặc các chất lỏng khác có thể giúp làm dịu tình trạng mất nước và giảm đau đầu.
Sự mất cân bằng điện giải có thể gây ra triệu chứng đau đầu do tập thể dục, do cơ thể mất đi các khoáng chất quan trọng như kali, canxi và natri khi đổ mồ hôi trong quá trình khi tập luyện. Những chất điện giải này giúp cân bằng chất lỏng trong cơ thể, duy trì nhịp tim ổn định, hỗ trợ hoạt động của dây thần kinh và cơ.
Khi mất cân bằng điện giải, ngoài đau đầu khi tập thể dục, các triệu chứng khác cũng có thể xuất hiện như: lú lẫn, táo bón, tiêu chảy, loạn nhịp tim, mệt mỏi, buồn nôn và nôn, co thắt cơ hoặc yếu cơ, chuột rút, thậm chí là tê liệt.
Đau đầu do tập thể dục có thể xảy ra khi bị hạ đường huyết, một tình trạng khi mức glucose trong máu giảm xuống thấp trong quá trình luyện tập. Glucose cung cấp năng lượng cho cơ thể, bao gồm cả não, nhưng chúng sẽ bị đốt cháy trong lúc tập luyện, làm hạ đường huyết và gây đau đầu. Hạ đường huyết phổ biến hơn ở những người mắc bệnh tiểu đường.
Ngược lại, trong những bài tập căng thẳng như cử tạ nặng, chạy nước rút hoặc các môn thể thao cạnh tranh, lượng adrenaline tăng cao có thể gây ra tình trạng tăng đường huyết, dẫn đến tập thể dục đau đầu.
Khi nhiệt độ cơ thể tăng cao, mồ hôi được sản sinh để làm mát, nhưng nếu không đủ, cơ thể sẽ gặp phải tình trạng kiệt sức vì nóng, đau đầu do tập thể dục có thể là một triệu chứng của kiệt sức do nhiệt. Các triệu chứng khác của kiệt sức do nhiệt gồm: chóng mặt hoặc ngất xỉu, nhịp tim nhanh, mất sự phối hợp, lú lẫn nhẹ, chuột rút hoặc yếu cơ, buồn nôn và nôn, thở nhanh và đổ mồ hôi nhiều.
Đau đầu do tập thể dục có thể xảy ra khi tập luyện trong một số điều kiện môi trường nhất định. Những yếu tố như phòng tập nóng và ẩm ướt, độ cao hoặc môi trường có mùi hóa chất nồng nặc từ sản phẩm tẩy rửa hay nước hoa đều có thể gây đau đầu khi tập thể dục. Bên cạnh đó, khói từ hương chứa hóa chất trong một số phòng tập yoga, sương mù hoặc các dạng ô nhiễm không khí khác cũng là những yếu tố có thể góp phần gây ra đau đầu khi tập thể dục.
Như đã đề cập, đau đầu do tập thể dục thường có hai loại là nguyên phát và thứ phát. Đau đầu nguyên phát do tập thể dục thường kéo dài từ 5 phút đến 48 giờ, trong khi đau đầu thứ phát do tập thể dục có thể kéo dài một ngày, đôi khi kéo dài nhiều ngày và có thể tái diễn trong khoảng thời gian từ 3 đến 6 tháng. (3)
Đau đầu do tập thể dục có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng không phải lúc nào cũng đáng lo ngại. Thông thường, cơn đau có thể xảy ra do thiếu nước, tập luyện trong môi trường nóng ẩm hoặc các yếu tố khác có thể thay đổi được.
Nếu tình trạng đau đầu sau khi tập thể dục chỉ là hiện tượng tạm thời và không kéo dài, người dân có thể thử uống nước, thư giãn, đồng thời kiểm tra lại chế độ tập luyện. Tuy nhiên, nếu cơn đau đầu kéo dài, kèm theo các triệu chứng khác như buồn nôn, chóng mặt hoặc nhìn mờ, người bệnh cần đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán chính xác.
Mặc dù đau đầu do tập thể dục thường không phải là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng, nhưng nếu gặp phải những tình huống sau, người bệnh nên đi gặp bác sĩ để được kiểm tra:
Trong những trường hợp này, việc tham khảo ý kiến bác sĩ là rất quan trọng để đảm bảo không gặp phải các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng và được điều trị kịp thời nếu cần thiết.
Nếu bị đau đầu do tập thể dục và không có tình trạng bệnh lý tiềm ẩn nào, mỗi người có thể chủ động phòng ngừa bằng cách thực hiện những bước sau: (4)
Hãy ghi lại các bài tập đang thực hiện khi cơn đau đầu do tập thể dục bắt đầu xuất hiện. Nếu nhận thấy bản thân bị đau đầu mỗi lần thực hiện các bài tập đó, người dân có thể thử thay đổi hoặc chuyển sang một bài tập khác và theo dõi xem liệu có tiếp tục gây ra chứng đau đầu hay không. Điều này giúp xác định được những bài tập nào có thể là nguyên nhân để điều chỉnh phù hợp.
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Đau đầu do tập thể dục là một vấn đề phổ biến nhưng không phải lúc nào cũng vô hại. Việc hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng các biện pháp phòng ngừa sẽ giúp hạn chế tình trạng tập thể dục bị nhức đầu. Nếu cơn đau đầu kéo dài hoặc xảy ra đột ngột, kèm theo các dấu hiệu khác, người bệnh nên đến gặp bác sĩ để được kiểm tra, tư vấn.
