Viêm mũi dị ứng là tình trạng mũi bị kích thích gây viêm do các tác nhân từ môi trường như: phấn hoa, mạt bụi, khói bụi, lông động vật… Viêm mũi dị ứng có nguy hiểm không, có thể gây những biến chứng nào” là vấn đề được nhiều người bệnh quan tâm. Mời độc giả theo dõi bài viết dưới đây để tìm hiểu về mức độ nguy hiểm của viêm mũi dị ứng và những biến chứng của bệnh khi không được điều trị kịp thời, đúng cách.
Trên thực tế, viêm mũi dị ứng không nguy hiểm tới tính mạng. Tuy nhiên, trong trường hợp không được điều trị đúng cách, bệnh sẽ có khả năng gây ra những biến chứng như viêm mũi xoang, viêm tai giữa, hen suyễn… làm ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống. Vì vậy, viêm mũi dị ứng vẫn cần được chữa trị kịp thời, nhằm hạn chế tối đa biến chứng nặng nề của bệnh.
Nguyên nhân gây nên bệnh viêm mũi dị ứng: Viêm mũi dị ứng là phản ứng quá mức của hệ miễn dịch với các tác nhân trong môi trường. Thông thường, khi mũi tiếp xúc với những tác nhân này sẽ hắt hơi và tiết dịch, song ở người viêm mũi dị ứng, phản ứng sẽ “mãnh liệt” như một vụ nổ dây chuyền: Lúc này, cơ thể sản sinh kháng thể IgE, kích thích tế bào mast giải phóng histamin và các chất trung gian gây viêm, từ đó gây ra các triệu chứng đặc trưng của bệnh viêm mũi dị ứng (hắt hơi liên tục, chảy nước mũi, nghẹt mũi…).
Những biến chứng thường gặp của bệnh viêm mũi dị ứng gồm có: viêm xoang mạn tính, hen suyễn, viêm tai giữa, polyp mũi…
Viêm xoang mạn tính là tình trạng viêm sưng kéo dài hơn 12 tuần của các hốc (khoang) rỗng nằm phía sau trán và xương gò má – những khoang này chứa không khí và có một lớp niêm mạc lót.
Tại sao viêm mũi dị ứng lại có thể dẫn đến viêm xoang mạn tính? Ở người bệnh viêm mũi dị ứng, niêm mạc mũi và xoang thường bị phù nề, làm hẹp hoặc tắc nghẽn các lỗ thông xoang. Tình trạng này dẫn đến ứ đọng chất nhầy trong xoang, tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của vi khuẩn hoặc gây viêm dai dẳng không do nhiễm trùng. Nếu tình trạng này kéo dài, có thể dẫn đến viêm xoang mạn tính. (1)
Viêm tai giữa là tình trạng vùng tai giữa (nằm ở phía sau của màng nhĩ) bị nhiễm trùng gây nên sưng và viêm. Người bệnh viêm tai giữa thường có các biểu hiện: sốt, sưng đau ở vùng tai và chảy dịch.
Viêm tai giữa ở bệnh nhân viêm mũi dị ứng là sự kết hợp của cả tăng tiết dịch mũi và viêm tắc vòi nhĩ, mà ở đây chủ yếu do tắc vòi nhĩ do viêm mũi dị ứng, làm ứ dịch trong tai giữa, dịch không thoát được từ đó tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Hen suyễn hay hen phế quản và viêm mũi dị ứng có mối liên hệ mật thiết với nhau vì chúng có chung cơ chế viêm dị ứng type I gây tăng phản ứng đường thở. Khi bệnh nhân tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng, niêm mạc khí phế quản có sự phản ứng lại gây viêm nề và co thắt mà sinh ra triệu chứng của hen bao gồm: đường thở phù nề gây tắc nghẽn, khó thở, thở khò khè, tức ngực (nặng ngực), tăng tiết đờm rãi…
Viêm mũi dị ứng gây tắc nghẽn mũi và có thể góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) với các dấu hiệu: người bệnh ngưng thở hoặc giảm thở trong khoảng thời gian trên 10 giây, sau đó là kích thích, thở gấp rồi lặp lại hiện tượng ngưng/giảm thở.
Polyp mũi là khối u lành tính nằm bên trong hốc mũi, gây cản trở sự lưu thông của không khí trong mũi và quá trình dịch xoang được dẫn lưu. Nhiều lý do dẫn tới polyp mũi, trong đó viêm mũi dị ứng là một trong những nguyên nhân phổ biến. Khi viêm mũi dị ứng, các phản ứng viêm nhiễm, phù nề tại mũi và niêm mạc mũi sẽ dẫn tới tình trạng thoái hóa đa ổ và gây những thương tổn tại mũi xoang. Nếu không được điều trị đúng cách, các vị trí tổn thương này sẽ xuất hiện các khối polyp.
Viêm mũi dị ứng gây nên những biến chứng lâu dài đối với hệ hô hấp (gồm có mũi, họng, thanh quản, khí quản, phế quản, phế nang lồng ngực và các cơ hô hấp), cũng như gây những bất tiện trong đời sống hàng ngày khi học tập, làm việc và nghỉ ngơi. (2)
Tuy không gây ảnh hưởng đến tính mạng song viêm mũi dị ứng thường xuyên tái phát sẽ khiến hệ thống hô hấp gặp nhiều biến chứng nặng hơn bao gồm viêm xoang, polyp mũi và làm trầm trọng hơn bệnh hen suyễn… Nếu viêm mũi dị ứng không được kiểm soát tốt, người mắc hen suyễn có thể đối mặt với nguy cơ cơn hen cấp tính, gây khó thở, co thắt phế quản và thiếu oxy.
Viêm mũi dị ứng gồm có các biểu hiện: ngứa mũi, hắt hơi liên tục, chảy nước mũi trong, khạc đờm trong, nghẹt mũi, có thể ngứa mắt, chảy nước mắt, ngứa họng và ho, khiến người bệnh mệt mỏi, khó tập trung vào học tập hay công việc dẫn tới hiệu suất giảm, cũng như ảnh hưởng đến chất lượng sống. Liên tục hắt hơi hoặc ho cũng làm gián đoạn các công việc giảng dạy, thuyết trình, bán hàng hay các hoạt động giao tiếp khác.
Biến chứng viêm mũi dị ứng xảy ra khi không được điều trị kịp thời. Do đó, khi xuất hiện những dấu hiệu viêm mũi dị ứng, nên sử dụng các loại thuốc theo chỉ định của bác sĩ như thuốc kháng histamin và corticosteroid dạng xịt mũi (được khuyến cáo hơn trong điều trị lâu dài).
Chú ý rằng, một số thuốc kháng histamin thế hệ cũ có thể gây buồn ngủ, ảnh hưởng đến công việc và học tập. Do đó nên ưu tiên các thuốc thế hệ mới như Loratadin, Cetirizine, Bilastine, Desloratadine…
Trong trường hợp bệnh nhân dị ứng nặng, đặc biệt khi không đáp ứng tốt với thuốc, bác sĩ có thể chỉ định liệu pháp miễn dịch (tiêm dị nguyên).
Ngoài ra, nên làm sạch môi trường sống, hạn chế các tác nhân gây dị ứng. Nếu bị dị ứng với bụi hay mạt nhà, nên tiến hành dọn dẹp nhà cửa, giặt chăn ga gối sạch sẽ. Sử dụng thêm máy lọc không khí hoặc máy hút ẩm để kiểm soát các yếu tố gây dị ứng trong nhà.
Bên cạnh đó, nên chủ động phòng tránh viêm mũi dị ứng bằng cách:
Một số trường hợp có triệu chứng giống viêm mũi dị ứng nhưng không do cơ chế dị ứng, chẳng hạn như viêm mũi vận mạch, viêm mũi do thuốc (lạm dụng thuốc xịt mũi chứa co mạch). Do đó, người bệnh khi nghi ngờ có dấu hiệu viêm mũi, viêm mũi dị ứng không nên tự ý dùng thuốc. Tốt nhất nên thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín để có hướng điều trị phù hợp.
Tại khoa Tai mũi họng Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giỏi chuyên môn – giàu kinh nghiệm, cùng với đó là hệ thống labo và trang thiết bị hiện đại, bệnh nhân sẽ được chẩn đoán chính xác và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với từng cá nhân.
Để được tư vấn và đặt lịch khám viêm mũi dị ứng tại Khoa Tai mũi họng BVĐK Tâm Anh, Quý khách có thể liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Với thắc mắc “bệnh viêm mũi dị ứng có nguy hiểm không?” trên thực tế, viêm mũi dị ứng không gây nguy hiểm tới tính mạng người bệnh. Song nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng này có thể gây những biến chứng nghiêm trọng như viêm xoang mạn tính, hen suyễn, hội chứng ngưng thở khi ngủ, làm suy giảm khả năng miễn dịch của hệ hô hấp, gây nên nhiều bất tiện trong sinh hoạt thường ngày của người bệnh và làm giảm chất lượng cuộc sống.
