Xoắn tinh hoàn là tình trạng khẩn cấp, cần được cấp cứu và điều trị ngày trong vài giờ, nếu không sẽ để lại biến chứng nguy hiểm. Vậy xoắn tinh hoàn có đau không? Mức độ cảnh báo nguy hiểm như thế nào? Giải đáp thắc mắc về xoắn tinh hoàn thông qua những chia sẻ từ bác sĩ Huỳnh Hứa Duy Khang, khoa Nam học, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM trong bài viết bên dưới.
Xoắn tinh hoàn thường gây đau đột ngột, có thể đau rất dữ dội ở vùng bìu, cơn đau xuất hiện ở 1 trong 2 tinh hoàn. Hầu hết những người bị xoắn tinh hoàn đều cảm thấy đau dữ dội ở bìu và 1 bên tinh hoàn, hiếm khi cơn đau xuất hiện ở 2 bên. Cơn đau thường xuất hiện đột ngột và đôi khi lan xuống bụng, có thể tăng giảm cường độ, nhưng nhìn chung sẽ không biến mất hoàn toàn.
Tổ chức Chăm sóc Tiết niệu (UCF) ghi nhận một số người khi bị xoắn tinh hoàn nhận thấy cơn đau bắt đầu từ từ, tăng dần theo giờ hoặc ngày. Tuy nhiên, UCF nhấn mạnh rằng điều này là bất thường. Một nghiên cứu điển hình năm 2021 đã chỉ ra rằng, có rất ít trường hợp xoắn tinh hoàn ít đau hoặc không đau, nhưng nhìn chung, cơn đau vẫn có thể xảy ra với hầu hết các trường hợp xoắn tinh hoàn. (1)
Nếu bị đau đột ngột ở bìu, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế, càng sớm càng tốt. Đừng ăn hoặc uống bất cứ thứ gì cho đến khi gặp bác sĩ và biết liệu mình có cần phẫu thuật hay không. Xoắn tinh hoàn là một trường hợp khẩn cấp, khi bị xoắn tinh hoàn, người bệnh cần được phẫu thuật nhanh chóng, ngay lập tức. Việc cứu tinh hoàn trở nên khó khăn hơn khi thừng tinh bị xoắn lâu hơn.
Xoắn tinh hoàn có đau không? Các mức độ đau khi bị xoắn tinh hoàn có thể khác nhau. Dựa trên triệu chứng biểu hiện ở mỗi người, xoắn tinh hoàn nhìn chung sẽ đau nhưng có các mức độ đau từ nhẹ đến dữ dội. Mức độ đau khi bị xoắn tinh hoàn được chia theo thang đo Wong – Baker FACE như sau:
Đi kèm với đó là các triệu chứng biểu hiện khác, để nhận biết xoắn tinh hoàn. Các triệu chứng khác bao gồm:
Cơn đau do xoắn tinh hoàn thường xuất hiện đột ngột, gặp phải nhiều ở trẻ em, xảy ra trong lúc vận động, chơi thể thao hoặc thậm chí khi đang ngủ, khiến người bệnh không kịp xử lý, có thể dẫn đến cấp cứu chậm trễ.
Xoắn tinh hoàn là tình trạng cảnh báo nguy hiểm, cần được can thiệp điều trị ngay lập tức. Xoắn tinh hoàn để càng lâu khả năng cứu tinh hoàn càng giảm xuống. Tiên lượng điều trị xoắn tinh hoàn dựa trên nguyên tắc chung, như sau: (2)
Trong số ít trường hợp, mạch máu xoắn vào thừng tinh có thể tự bung ra mà không cần điều trị. Nhưng khi xuất hiện cơn đau đột ngột ở tinh hoàn, người bệnh cần đến gặp bác sĩ để được kiểm tra và xác định tình trạng hiện tại có phải xoắn tinh hoàn hay do các vấn đề sức khỏe khác.
Nếu không được điều trị, xoắn tinh hoàn có thể gây các biến chứng nguy hiểm:
Nghi ngờ xoắn tinh hoàn bị đau nên đến gặp bác sĩ để được kiểm tra tình trạng, nếu xác nhận người bệnh bị xoắn tinh hoàn, cần can thiệp ngay lập tức để điều trị, cứu tinh hoàn.
Vì khi tinh hoàn xoắn quanh thừng tinh, cắt đứt nguồn cung cấp máu. Xoắn tinh hoàn cần phải phẫu thuật ngay để cứu tinh hoàn. Nếu tình trạng xoắn kéo dài hơn vài giờ có thể làm tổn thương tinh hoàn vĩnh viễn và tinh hoàn bị tổn thương phải được cắt bỏ.
Hầu hết các trường hợp xoắn tinh hoàn đều ảnh hưởng đến nam giới bị biến dạng chuông, đây là bất thường trong cấu tạo giải phẫu tinh hoàn bẩm sinh. Ở hầu hết nam giới, tinh hoàn được cố định vào bìu, khiến chúng khó bị xoắn. Ở nam giới bị biến dạng chuông, tinh hoàn không được cố định chắc chắn và có thể di chuyển, xoắn ở bìu.
Xoắn tinh hoàn có thể xảy ra sau khi tập thể dục hoặc hoạt động thể chất quá mức, trong khi đang ngủ hoặc sau khi bị chấn thương bìu. Quan trọng, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế ngay lập tức nếu xuất hiện cơn đau hoặc các triệu chứng của xoắn tinh hoàn.
Biện pháp điều trị xoắn tinh hoàn hiệu quả nhất là phẫu thuật. Theo UCF, tất cả những người bị xoắn tinh hoàn đều cần phẫu thuật. Ngoài ra, các bác sĩ cần phải hành động nhanh chóng để cứu được tinh hoàn của người bệnh. Nếu tiến hành phẫu thuật trong vòng 6 giờ kể từ khi các triệu chứng bắt đầu thì có đến 90% khả năng tinh hoàn khỏe mạnh sau điều trị.
Đôi khi, bác sĩ có thể tháo xoắn tinh hoàn bằng tay để cứu tinh hoàn. Tuy nhiên, người bệnh vẫn sẽ cần phẫu thuật để ngăn ngừa bệnh tái phát. Trong quá trình phẫu thuật tháo xoắn tinh hoàn, các bác sĩ sẽ tháo dây thừng tinh bị xoắn và khâu nó vào đúng vị trí. Bác sĩ có thể khâu cố định tinh hoàn còn lại nếu người bệnh bị biến dạng chuông. Trong trường hợp tinh hoàn bị tổn thương quá nặng và không thể cứu được, bác sĩ phải tiến hành cắt bỏ tinh hoàn và đặt tinh hoàn nhân tạo lại sau thời gian điều trị.
Xem thêm:
Vì không có nguyên nhân cụ thể gây xoắn tinh hoàn nên về cơ bản, không thể ngăn ngừa được. Trong một số trường hợp, trẻ có thể bị xoắn và xoắn tinh hoàn không liên tục. Phẫu thuật phòng ngừa để cố định tinh hoàn đôi khi được áp dụng để ngăn ngừa tình trạng thừng tinh bị xoắn hoàn toàn. Những người có tinh hoàn ẩn, nguy cơ bị xoắn cao, nên trẻ có thể phải phẫu thuật tinh hoàn để ngăn nó không bị xoắn.
Xoắn tinh hoàn gây đau dữ dội, trong một số trường hợp, cơn đau có thể giảm dần, đau nhẹ,… nên dễ khiến người bệnh chủ quan. Tuy nhiên, đây là tình trạng khẩn cấp, cần được can thiệp y tế ngay lập tức để hạn chế biến chứng và tăng khả năng cứu lấy tinh hoàn. Hầu hết các trường hợp xoắn tinh hoàn đều cần được phẫu thuật điều trị càng sớm càng tốt.
Như vậy, với câu hỏi xoắn tinh hoàn có đau không? Câu trả lời là “có” và tình trạng cần được cấp cứu tinh hoàn ngay lập tức. Cấp cứu và điều trị xoắn tinh hoàn tại khoa Nam học, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM và Đơn vị Nam học, Trung tâm khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7, với đội ngũ bác sĩ là những chuyên gia, giỏi chuyên môn, tận tâm, giúp nhanh chóng chẩn đoán tình trạng, can thiệp điều trị kịp thời, giải quyết nhanh chóng, dứt điểm cơn đau do xoắn tinh hoàn và ngăn ngừa biến chứng.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng với những chia sẻ từ bài viết trên đã giải đáp thắc mắc về xoắn tinh hoàn có đau không? Mức độ cảnh bảo nguy hiểm như thế nào? Cơn đau do xoắn tinh hoàn xuất hiện đột ngột, kèm sưng, cảm giác tinh hoàn 1 bên bị nâng cao hơn là các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được can thiệp điều trị.
