Viêm mũi dị ứng là bệnh lành tính, xảy ra khi cơ thể tiếp xúc với tác nhân bên ngoài môi trường gây kích ứng với các biểu hiện: hắt hơi liên tục, nghẹt mũi, chảy nước mũi trong, ngứa niêm mạc mắt, mũi… Nhiều bệnh nhân thắc mắc nguyên nhân gây bệnh là gì và liệu bệnh viêm mũi dị ứng có di truyền không? Cùng theo dõi phần giải đáp từ BS – Chuyên khoa Tai – Mũi – Họng BVĐK Tâm Anh trong bài viết dưới đây!
Có. Viêm mũi dị ứng có liên quan đến yếu tố di truyền. Nếu một trong hai cha mẹ bị dị ứng, nguy cơ con mắc bệnh có thể lên đến 30-50%, nếu cả hai cha mẹ mắc bệnh, nguy cơ có thể tăng lên 50-70%. Ngoài ra, những người có cơ địa dị ứng, như mắc bệnh chàm cơ địa hoặc hen suyễn, cũng có nguy cơ cao bị viêm mũi dị ứng.
Bên cạnh yếu tố di truyền, các tác nhân môi trường như ô nhiễm không khí, khói thuốc, thời tiết thay đổi, phấn hoa, bụi mịn, lông động vật, nấm mốc và chế độ ăn uống… có thể kích hoạt hoặc làm nặng thêm triệu chứng viêm mũi dị ứng ở những người có cơ địa dị ứng.
Môi trường sống, làm việc cũng như thói quen sinh hoạt được coi là những yếu tố tác động tới bệnh viêm mũi dị ứng.
Bệnh viêm mũi dị ứng xuất hiện khi người bệnh tiếp xúc với các tác nhân gây kích ứng bên ngoài môi trường như bụi, phấn hoa, nấm mốc, lông thú cưng, lông sâu bướm và các loại côn trùng, gió lạnh… Khi tiếp xúc với những yếu tố dị ứng, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách sản sinh kháng thể IgE, kích thích tế bào mast giải phóng histamin và các chất trung gian gây viêm, dẫn tới các triệu chứng điển hình bao gồm: hắt hơi liên tục, nghẹt mũi, chảy nước mũi trong, ngứa niêm mạc mắt, mũi…
Do đó, nếu trong môi trường sống có sự xuất hiện của những tác nhân gây dị ứng, từ bụi bặm, lông chó mèo cho tới phấn hoa, nước hoa, mỹ phẩm, xà phòng… đây sẽ là yếu tố gây nên bệnh viêm mũi dị ứng.
Những người lao động làm việc trong những môi trường độc hại, thường tiếp xúc với nhiều hóa chất công nghiệp tại nhà máy, bụi vải tại xưởng may, mạt gỗ ở xưởng gỗ, bụi phấn tại trường học, bụi xi măng tại nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng, khói hương (nhang) tại đền chùa… cũng là đối tượng dễ mắc bệnh viêm mũi dị ứng. (1)
Thói quen sinh hoạt là một trong những nhân tố gây kích thích bệnh viêm mũi dị ứng, khiến triệu chứng bệnh tiến triển nặng hơn và dễ tái phát. Do đó, người bệnh nên duy trì một số thói quen dưới đây để hạn chế nguy cơ mắc bệnh và tái phát viêm mũi dị ứng:
Có. Vì bệnh viêm mũi ứng có yếu tố di truyền nên trong trường hợp cha mẹ mắc bệnh, con sinh ra có nhiều khả năng mắc viêm mũi dị ứng. Tuy nhiên không phải trẻ em nào có cha mẹ mắc bệnh cũng sẽ mắc viêm mũi dị ứng.
Bệnh viêm mũi dị ứng xảy ra khi người bệnh tiếp xúc với những tác nhân gây dị ứng bên ngoài môi trường. Lối sống cũng như thói quen sinh hoạt cũng là những yếu tố quan trọng có thể kích hoạt nguy cơ mắc bệnh. Do đó, việc duy trì môi trường sống trong lành đồng thời nâng cao sức đề kháng ở trẻ sẽ giúp bé hạn chế nguy cơ mắc viêm mũi dị ứng, đặc biệt trong trường hợp cha mẹ mắc bệnh.
Hiện nay chưa có loại xét nghiệm kiểm tra nguy cơ di truyền viêm mũi dị ứng nào chính thức được công nhận. Các nghiên cứu về cơ chế di truyền gen và ngoại di truyền (hay di truyền biểu sinh – Epigenetic) của bệnh viêm mũi dị ứng vẫn đang trong quá trình tiến hành.
Hiện nay, xét nghiệm dị nguyên thường được chỉ định để xét nghiệm xem một người có phản ứng dị ứng với những chất nào, trong đó thường gặp nhất là test lẩy da (prick test).
Để giảm nguy cơ viêm mũi dị ứng ở trẻ em, cha mẹ cần hạn chế cho trẻ tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng, đồng thời giữ gìn môi trường sống, tăng cường hệ miễn dịch và duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh.
Bệnh viêm mũi dị ứng ở trẻ có thể thuyên giảm và chấm dứt khi con không còn tiếp xúc với những yếu tố gây kích ứng như lông thú cưng, bụi khói… Nhưng nếu tác nhân gây dị ứng vẫn tồn tại, bệnh viêm mũi dị ứng có thể kéo dài và tái phát liên tục, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới việc học tập và sinh hoạt của trẻ, thậm chí có thể dẫn tới một số biến chứng như quá phát cuốn mũi, viêm xoang. Do đó, hạn chế trẻ tiếp xúc với những yếu tố dị ứng sẽ làm giảm đáng kể nguy cơ mắc viêm mũi dị ứng. (2)
Do hệ miễn dịch còn non nớt, trẻ thường dễ mắc bệnh viêm mũi dị ứng. Khi mắc bệnh, các triệu chứng cũng thường kéo dài và dễ tái phát hơn. Do đó, việc tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ sẽ giúp làm giảm nguy cơ mắc viêm mũi dị ứng.
Để tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ, cha mẹ nên:
Môi trường sống ô nhiễm là một yếu tố quan trọng dẫn tới viêm mũi dị ứng, đặc biệt với những trẻ sống ở thành phố lớn, gần các khu công nghiệp, nhà xưởng, làng nghề… Bụi mịn, bụi vải, bụi gỗ, khói thải công nghiệp… đều là những tác nhân kích thích viêm mũi dị ứng, gây ra nhiều bệnh lý liên quan đến tai mũi họng, hô hấp.
Một số gợi ý nhằm giảm nguy cơ viêm mũi dị ứng ở trẻ trong môi trường ô nhiễm:
Bệnh viêm mũi dị ứng là bệnh lành tính, không nguy hiểm tới tính mạng song có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sinh hoạt và học tập của trẻ. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn tới những biến chứng như viêm xoang, viêm mũi dị ứng bội nhiễm gây viêm phế quản, thậm chí viêm phổi.
Khi trẻ mắc viêm mũi dị ứng, cha mẹ nên áp dụng một số biện pháp điều trị tại nhà như rửa mũi bằng nước muối sinh lý, tránh xa tác nhân gây dị ứng… Nếu tình trạng ngạt mũi, chảy nước mũi… không thuyên giảm sau 7-10 ngày, hoặc trẻ xuất hiện dấu hiệu ho, sốt, mệt mỏi… cha mẹ cần ngay lập tức đưa trẻ tới các cơ sở y tế để điều trị.
Khoa Tai – Mũi – Họng Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh với đội ngũ bác sĩ chuyên môn giỏi, kinh nghiệm vững vàng, hệ thống trang thiết bị tiên tiến là đơn vị uy tín trong chẩn đoán và điều trị bệnh lý viêm mũi dị ứng trẻ em. Để đặt lịch khám và chữa viêm mũi dị ứng cho trẻ tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách có thể liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
“Viêm mũi dị ứng có di truyền không?” là thắc mắc của nhiều người. Trên thực tế, bệnh viêm mũi dị ứng có liên quan đến các yếu tố di truyền trong gia đình. Ngoài ra, môi trường sống và thói quen sinh hoạt cũng là nhân tố ảnh hưởng đến bệnh viêm mũi dị ứng. Để giảm nguy cơ mắc bệnh viêm mũi dị ứng ở trẻ, cần hạn chế tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng, tăng cường hệ miễn dịch, cũng như theo dõi và điều trị kịp thời tại những cơ sở y tế uy tín.
