Uống trà mất ngủ phải làm sao? Có chất gì gây mất ngủ?

Tình trạng uống trà mất ngủ xảy ra khá phổ biến. Thường xuyên mất ngủ do uống trà có thể tiềm ẩn một số rủi ro sức khỏe. Vậy, nguyên nhân uống trà bị mất ngủ là gì? Uống trà không ngủ được phải làm sao?

Uống trà có mất ngủ không?

Uống trà có thể gây mất ngủ, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Tiêu thụ trà vào buổi chiều hoặc tối có thể khiến cơ thể gặp khó khăn trong việc chìm vào giấc ngủ, ngủ không sâu giấc, thức giấc giữa đêm không ngủ lại được…

Trong trà có chất gì gây mất ngủ?

Một số chất trong trà có thể góp phần dẫn đến tình trạng mất ngủ bao gồm:

1. Caffeine

Caffeine là chất kích thích thần kinh trung ương, có tác động giúp tỉnh táo, tăng khả năng tập trung⁽¹⁾. Mặc dù lượng caffeine trong trà thường thấp hơn cà phê, tuy nhiên tiêu thụ nhiều hoặc uống trà vào ban đêm có thể gây gián đoạn giấc ngủ.

2. Theobromine và Theophylline

Theobromine và Theophylline là hai hợp chất thuộc nhóm xanthine. Hai hợp chất này đều là chất gây kích thích hệ thần kinh trung ương, có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ nếu tiêu thụ quá mức⁽²⁾. Mặc dù hàm lượng Theobromine và Theophylline trong trà không quá cao, tuy nhiên dung nạp nhiều, sai thời điểm có thể gây khó ngủ, đặc biệt là ở người có cơ địa nhạy cảm.

3. Tannins

Tannins là chất tạo nên vị chát trong trà và có thể cản trở quá trình hấp thụ một số dưỡng chất, điển hình như chất sắt. Tannins không trực tiếp gây mất ngủ, tuy nhiên chất này có thể góp phần gây khó chịu cho dạ dày (đặc biệt là uống trà vào lúc đói), gián tiếp ảnh hưởng tới chất lượng giấc ngủ.

Yếu tố tác động khiến uống trà mất ngủ

Một số yếu tố có thể tác động đến chất lượng giấc ngủ khi uống trà bao gồm:

1. Loại trà

Một số loại trà như trà xanh, trà đen, trà ô long… có thể có xu hướng chứa hàm lượng caffeine cao hơn, tiềm ẩn nguy cơ gây mất ngủ. Độ đậm đặc, nguyên chất của trà càng cao thì nguy cơ gây mất ngủ càng gia tăng.

2. Cách pha chế

Thời gian hãm trà càng lâu, hàm lượng caffeine được chiết xuất càng gia tăng. Ngoài ra, nước sôi ở nhiệt độ cao cũng làm tăng mức caffeine hòa tan, khiến hàm lượng caffeine trong thức uống tăng cao.

3. Thời điểm uống

Dung nạp trà vào chiều tối (sau 15 giờ), đặc biệt là trước khi đi ngủ có thể gây kích thích hệ thần kinh, ảnh hưởng đến giấc ngủ.

4. Mức độ nhạy cảm với caffeine

Không phải ai cũng gặp tình trạng uống trà mất ngủ, còn tùy thuộc vào các yếu tố như cơ địa và khả năng chuyển hóa caffeine của mỗi người. Nguy cơ mất ngủ do uống trà có thể gia tăng ở người có cơ địa nhạy cảm với caffeine.

Các loại trà gây mất ngủ và không gây mất ngủ

Dưới đây là một số loại trà có thể gây mất ngủ và không gây mất ngủ:

1. Trà gây mất ngủ

Một số loại trà có thể chứa hàm lượng caffeine tương đối cao, tiềm ẩn nguy cơ gây mất ngủ khi dung nạp quá mức, có thể bao gồm:

• Trà xanh: Trà xanh là thức uống chứa caffeine tương đối cao (30 – 50 mg caffeine trên 240 ml trà xanh), dung nạp nhiều sẽ kéo dài cảm giác tỉnh táo, ảnh hưởng đến giấc ngủ vào ban đêm.
• Trà hoa nhài: Trà hoa nhài được chế biến từ hoa nhài tươi thu hoạch vào sáng sớm hoặc tối muộn, sau đó được làm sạch, phơi khô và chọn lọc kỹ lưỡng. Trà hoa nhài chứa ít caffeine hơn cà phê và trà xanh nhưng vẫn có thể gây mất ngủ và tăng huyết áp khi tiêu thụ quá mức.
• Trà ô long: Trung bình 100 g trà olong chứa khoảng 16 mg caffeine. Loại trà này được lên men ở mức trung bình, có thể kích thích hệ thần kinh, làm tăng sự tỉnh táo. Tuy nhiên, dùng trà ô long sai cách có thể gây mất ngủ vào ban đêm.
• Hồng trà: Hồng trà còn gọi là trà đen, có màu đỏ sẫm khi pha và chứa khoảng 20 mg caffeine trên mỗi 100 g trà đen⁽³⁾. Uống hồng trà vào ban đêm có thể kéo dài tình trạng tỉnh táo thần kinh gây mất ngủ, nên tránh uống trước giờ ngủ 2 – 3 tiếng và cần kiểm soát lượng tiêu thụ.

2. Trà không gây mất ngủ

Để tránh nguy cơ uống trà mất ngủ, mọi người có thể cân nhắc chọn sử dụng một số loại trà thảo mộc không chứa caffeine, bao gồm:

• Trà hoa cúc: Thay vì lá trà, trà hoa cúc được làm từ hoa cúc vàng hoặc hoa cúc trắng phơi khô, không ảnh hưởng giấc ngủ vào ban đêm. Không những vậy, trà hoa cúc còn cung cấp chất chống oxy hóa apigenin có thể giúp cải thiện tình trạng căng thẳng thần kinh hỗ trợ ngủ ngon bằng cách liên kết với thụ thể benzodiazepine trong não.
• Trà gừng: Không chỉ có lợi cho hệ tiêu hóa, trà gừng (nguyên liệu chính là củ gừng) còn là thức uống không chứa caffeine cung cấp chất chống oxy hóa, hỗ trợ làm giảm phản ứng viêm nhiễm trong cơ thể. Nhờ vậy, giúp cơ thể dễ dàng chìm vào giấc ngủ và ngủ sâu giấc hơn.
• Trà sả: Trà sả được làm từ sả phơi khô và hãm với nước nóng. Thức uống này sở hữu đặc tính kháng khuẩn, giúp nâng cao khả năng chống viêm của cơ thể, đồng thời hỗ trợ hoạt động tiêu hóa diễn ra thuận lợi. Nhờ vậy, mỗi người có thể an tâm đưa trà sả vào chế độ dinh dưỡng với lượng phù hợp mà không lo lắng về nguy cơ uống trà mất ngủ.
• Trà bạc hà: Trà làm từ lá bạc hà có tác dụng hỗ trợ giấc ngủ nhờ khả năng làm dịu tâm trí và giảm áp lực tinh thần. Do không chứa caffeine, loại trà này không gây kích thích hệ thần kinh. Bên cạnh đó, bạc hà còn giúp giảm căng cơ, xoa dịu hệ tiêu hóa và mang lại cảm giác thư thái – các yếu tố quan trọng giúp dễ đi vào giấc ngủ hơn.

Ai nên hạn chế uống trà để không bị mất ngủ?

Để tránh uống trà không ngủ được và các rủi ro sức khỏe khác, một số đối tượng nên cẩn trọng khi uống trà có caffeine, đặc biệt là vào buổi tối, bao gồm:

• Người bị rối loạn giấc ngủ: Uống nhiều trà đậm có thể thúc đẩy tình trạng mất ngủ mạn tính tiến triển trầm trọng.
• Người cao tuổi: Chất lượng giấc ngủ có xu hướng suy giảm khi tuổi cao. Người cao tuổi uống trà đặc có thể gây mất ngủ, ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể.
• Người nhạy cảm với caffeine: Một số người có cơ địa nhạy cảm với caffeine, dung nạp lượng nhỏ cũng có thể gây bồn chồn, khó ngủ.
• Người bị trầm cảm, lo âu: Caffeine có thể khiến nhịp tim của người bệnh trầm cảm hoặc rối loạn lo âu tăng nhanh, tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm.

Người có cơ địa đặc biệt, người cao tuổi, người đang mắc phải các bệnh lý mạn tính… cần tham khảo ý kiến bác sĩ về việc uống trà có mất ngủ không để được tư vấn.

Uống trà mất ngủ phải làm sao?

Kéo dài tình trạng uống trà mất ngủ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Dưới đây là một số gợi ý về cách giải trà mất ngủ, mỗi người có thể tham khảo:

• Uống nhiều nước lọc: Giúp đào thải caffeine nhanh hơn qua nước tiểu;
• Tắm nước ấm hoặc thiền nhẹ nhàng: Làm dịu cơ thể, giúp thư giãn thần kinh;
• Tránh sử dụng điện thoại, TV: Ánh sáng xanh từ một số thiết bị điện tử làm gián đoạn quá trình sản xuất melatonin – hormone gây buồn ngủ;
• Nằm yên, hít thở sâu: Hỗ trợ điều hòa hoạt động của hệ thần kinh trung ương.

Thông thường, tình trạng mất ngủ do trà chỉ kéo dài vài giờ và sẽ tự hết khi caffeine được cơ thể chuyển hóa, đảo thải.

Uống trà như thế nào để không bị mất ngủ?

Một số điều quan trọng mỗi người cần lưu ý để hạn chế nguy cơ uống trà mất ngủ, bao gồm:

• Ưu tiên chọn dùng các loại trà thảo mộc vào buổi tối;
• Không uống trà có chứa caffeine sau 15 giờ chiều;
• Pha loãng trà với nước, hãm trà với nước nóng vừa phải trong thời gian ngắn để hạn chế lượng caffeine;
• Tránh uống trà khi bao tử rỗng, do lúc này quá trình hấp thụ caffeine sẽ xảy ra nhanh chóng.

Một số câu hỏi liên quan

Một số câu hỏi khác có liên quan đến tình trạng uống trà mất ngủ bao gồm:

1. Uống trà xanh ban đêm có mất ngủ không?

Uống trà xanh vào ban đêm có thể gây mất ngủ, do trà xanh chứa caffeine.

2. Mất ngủ sau khi uống trà bao lâu thì khỏi?

Thời gian caffeine tồn tại trong cơ thể dao động từ 4 – 6 tiếng, một số trường hợp có thể kéo dài đến 12 tiếng tùy cơ địa.

3. Uống trà không caffeine ban đêm có an toàn không?

Các loại trà thảo mộc như hoa cúc, bạc hà, trà quế, trà cam thảo… không chứa caffeine nên không ảnh hướng đến chất lượng giấc ngủ.

4. Có phải trà nào cũng chứa caffeine?

Không phải mọi loại trà đều chứa caffeine. Những loại trà không làm từ lá trà sẽ không chứa caffeine, không ảnh hưởng đến giấc ngủ vào ban đêm.

Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:

Tóm lại, tình trạng uống trà mất ngủ xảy ra do tác động của caffeine từ lá trà. Để hạn chế nguy cơ mất ngủ do uống trà, mỗi người cần chú ý trong việc lựa chọn loại trà, thời gian tiêu thụ và cách pha chế.