6 bài tập vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai hiệu quả cao

Vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị bệnh, giúp giảm đau, cải thiện tầm vận động và phục hồi chức năng của vai. Vậy, những bài tập vật lý trị liệu nào phù hợp cho người bị viêm quanh khớp vai? Và trong quá trình tập luyện, người bệnh cần lưu ý những điều gì để đạt hiệu quả tốt nhất? Tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây của BV Tâm Anh.

Lợi ích của vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai với người bệnh

Vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai có thể giúp giảm đau, duy trì và tăng tầm vận động của khớp, tăng cường sức mạnh các nhóm cơ quanh vai, phòng ngừa và khắc phục các biến chứng như teo cơ, cứng khớp… Mục tiêu của những bài tập vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai là giúp người bệnh phục hồi khả năng vận động, thực hiện được các hoạt động cơ bản hàng ngày, trở lại với đời sống sinh hoạt một cách bình thường nhất có thể. (1)

Các phương pháp vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai phổ biến

Tùy thuộc vào mức độ tổn thương và giai đoạn bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai phù hợp. Quá trình trị liệu có thể bao gồm một hoặc nhiều liệu pháp.

1. Liệu pháp nhiệt

Tùy theo tình trạng viêm cấp tính, bán cấp hay mạn tính mà bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp. Liệu pháp nhiệt bao gồm phương pháp chườm lạnh và chườm nóng, có thể giúp người bệnh giảm sưng, viêm, thư giãn cơ trước khi áp dụng các liệu pháp điều trị viêm quanh khớp vai khác. Ngoài ra, cảm giác ấm nóng hoặc mát lạnh cũng hiệu quả trong việc giúp giảm đau tạm thời ở các vị trí khớp bị viêm, kể cả khớp vai.

2. Liệu pháp siêu âm, kích thích điện

Liệu pháp siêu âm và kích thích điện là một trong những phương pháp vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai có thể giúp cải thiện cơn đau, giảm viêm, hỗ trợ chữa lành chấn thương. Trong đó:

• Siêu âm trị liệu là phương pháp khác biệt so với siêu âm chẩn đoán, hỗ trợ cải thiện chứng đau vai, tăng độ đàn hồi của cơ, gân, dây chằng, các cấu trúc mô mềm quanh khớp… giúp tăng phạm vi cử động của khớp.
• Thông qua việc kích thích các dây thần kinh, có thể giúp hỗ trợ giảm đau, giảm viêm quanh vai hoặc hỗ trợ tập mạnh, phòng ngừa yếu và teo cơ tùy theo chế độ điều trị mà bác sĩ chỉ định.

3. Liệu pháp kéo giãn

Là liệu pháp vật lý trị liệu phổ biến cho tình trạng viêm quanh khớp vai, giúp người bệnh cải thiện khả năng cử động ở khớp. Mức độ kéo giãn của liệu pháp sẽ khác nhau tùy vào từng trường hợp.

4. Liệu pháp tăng cường sức mạnh cơ

Người bệnh có thể bắt đầu một vài bài tập tăng cường sức mạnh theo chỉ định của bác sĩ. Các bài tập này tập trung vào vùng vai bị viêm đau và các cơ xung quanh để hỗ trợ cải thiện triệu chứng của bệnh.

Hướng dẫn các bài tập vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai cải thiện bệnh

1. Bài tập con lắc

Bài tập con lắc là một trong những phương pháp vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai được áp dụng phổ biến. Bài tập thường được sử dụng trong giai đoạn đầu giúp vận động khớp vai trong tầm không gây đau, kéo dãn nhẹ các nhóm cơ quanh vai, đặc biệt khi vận động vai còn hạn ở tầm độ dưới 90 độ. Các bước thực hiện như sau: (2)

• Người bệnh thư giãn khớp vai, đứng nghiêng người về phía trước.
• Đặt một tay lên điểm tựa vững chắc (có thể là kệ, tủ, bàn…), tay còn lại thả lỏng.
• Nhẹ nhàng đung đưa cánh tay thả lỏng theo chiều trước – sau, sau đó đổi chiều trái – phải, sau cùng là đung đưa theo chuyển động xoay tròn và ngược lại như con lắc.
• Lặp lại bài tập với tay còn lại.

Khi thực hiện bài tập này, người bệnh lưu ý giữ lưng thẳng, không đưa tay ra quá sau lưng hoặc chạm vào đầu gối.

2. Bài tập kéo giãn các nhóm cơ dạng vai theo mặt phẳng ngang

Vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai bằng bài tập kéo giãn cơ vai giúp giảm cảm giác đau mỏi. Các bước thực hiện như sau:

• Người bệnh thả lỏng một bên vai.
• Cánh tay bên còn lại nhẹ nhàng kéo và giữ cánh tay bên kia qua ngực, giữ lại bằng cách kẹp giữa cách tay và thành trước ngực.
• Giữ căng trong khoảng 30 giây, sau đó thư giãn khoảng 30 giây.
• Lặp lại bài tập với bên cánh tay còn lại.

Bài tập này giúp người bệnh kéo dãn bao khớp sau, các nhóm cơ quanh vai phía sau như cơ delta sau, cơ dưới gai, cơ tròn bé, cơ trám, cơ thang dưới… Khi thực hiện, lưu ý không kéo hoặc tạo áp lực lên khuỷu tay, ngừng thực hiện nếu bài tập gây đau tăng.

3. Bài tập với gậy

Bài tập với gậy giúp kéo dãn nhẹ nhàng, tăng tầm vận động khớp vai mà ít gây đau lên khớp vai đang bị viêm. Tùy theo mục tiêu nhắm vào cấu trúc nào mà bài tập sẽ được thực hiện theo hướng tương ứng. Sau đây là bài tập được thực hiện giúp kéo giãn các nhóm cơ và cấu trúc bao khớp, mô mềm phía trước vai, giúp tăng tầm vận động và xoay ngoài khớp vai:

• Người bệnh dùng hai tay cầm hai đầu của cây gậy sao cho hai khuỷu tay vuông góc.
• Nhẹ nhàng di chuyển cây gậy theo chiều sang ngang so với vai, mục tiêu là giữ cho tay cùng bên với vai bị đau di chuyển ra phía ngoài nhiều nhất có thể.
• Giữ nguyên tư thế trong khoảng 30 giây, thư giãn khoảng 30-60 giây.

Đối với bài tập này, người bệnh nên giữ thẳng hông, giữ gậy cố định để có thể đạt được hiệu quả tập luyện tốt nhất.

4. Bài tập ngón tay bò tường

Vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai bằng bài tập đi bộ ngón tay được thực hiện theo các bước sau: (3)

• Người bệnh đứng đối diện với tường, khoảng cách ước chừng bằng ¾ chiều dài cánh tay.
• Giơ cao cánh tay với vai bị đau đến tầm ngang eo và chạm vào tường, sao cho khuỷu tay hơi cong.
• Từ từ di chuyển các ngón tay trên tường cho đến khi nâng tay đến ngang vai hoặc cao nhất trong khả năng.
• Hạ cánh tay xuống và lặp lại bài tập khoảng 10-20 lần mỗi ngày.

5. Bài tập kéo khăn

Tương tự như bài tập với gậy, bài tập kéo khăn giúp kéo giãn và tăng tầm vận động khớp vai nhờ vào sự hỗ trợ của tay không đau. Các bước thực hiện bài tập kéo khăn gồm có:

• Người bệnh đưa hai tay ra sau lưng nắm hai đầu của chiếc khăn và giữ theo chiều ngang.
• Dùng lực kéo từ tay bên vai không đau để căng cơ vai bên còn lại.
• Nắm chặt phần dưới của khăn bằng cách tay bị đau và kéo khăn về phía lưng dưới bằng cánh tay không đau.
• Người bệnh cũng có thể áp dụng phiên bản nâng cao của bài tập này bằng cách choàng khăn qua bên vai khỏe để tăng mức độ căng cơ vai bên đau.
• Lặp lại bài tập 10-20 lần mỗi ngày.

6. Bài tập kéo giãn cơ ngực

Kéo giãn cơ ngực cũng là bài tập vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai có thể giúp người bệnh cải thiện tình trạng đau nhức. Các bước thực hiện như sau:

• Người bệnh chuẩn bị với tư thế ngồi, giữ lưng thẳng.
• Từ từ đưa hai cánh tay ra sau lưng, các ngón tay đan vào nhau.
• Duỗi thẳng cánh tay cho đến khi cảm thấy ngực đang ở trạng thái căng nhất.
• Giữ nguyên tư thế trong khoảng 30 giây và trở lại tư thế bắt đầu.

Một số lưu ý khi tập vật lý trị liệu điều trị viêm quanh khớp vai

1. Khởi động kỹ trước khi thực hiện

Khởi động cơ thể trước khi tập vật lý trị liệu là điều vô cùng cần thiết, giúp thư giãn cơ và gân, tránh căng thẳng cho các cơ quan và khối cơ khi thực hiện bài tập. Khởi động còn giúp gia tăng tuần hoàn máu, nhờ đó người bệnh có thể thực hiện bài tập vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai một cách dễ dàng hơn.

2. Lựa chọn các động tác phù hợp

Tùy thuộc mức độ đau và tổn thương ở vai, bác sĩ sẽ chỉ định và hướng dẫn phương pháp vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai thích hợp nhất với người bệnh. Lựa chọn và áp dụng động tác phù hợp giúp đẩy lùi tình trạng đau nhức, người bệnh có thể quay trở lại cuộc sống sinh hoạt thường ngày nhanh hơn. Ngược lại, thực hiện động tác không phù hợp có thể khiến cơn đau gia tăng, gây tổn thương thêm ở khớp vai bị viêm.

3. Thực hiện các động tác đúng kỹ thuật

Để đạt được hiệu quả tốt nhất trong vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai, người bệnh cần thực hiện các bài tập đúng kỹ thuật theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu tập luyện nhưng không đảm bảo kỹ thuật sẽ khiến thời gian điều trị kéo dài, người bệnh thậm chí có thể phải đối mặt với tình trạng đau gia tăng.

4. Kiên trì tập luyện

Quá trình điều trị bằng các bài tập vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai đòi hỏi tính kiên trì cao, vì cơ xương khớp cần có thời gian để có thể hồi phục sau tổn thương. Nếu chỉ tập giữa chừng hoặc đứt đoạn, quá trình cải thiện bệnh sẽ kéo dài, thậm chí có thể trở nặng.

5. Tránh thực hiện khi đau cấp tính

Trong trường hợp người bệnh đang trong giai đoạn đau cấp tính, tình trạng sưng viêm nhiều, việc thực hiện các bài tập vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai không hợp lý có thể khiến cơn đau nặng hơn và tình trạng bệnh lý tồi tệ hơn, điều này có thể khiến người bệnh sợ và chủ động tránh tập luyện các bài tập phù hợp. Do vậy, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thực hiện các bài tập.

6. Tham khảo ý kiến bác sĩ

Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ về bài tập vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai thích hợp với thể trạng của mình. Trong trường hợp muốn thay đổi phương pháp tập luyện hoặc có vấn đề phát sinh, người bệnh cũng nên liên hệ và trao đổi cùng bác sĩ.

Người bệnh viêm quanh khớp vai có thể đến Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để thăm khám và điều trị bệnh. Ngoài chẩn đoán nguyên nhân gây bệnh và chỉ định phương pháp điều trị, đội ngũ chuyên gia và bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh còn hướng dẫn người bệnh tập vật lý trị liệu để hỗ trợ hồi phục chức năng cơ xương khớp. Quá trình vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai được các chuyên gia theo dõi sát sao, giúp người bệnh yên tâm trong suốt liệu trình điều trị.

Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh có sự đầu tư toàn diện từ đội ngũ nhân lực cho đến các thiết bị, máy móc hiện đại được nhập khẩu từ nước ngoài: Máy chụp CT 768 lát cắt, CT 1975 lát cắt, CT 100.000 lát cắt; Hệ thống máy chụp cộng hưởng từ thế hệ mới Magnetom Amira BioMatrix… Nhờ đó, quy trình thăm khám và điều trị bệnh có thể diễn ra nhanh chóng, giúp người bệnh tiết kiệm thời gian và chi phí một cách hiệu quả.

Để thăm khám và điều trị bệnh cơ xương khớp, bạn hãy liên hệ Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 thông qua thông tin sau:

Vật lý trị liệu viêm quanh khớp vai là một phần quan trọng trong liệu trình điều trị. Người bệnh nên tập luyện theo chỉ dẫn của bác sĩ, đảm bảo tần suất và cường độ đúng theo yêu cầu. Nếu có vấn đề phát sinh khi thực hiện các bài tập, hãy liên hệ với bác sĩ ngay để được hỗ trợ.