Viêm phế quản cấp J20: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Viêm phế quản cấp J20 (J20 là ký hiệu phân loại bệnh) là bệnh viêm nhiễm đường hô hấp cấp tính thường xuất hiện ở thời điểm giao mùa. Vậy J20 viêm phế quản cấp là bệnh gì, có triệu chứng như thế nào? Nguyên nhân và phương pháp điều trị bệnh này ra sao?

Trước tiên chúng ta cần tìm hiểu ký hiệu J20 là gì. Ký hiệu J20 thuộc hệ thống phân loại bệnh tật quốc tế (ICD) do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phát hành, nhằm trợ giúp các chuyên gia y tế trong việc chẩn đoán và điều trị. 

Lưu ý: Bài viết linh hoạt dùng “viêm phế quản cấp J20”, “J20 viêm phế quản cấp” và “viêm phế quản J20” để gần gũi với người dân.

Viêm phế quản cấp J20 là gì?

Viêm phế quản cấp J20 là một bệnh lý hô hấp cấp tính phổ biến, thường xảy ra khi có nhiễm trùng niêm mạc phế quản, dẫn đến các triệu chứng như ho, khạc đờm, sốt,  phù nề và co thắt phế quản. Bệnh thường gặp vào thời điểm chuyển giao giữa mùa đông – xuân và có thể phát triển thành cấp tính.

Trên thực tế, đây hoàn toàn là một căn bệnh lành tính và có thể chữa khỏi nếu phát hiện sớm và có biện pháp điều trị kịp thời. Người bệnh thường không gặp những di chứng nghiêm trọng sau quá trình điều trị.

Triệu chứng của viêm phế quản cấp J20

Có rất nhiều người mắc phải bệnh viêm phế quản cấp nhưng không hề nhận ra những dấu hiệu hoặc nhầm lẫn với dấu hiệu của bệnh khác. Một số dấu hiệu, triệu chứng thường gặp của viêm phế quản cấp J20 bao gồm:

1. Ho

Tuy ho không phải là dấu hiệu của bệnh nhưng người bệnh cần chú ý nếu tình trạng ho diễn ra thường xuyên, liên tục. Khi đến cơ sở y tế để thăm khám, bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra, đánh giá và làm một số xét nghiệm để dự đoán mức độ viêm ở các vùng khác nhau tại đường hô hấp. Thông thường, tình trạng ho sẽ đi kèm với chảy nước mũi, tức ngực…

2. Khò khè

Khò khè là một triệu chứng phổ biến của bệnh viêm phế quản J20, xảy ra do tình trạng viêm và co thắt phế quản, khiến khí lưu thông khó khăn. Sự tăng tiết đờm trong đường hô hấp cũng góp phần làm tình trạng này trở nên nghiêm trọng hơn

3. Mệt mỏi và sốt

Ngoài những dấu hiệu kể trên, người bệnh còn phải đối mặt với những cơn sốt, khó thở, mệt mỏi… Nguyên nhân là do cơ thể của người bệnh lúc này đang phản ứng mạnh mẽ trước những cuộc tấn công của tác nhân gây bệnh, thường là virus.

4. Đau họng và sổ mũi

Trong một số trường hợp khác, người bệnh có thể bị đau họng, sổ mũi… Những triệu chứng này có thể bị nhầm lẫn với tình trạng cảm lạnh thông thường.

Nguyên nhân viêm phế quản cấp J20

Có nhiều nguyên nhân hay yếu tố nguy cơ khiến một người khởi phát hay mắc phải viêm phế quản cấp J20. Trong số đó, thường gặp có thể là:

• Do virus, vi khuẩn: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, chiếm khoảng 90% các trường hợp viêm phế quản cấp. Các loại virus thường gặp bao gồm: virus cúm A, cúm B, virus SARS, virus cúm gia cầm, và các loại virus khác.
• Do môi trường: Tiếp xúc lâu dài với môi trường ô nhiễm như khói bụi, hóa chất, khói thuốc lá… Những yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và virus xâm nhập vào cơ thể.
• Do thời tiết: Thời tiết thay đổi đột ngột, đặc biệt là khi chuyển mùa, khiến cơ thể khó thích nghi, đặc biệt ở những người có sức đề kháng yếu.
• Do tiền sử bệnh: Những người có tiền sử bị trào ngược dạ dày thực quản thường có cổ họng nhạy cảm và dễ bị kích ứng, làm tăng nguy cơ mắc viêm phế quản.

>>>Có thể bạn chưa biết: Viêm phế quản cấp có lây không? Lây qua đường nào?

Yếu tố tăng nguy cơ mắc viêm phế quản cấp J20

Ngoài những nguyên nhân trên, một số yếu tố có thể khiến cơ thể tăng nguy cơ mắc viêm phế quản cấp J20 bao gồm:

1. Hít phải khói thuốc lá

Khói thuốc lá chứa nhiều chất độc hại như nicotine, carbon monoxide và các chất gây ung thư. Những chất này gây tổn thương niêm mạc đường hô hấp, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm. Trẻ em, dù không trực tiếp hút thuốc, nhưng khi hít phải khói thuốc thụ động, hệ hô hấp của trẻ cũng bị tổn hại nghiêm trọng, dẫn đến nguy cơ mắc viêm phế quản cao hơn.

2. Hệ miễn dịch suy yếu

Khi hệ miễn dịch suy yếu, cơ thể không đủ khả năng chống lại sự tấn công của virus và vi khuẩn. Nguyên nhân khiến hệ miễn dịch suy yếu có thể bao gồm thiếu ngủ, thiếu dinh dưỡng… hay các bệnh lý nền như viêm mũi họng, viêm amidan… Điều này khiến cơ thể dễ bị nhiễm trùng và mắc các bệnh về đường hô hấp, trong đó có viêm phế quản cấp.

3. Tuổi tác

Trẻ sơ sinh và trẻ dưới 2 tuổi có hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn chỉnh, dễ bị virus và vi khuẩn tấn công. Đây là nhóm tuổi có nguy cơ cao mắc viêm phế quản cấp do sức đề kháng yếu và hệ hô hấp nhạy cảm.

4. Cơ địa dị ứng, hen suyễn

Những người có cơ địa dị ứng hoặc mắc các bệnh dị ứng như hen suyễn thường nhạy cảm hơn với các tác nhân gây viêm. Khi tiếp xúc với các yếu tố kích thích như bụi, phấn hoa, hóa chất hoặc thay đổi thời tiết, cơ thể của họ dễ phản ứng quá mức, dẫn đến viêm nhiễm đường hô hấp. Điều này làm tăng nguy cơ mắc viêm phế quản cấp so với những người không có cơ địa dị ứng.

Viêm phế quản cấp J20 có nguy hiểm không?

Viêm phế quản cấp mặc dù không phải là một bệnh lý quá nguy hiểm, nhưng vẫn cần được chú ý và điều trị đúng cách để tránh các biến chứng nghiêm trọng. Thông thường, bệnh có thể khỏi hoàn toàn sau 1-2 tuần nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, thời gian hồi phục ở mỗi người có thể sẽ khác nhau. Người trưởng thành khỏe mạnh thường hồi phục nhanh hơn. Trẻ em và người lớn tuổi, do hệ miễn dịch yếu hơn, có thể mất nhiều thời gian hơn để bình phục hoàn toàn.

Với những người có hệ miễn dịch suy giảm (do bệnh lý nền, thiếu dinh dưỡng, hoặc các yếu tố khác như điều trị các bệnh lý mạn tính dùng thuốc corticoid hay ức chế miễn dịch…) cần được theo dõi kỹ lưỡng để tránh bệnh tiến triển nặng. Ngoài ra, người thường xuyên hút thuốc lá khi mắc viêm phế quản cấp sẽ dễ khiến bệnh chuyển biến xấu hơn và kéo dài thời gian hồi phục, do khói thuốc lá làm tổn thương đường hô hấp.

>>>Chi tiết về vấn đề “Viêm phế quản cấp J20 có nguy hiểm không?” tại đây!

Chẩn đoán viêm phế quản cấp J20

Tùy trường hợp mà bác sĩ sẽ có quy trình thăm khám, chẩn đoán bệnh viêm phế quản khác nhau. Thông thường, bác sĩ có thể thực hiện thăm khám theo các bước sau (chỉ mang tính chất tham khảo):

1. Đánh giá lâm sàng để chẩn đoán

Đây là bước đầu tiên và quan trọng để bác sĩ xác định các dấu hiệu nghi ngờ viêm phế quản cấp. Bác sĩ sẽ hỏi chi tiết về các triệu chứng như ho, khó thở, đau ngực, sốt, mệt mỏi… của người bệnh. Đồng thời, tìm hiểu về thời gian xuất hiện triệu chứng, mức độ nghiêm trọng, tiền sử bệnh lý và các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, tiếp xúc với môi trường ô nhiễm…

Kiểm tra tim phổi xem có phát hiện các âm thanh bất thường như tiếng ran, rít hoặc thở khò khè. Kiểm tra tai mũi họng, cổ, bụng để loại trừ các bệnh lý khác có triệu chứng tương tự. Đánh giá tổng thể để tìm kiếm các dấu hiệu khác như sưng hạch, đau họng, hoặc các biểu hiện toàn thân.

2. Các chẩn đoán cận lâm sàng

Sau khi đánh giá lâm sàng, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm và kiểm tra bổ sung để xác định chính xác bệnh viêm phế quản cấp J20 hoặc loại trừ các bệnh lý khác. Các phương pháp thường được sử dụng bao gồm:

• Xét nghiệm:
  • Nếu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ cúm, ho gà, Covid-19… bác sĩ có thể thực hiện phương pháp nuôi cấy trên những bệnh phẩm mũi họng.
  • Đo độ bão hòa oxy được thực hiện để kiểm tra tình trạng giảm oxy huyết, đặc biệt ở những bệnh nhân có triệu chứng khó thở nghiêm trọng.

• Chụp X-quang ngực:
  • Chụp X-quang ngực thường được bác sĩ chỉ định trong các trường hợp nghi ngờ viêm phổi hoặc khi người bệnh có triệu chứng nghiêm trọng như: sốt cao, thay đổi ý thức, thở nhanh và gấp, đau ngực hoặc đông đặc tràn dịch màng phổi… Đặc biệt ở người cao tuổi, viêm phổi có thể không điển hình (không sốt, không có tiếng ran khi nghe phổi) mà chỉ biểu hiện qua thở nhanh hoặc thay đổi trạng thái tri giác. Ngoài ra, chụp X-quang cũng được thực hiện nếu người bệnh ho kéo dài trên 8 tuần để loại trừ các nguyên nhân khác.
  • Nếu người bệnh ho kéo dài trên 8 tuần hoặc không đáp ứng điều trị, bác sĩ sẽ xem xét các nguyên nhân không liên quan đến nhiễm trùng, bao gồm: chảy nước mũi sau do viêm xoang hoặc viêm mũi dị ứng, hen suyễn, trào ngược dạ dày thực quản (GERD) gây kích ứng đường hô hấp và ho kéo dài…

Cách điều trị viêm phế quản cấp J20

Sau khi khám và chẩn đoán, bác sĩ có thể cân nhắc áp dụng một số cách sau để điều trị bệnh viêm phế quản cấp cho tùy trường hợp người bệnh:

1. Sử dụng thuốc điều trị viêm phế quản cấp J20

Để giảm các triệu chứng của J20 viêm phế quản cấp, các loại thuốc như thuốc ho, thuốc giãn phế quản, thuốc kháng viêm và thuốc long đờm thường được bác sĩ cân nhắc sử dụng. Tuy nhiên, người bệnh cần dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả, hạn chế những tác dụng không mong muốn.

2. Kháng sinh khi cần thiết

Trong một số trường hợp, người bệnh chỉ nên sử dụng kháng sinh khi viêm phế quản do nhiễm khuẩn. Việc sử dụng kháng sinh không đúng cách, chẳng hạn như dùng khi không cần thiết hoặc không đủ liều lượng, không theo chỉ định của bác sĩ có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.

3. Phương pháp tự nhiên

Nếu đang mang thai hoặc cho con bú, người bệnh nên hạn chế sử dụng thuốc hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng. Thay vào đó, những phương pháp tự nhiên như ăn củ cải hấp mật ong, chanh đào ngâm mật ong và sử dụng nước muối sinh lý súc họng, rửa mũi… thường được khuyến nghị áp dụng để góp phần cải thiện triệu chứng viêm phế quản cấp không do vi khuẩn.

4. Dinh dưỡng và bù nước

Trong quá trình hồi phục, người bệnh cần chú trọng cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng và nước để hỗ trợ cơ thể tái tạo và tăng cường sức đề kháng. Việc bổ sung đủ nước là đặc biệt quan trọng, giúp làm loãng đờm, giảm tình trạng tắc nghẽn đường hô hấp và hỗ trợ quá trình đào thải độc tố…

Chăm sóc người bị viêm phế quản cấp J20

Ngoài việc tuân thủ đúng phác đồ điều trị mà bác sĩ đưa ra, việc chăm sóc tốt cũng đóng vai trò quan trọng trong việc rút ngắn thời gian nhiễm bệnh và cải thiện các triệu chứng của người bị viêm phế quản cấp. Một số biện pháp chăm sóc hiệu quả mà người bệnh nên áp dụng:

• Đảm bảo người bệnh uống đủ nước để bù lại lượng nước bị mất do sốt, ho hoặc viêm phế quản. Nước giúp làm loãng đờm, giảm tắc nghẽn đường hô hấp và hỗ trợ quá trình phục hồi viêm phế quản cấp.
• Người bệnh cần được nghỉ ngơi nhiều, ngủ đủ giấc để cơ thể có thời gian tái tạo năng lượng và tăng cường hệ miễn dịch, giúp hồi phục nhanh hơn.
• Sử dụng nước muối sinh lý để vệ sinh mũi họng, giúp đường thở thông thoáng, sạch sẽ, giảm nguy cơ bội nhiễm.
• Mặc trang phục có độ thấm hút tốt, giữ ấm cơ thể, đặc biệt khi ra ngoài vào mùa lạnh. Điều này giúp tránh làm bệnh trở nặng hơn do nhiễm lạnh.
• Đảm bảo nhiệt độ phòng không quá lạnh hoặc quá nóng, giữ môi trường sống thoải mái, thoáng mát nhưng không gây kích ứng đường hô hấp.
• Người bệnh nên hạn chế tiếp xúc với người xung quanh để tránh lây lan bệnh, đặc biệt trong trường hợp viêm phế quản do virus.
• Nếu các triệu chứng không cải thiện mà còn diễn biến nặng hơn, như mất nước, khó thở, sốt cao không giảm, cơ thể lừ đừ… người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Biện pháp phòng ngừa viêm phế quản cấp J20

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt là các bệnh liên quan đến đường hô hấp như viêm phế quản, các chuyên gia y tế khuyến khích mỗi người thực hiện những biện pháp sau:

• Đánh răng và vệ sinh răng miệng mỗi ngày. Rửa tay sạch sẽ trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh để ngăn ngừa vi khuẩn, virus xâm nhập vào cơ thể.
• Bỏ thói quen hút thuốc lá và hạn chế tiếp xúc với khói thuốc lá, vì đây là yếu tố nguy cơ gây tổn thương đường hô hấp.
• Giữ thói quen mang khẩu trang khi ra đường để hạn chế tiếp xúc với khói bụi, ô nhiễm không khí và các tác nhân gây hại cho đường hô hấp.
• Bổ sung đầy đủ vitamin và khoáng chất từ rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu dinh dưỡng để tăng cường sức đề kháng. Hạn chế tiêu thụ thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ ăn lạnh, cay nóng, và các loại đồ uống chứa caffein, cồn hoặc gas.
• Rèn luyện cơ thể bằng cách tập thể dục thể thao đều đặn để nâng cao sức khỏe tổng thể và tăng cường hệ miễn dịch.
• Chủ động tiêm các loại vaccine phòng cúm, viêm phổi do phế cầu, ho gà và các bệnh lý đường hô hấp khác để giảm nguy cơ mắc bệnh.

Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:

Bài viết đã cung cấp những thông tin góp phần làm rõ dấu hiệu, triệu chứng của bệnh viêm phế quản cấp J20. Người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ để đảm bảo quá trình điều trị được tối ưu, ngăn ngừa nguy cơ tái nhiễm.